Sau 2 mùa Giáng sinh vắng lặng vì chiến sự tại Gaza, Bethlehem nơi được coi là quê hương Chúa Jesus đã sáng đèn trở lại khi hàng nghìn người dân đổ về Quảng trường Máng Cỏ dự lễ thắp sáng cây thông.
Dù thành phố hy vọng khôi phục ngành du lịch trọng yếu, bầu không khí Giáng sinh vẫn bị phủ bóng bởi căng thẳng, bạo lực và các chốt kiểm soát dày đặc trên khắp Bờ Tây.
Trong 2 mùa Giáng sinh vừa qua, nhà hàng của gia đình anh John Juka cũng giống như hầu hết các cơ sở kinh doanh ở Bethlehem phải "cửa đóng then cài" và hoàn toàn vắng khách.
Nhưng tối cuối tuần 6/12 vừa qua, nơi đây lại nhộn nhịp các gia đình và rực sáng với những dây đèn đỏ - một thay đổi đầy hy vọng tại Palestine, vùng đất đang gặp nhiều khó khăn kể từ khi chiến sự bùng nổ ở Gaza.
Anh Juka, 30 tuổi, cho biết: “Không giống như thời điểm trước xung đột. Nhưng dường như nhịp sống đang dần quay trở lại.”
Du lịch và các đoàn hành hương tôn giáo từ lâu là động lực kinh tế chính của Bethlehem. Theo chính quyền địa phương, khoảng 80% cư dân thành phố phần lớn theo đạo Hồi sống dựa vào ngành này. Nguồn thu từ Bethlehem mang lại lợi ích cho các cộng đồng khác trên khắp Bờ Tây vốn đã nhiều năm trong tình trạng bấp bênh kinh tế.
Thị trưởng thành phố Bethlehem, ông Maher Nicola Canawati, cho biết: “Khi Bethlehem có 10.000 du khách nghỉ qua đêm, nghĩa là mọi người đều có việc làm. Tác động lan tỏa là rất lớn.”
Mạch sống kinh tế ấy biến mất khi xung đột nổ ra sau vụ tấn công của Phong trào Hồi giáo Hamas ngày 7/10/2023 và chiến dịch đáp trả của Israel ở Gaza.
Chính quyền Bethlehem khi đó đã hủy toàn bộ hoạt động Giáng sinh quy mô lớn. Cùng lúc, quân đội Israel tăng cường chiến dịch tấn công tại Bờ Tây, bao gồm cả các khu vực gần Bethlehem.
Ngành du lịch bị đóng cửa là một phần nguyên nhân khiến tỷ lệ thất nghiệp tại thành phố Bethlehem tăng vọt từ 14% lên 65%, nghèo đói trầm trọng và khoảng 4.000 người phải rời đi tìm việc làm mới.
Một báo cáo mới đây của Liên hợp quốc cho thấy Bờ Tây đang trải qua giai đoạn suy thoái kinh tế nghiêm trọng nhất trong lịch sử, do các chiến dịch quân sự của Israel.
Thị trưởng Canawati cho biết thêm: “Chúng tôi quyết định thắp lại tinh thần Giáng sinh và khơi dậy hy vọng. Tôi nghĩ điều này gửi đi thông điệp mạnh mẽ rằng người Palestine yêu cuộc sống và mong mỏi một giải pháp hòa bình.”
Vào tối 6/12 vừa qua, đám đông đứng sau hàng rào cảnh sát vũ trang reo hò sau lời cầu nguyện cho hòa bình, trẻ em được cha cõng lên vai khi cây thông lớn thắp sáng Quảng trường Máng Cỏ gần nơi các tín hữu cho rằng Chúa Jesus chào đời.
Với những gia đình như nhà anh Juka, vốn chật vật duy trì kinh doanh trong bối cảnh xung đột, cảnh tượng đông vui ấy mang lại sự nhẹ nhõm được thở phào sau 2 năm đầy bất định.
Gia đình Juka mở nhà hàng món Palestine từ năm 1979. Khi nhiều doanh nghiệp sụp đổ trong 2 năm xung đột vừa qua, họ không biết có thể cầm cự được bao lâu. Đến tháng 8, khi đàm phán ngừng bắn có tiến triển, lượng du khách bắt đầu xuất hiện trở lại. Gia đình anh Juka quyết định mở cửa kinh doanh trở lại. Anh Juka chia sẻ: “Khách du lịch cuối cùng cũng cảm thấy an toàn để quay lại. Chúng tôi hy vọng rằng hòa bình có thể đến trong tương lai.”
Thị trưởng Canawati cho biết lượng khách tháng 11 đã đạt mức cao nhất kể từ khi chiến sự nổ ra, và các dữ liệu đặt phòng cho thấy khách sạn có thể đạt khoảng 70% công suất dịp Giáng sinh.
Tuy nhiên, trong số hàng trăm người có mặt tại quảng trường, rất ít là du khách nước ngoài và cư dân địa phương thừa nhận quy mô lễ hội vẫn nhỏ hơn nhiều so với trước đây.
Anh Issa Montas, 29 tuổi, người Bờ Tây, nói tình hình căng thẳng ở vùng lãnh thổ này phủ bóng lên không khí lễ hội.
Bethlehem lâu nay được xem là một ốc đảo tôn giáo tương đối yên bình, nhưng bạo lực và các cuộc đột kích quân sự vẫn diễn ra thường xuyên ở những khu vực lân cận. Quân đội Israel cho biết họ đang tăng cường các chiến dịch truy quét các nhóm vũ trang tại Bờ Tây.
Dẫu vậy, khi tiếng nhạc Giáng sinh hòa với giai điệu Arập vang lên và đám trẻ chạy tung tăng giữa các hàng quán, anh Montas cho biết mình vẫn có chút hy vọng.
Anh Montas chia sẻ: “Lễ Giáng sinh không chỉ dành cho chúng tôi – mà dành cho tất cả mọi người: Cơ đốc giáo, Do Thái giáo, Hồi giáo. Giáng sinh này là cho tất cả”.
