Trong bối cảnh dữ liệu y tế ngày càng bùng nổ và nhu cầu nâng cao chất lượng khám chữa bệnh trở nên cấp thiết, trí tuệ nhân tạo (AI) đang được kỳ vọng trở thành công cụ quan trọng hỗ trợ ngành y tế giải quyết nhiều thách thức từ chẩn đoán lâm sàng đến quản lý bảo hiểm y tế. Không chỉ hỗ trợ bác sĩ đọc phim nhanh hơn, chính xác hơn, AI còn mở ra những phương thức mới để chuẩn hóa dữ liệu, kiểm soát chi phí và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực y tế.
Đó cũng là lý do cuộc thi “Nhận diện hình ảnh bằng AI trong lĩnh vực bảo hiểm y tế” do Trung Quốc tổ chức đang thu hút sự quan tâm của giới chuyên môn trong khu vực ASEAN.
 |
Ông Nguyễn Trường Nam, Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin y tế quốc gia, Bộ Y tế |
Phát biểu tại sự kiện, ông Nguyễn Trường Nam, Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin y tế quốc gia, Bộ Y tế cho biết, khối lượng dữ liệu hình ảnh y tế tại Việt Nam đang gia tăng với tốc độ rất nhanh. Các dữ liệu từ chụp CT, MRI, X-quang hay siêu âm được tạo ra mỗi ngày với quy mô ngày càng lớn, tạo áp lực đáng kể đối với đội ngũ nhân viên y tế.
Theo ông Nam, thách thức này đặc biệt rõ nét tại tuyến y tế cơ sở – nơi đang đảm nhiệm vai trò chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân nhưng lại thiếu hụt nguồn nhân lực chuyên sâu trong lĩnh vực chẩn đoán hình ảnh.
“Khối lượng dữ liệu ngày càng lớn không chỉ tạo áp lực lên đội ngũ bác sĩ mà còn đặt ra yêu cầu mới đối với công tác quản lý và giám định bảo hiểm y tế”, ông Nguyễn Trường Nam nhận định.
Trong bối cảnh đó, AI được xem là lời giải tiềm năng cho nhiều bài toán của ngành y tế. Nếu ở góc độ chuyên môn, AI có thể hỗ trợ bác sĩ phát hiện sớm và chẩn đoán chính xác các bệnh lý phức tạp, thì ở góc độ quản lý, công nghệ này còn giúp minh bạch hóa dữ liệu, chuẩn hóa mã bệnh, hỗ trợ giám định và hạn chế tình trạng lạm dụng chỉ định cận lâm sàng.
Đặc biệt, khi Việt Nam đang từng bước nghiên cứu và triển khai phương thức thanh toán chi phí khám chữa bệnh theo nhóm chẩn đoán (DRG), AI được kỳ vọng sẽ trở thành công cụ quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý Quỹ Bảo hiểm y tế và tối ưu hóa việc sử dụng nguồn lực y tế.
 |
Ứng dụng AI trong chẩn đoán hình ảnh |
Theo thông tin được giới thiệu tại sự kiện, Cuộc thi Nhận diện hình ảnh bằng AI trong lĩnh vực bảo hiểm y tế do Cục Quản lý Bảo hiểm Y tế Quốc gia Trung Quốc và Chính quyền Nhân dân Khu tự trị Dân tộc Choang Quảng Tây đồng chủ trì tổ chức. Đây là cuộc thi chuyên môn cấp quốc gia của Trung Quốc trong lĩnh vực liên ngành giữa chẩn đoán hình ảnh y tế và trí tuệ nhân tạo, dự kiến diễn ra từ tháng 8 đến tháng 10/2026.
Khác với nhiều cuộc thi công nghệ thông thường, sân chơi này được xây dựng trên cơ sở dữ liệu hình ảnh y tế thực tế, tập trung đánh giá các năng lực cốt lõi của AI trong nhận diện, phân tích và ứng dụng hình ảnh y tế. Cuộc thi đồng thời cung cấp một nền tảng tiêu chuẩn hóa để kiểm chứng năng lực kỹ thuật và trao đổi học thuật giữa các nhóm nghiên cứu.
Với chủ đề “Nhận diện hình ảnh tinh tường, dẫn dắt tương lai bằng hình ảnh”, cuộc thi mở cửa cho các trường đại học, tổ chức nghiên cứu, cơ sở y tế, doanh nghiệp công nghệ và sinh viên đến từ Trung Quốc cũng như các quốc gia ASEAN.
Một điểm đáng chú ý là các đội liên quốc gia và liên cơ sở được khuyến khích tham gia, qua đó thúc đẩy hợp tác nghiên cứu và phát triển công nghệ giữa các quốc gia trong khu vực.
Ban tổ chức cho biết cuộc thi gồm tám nhánh thi chuyên môn, được thiết kế dựa trên các tình huống lâm sàng thực tế và những bệnh lý có gánh nặng lớn đối với hệ thống y tế.
Các nội dung thi bao gồm phát hiện thông minh ung thư phổi dựa trên hình ảnh CT; ung thư thận từ dữ liệu CT ổ bụng; phình động mạch nội sọ trên ảnh CTA; u thần kinh đệm và tổn thương tuyến tiền liệt trên MRI; ung thư vú qua chụp nhũ ảnh; ung thư tuyến giáp từ dữ liệu siêu âm; cũng như phát hiện đa bệnh lý trên phim X-quang ngực.
Những bài toán này không chỉ đòi hỏi độ chính xác cao về mặt kỹ thuật mà còn phản ánh xu hướng ứng dụng AI vào các lĩnh vực y học có nhu cầu chẩn đoán lớn và đòi hỏi nguồn nhân lực chuyên môn cao.
 |
| Ông Peng Tao, Phó giám đốc Bệnh viện Đại học Y khoa Quảng Tây. |
Theo đại diện ban tổ chức, cuộc thi hướng tới hai mục tiêu song song: hỗ trợ nâng cao chất lượng chẩn đoán lâm sàng và khai thác hiệu quả giá trị dữ liệu trong quản lý bảo hiểm y tế.
Thông qua việc xây dựng bộ dữ liệu thống nhất, nền tảng kỹ thuật thống nhất và quy trình đánh giá thống nhất, cuộc thi tạo điều kiện để các đội thi đến từ nhiều quốc gia có thể cạnh tranh công bằng trong cùng một hệ tiêu chuẩn.
Không chỉ dừng lại ở một cuộc thi công nghệ, chương trình còn được kỳ vọng trở thành cầu nối hợp tác giữa các cơ sở nghiên cứu, bệnh viện, trường đại học và doanh nghiệp công nghệ trong khu vực.
Theo ông Nguyễn Trường Nam, giá trị lớn nhất của cuộc thi nằm ở việc tạo ra một môi trường thực chứng, nơi các thuật toán AI được kiểm nghiệm trực tiếp trên dữ liệu y tế thực tế. “Đây là nền tảng gắn kết trực tiếp năng lực thuật toán với nhu cầu thực tiễn của ngành y tế. Cuộc thi mở ra cơ hội giao lưu, học hỏi và cọ xát quý báu cho các trường đại học, viện nghiên cứu, bệnh viện và doanh nghiệp công nghệ của Việt Nam với các đối tác quốc tế”, ông Nam cho biết.
Theo kế hoạch, vòng sơ khảo sẽ diễn ra từ tháng 8/2026 thông qua nền tảng trực tuyến. Các đội vượt qua vòng loại sẽ tham dự vòng chung kết, dự kiến tổ chức trực tiếp tại thành phố Nam Ninh, Khu tự trị Dân tộc Choang Quảng Tây vào trung tuần tháng 10/2026.
Ban tổ chức cũng khuyến khích các trường đại học, bệnh viện, viện nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ tại các quốc gia ASEAN tham gia, đồng thời mở rộng cơ chế đề cử chuyên gia vào ngân hàng chuyên gia phục vụ công tác đánh giá.
