Dưới đây là những lưu ý để bà nội trợ có được món gà cúng vừa ngon vừa đẹp mắt:
Cách chọn gà cúng Giao thừa
Thông thường thì có thể cúng bất cứ loại gà nào, nhưng để bày tỏ lòng thành và sự tôn kính của gia chủ đối với tổ tiên thì tốt nhất nên chọn loại gà ta tơ.
Hơn nữa, giao thừa (trừ tịch) là đêm mà theo quan niệm dân gian thì mặt trời ngủ sâu nhất, bởi thế nên người Việt thường hay cúng gà trống hơn là gà mái với hy vọng con gà sẽ cất cao tiếng gáy đánh thức mặt trời dậy để cả năm được tràn ngập ánh sáng, mưa thuận gió hòa, con đường tiền tài, sức khỏe… được rạng rỡ, sáng sủa.
Để chọn được một con gà trống tơ ngon, nên chọn những con mào đỏ tươi, nhú đều nhau, chân vàng, lông mượt là gà khỏe, ức đầy. Bấm nhẹ phía dưới ức thấy xương mềm; vạch nhẹ lông ra thấy da ấm, mềm, mỏng là gà ngon, đạt tiêu chuẩn.
Cách luộc gà cúng phải rất cẩn thận chứ không như gà luộc bình thường.
 |
Cách làm thịt gà cúng
Để làm thịt gà cúng cần chuẩn bị một con dao thật sắc để cắt tiết gà, đĩa nhỏ để đựng tiết gà, một nồi nước sôi để vặt lông, muối và một chậu nước sạch để rửa gà.
Cầm 2 chân gà vào làm 1 và bẻ nhẹ cánh, dốc ngược đầu gà xuống dưới đĩa chuẩn bị sẵn và giữ chặt vừa đủ tránh cầm quá chặt sẽ làm tím phần cánh gà.
Vặt lông phía dưới cổ và cắt tiết theo nguyên tắc “Trống cắt tai, mái cắt cổ” để được nhiều tiết nhất và không làm tím gà bởi khi luộc tiết chưa hết sẽ làm gà bị đen. Hứng tiết chảy xuống khoảng 5 phút, cho đầu gà vào cánh để một lúc cho gà chết hẳn đem vặt lông.
Cho gà vào nồi nước đun sôi, trụng gà qua vài lần rồi nhấc gà ra, vặt lông gà theo chiều xuôi và nhanh tay. Bóc lớp màng ở chân, mào, lưỡi gà và mỏ.
Sau khi vặt lông xong, xát muối đều lên thân để làm sạch lông măng và khử mùi hôi.
Có 2 cách mổ gà là mổ moi và mổ phanh, gà để cúng thường mổ moi vì sau khi luộc, gà sẽ đẹp hơn.
Đầu tiên rạch một đường nhỏ ở diều khoảng 2 - 3cm, lôi toàn bộ diều và cuống họng ra.
Tiếp đến, rạch 1 đường khoảng 4cm ở gần hậu môn gà (cách hậu môn gà khoảng 2-3cm), sau đó thò tay vào bên trong và nhẹ nhàng lôi hết nội tạng của gà ra, tránh để nát và vỡ mật, rồi bỏ riêng ra 1 chỗ.
Sau khi mổ xong rửa sạch qua nước và cho chân gà quặt vào phía trong bụng gà qua vết mổ moi.
Bước cuối cùng, xỏ lạt qua mũi gà sau đó vòng lạt qua 2 cánh gà và buộc chặt đề sau khi luộc cổ gà ngẩng cao 2 cánh chụm lại ngụ ý chắp tay thành kính dâng lên thần linh, gia tiên.
Cách buộc gà cúng đẹp
+ Gập chân vào sát đùi gà, dùng chỉ hoặc dây lạt buộc cố định. Dùng dây mềm để không cắt phạm da gà.
+ Rạch hai đường hai bên cổ, nhét cánh gà ngược ra phía miệng gà theo hai lỗ rạch đó. Chỉ để phần đầu cánh chìa ra ngoài.
Cách luộc gà cúng Giao thừa
- Nguyên liệu: Gà mổ và làm sạch, gừng, hành, mỡ gà, nghệ.
- Luộc gà:
Cách luộc gà cúng đẹp thực tế không khó. Thông thường luộc gà cúng người ta sẽ mổ moi, làm sạch. Đặc biệt, khi rửa, cần rửa sạch tiết để làm nước không bị đục và tiết bám đen vào gà.
Sau đó, đặt con gà nằm nghiêng trong nồi nước lạnh, đầu ngửa ra phía lưng, chân quặp phía sau bụng, hai cánh co tự nhiên (tốt nhất là buộc dáng trước khi bỏ vào nồi). Khi luộc cần lật đều hai bên để gà không bị vẹo.
Cho gà vào nồi, đổ nước lạnh ngập thân gà. Đun lửa tới sôi lăn tăn. Không để sôi sùng sục, vì để sôi to quá, da gà rất dễ bị nứt. Lúc này, hớt bỏ bọt và cứ để thế khoảng 7 - 8 phút.
Nướng 1 củ gừng, 1 củ hành, đập dập bỏ vào nồi nước luộc gà rồi luộc tiếp (nếu không muốn cho hành, gừng thì có thẻ bỏ qua bước này). Nếu là gà tơ, gà non thì luộc thêm 5 phút, còn gà già hơn chút thì luộc thêm 10 phút. Sau đó, tắt bếp, đậy vung, ngâm gà trong nước thêm 5 phút.
Để kiểm tra xem gà chín chưa có thể dùng đầu đũa chọc vào gà, nếu đũa đâm xuyên dễ dàng, nước ứa ra không có màu đỏ là đã chín.
- Để da gà giòn:
Muốn da gà cúng giòn, khi vớt ra thả ngay vào nước thật lạnh, khi nguội hẳn thì vớt ra, để ráo.
- Để gà vàng đẹp
Giã nát một chút xíu nghệ rồi vắt lấy nước trộn mỡ gà đã rán vàng. Khi thấy gà đã ráo nước thì quét một lớp hỗn hợp này dàn đều lên phần da gà khi đã ráo nước. Đảm bảo gà luộc sẽ trông thật bóng bẩy và căng mượt nhìn thật hấp dẫn.
Có một số chị em chia sẻ kinh nghiệm rằng, để luộc gà cúng đẹp cũng có thể đun sôi nước rồi mới cho gà vào. Sau khi cho gà vào, thì đun sôi nước trở lại, thì vặn lửa nhỏ, luộc chín gà chỉ khoảng 60% trong khoảng 8-10 phút. Sau đó tắt bếp, ngâm gà trong nồi thêm 10 phút nữa là được. Sau đó, vớt gà ra, rửa qua nước lạnh cho da gà giòn, sạch rồi để ráo nước là được. Với cách này, gà ăn cũng vẫn ngon không kém.
Lưu ý: Khi luộc, nếu đổ nước không đủ để ngập gà thì khi luộc và om gà, cần trở gà 1-2 lần.
Trang trí gà cúng Giao thừa
Để gà luộc trông mọng, màu da tươi tắn, sau khi vớt ra, nên nhúng ngay vào nồi nước sôi để nguội, nước lạnh càng tốt. Đến lúc gà nguội hẳn mới lấy ra đĩa. Nếu không, da gà sẽ bị khô và xỉn màu. Sau đó, để thịt ráo nước một chút, dùng dùng củ nghệ, giã nhỏ vắt lấy nước trộn với mỡ gà đã thắng quét một lớp lên da, da gà sẽ có màu vàng bóng và căng mượt, trông rất hấp dẫn.
Theo kinh nghiệm dân gian, gà luộc xong để nguội rồi bày lên đĩa, đặt sao cho đầu gà hướng lên ngậm thêm bông hoa cà chua thể hiện sự cầu mong an lành, đón nhận hạnh phúc, tiền tài trong năm mới. Gà cúng được luộc chín, có màu vàng đẹp mắt, da bóng sẽ giúp mâm cơm Tết bày trên ban thờ hấp dẫn hơn.
Vân Trang
