California chuẩn hóa nhãn hạn sử dụng thực phẩm nhằm giảm lãng phí

Trong nhiều gia đình tại Mỹ, cách hiểu về các mốc thời gian in trên bao bì thực phẩm vẫn còn nhiều khác biệt. Có người cho rằng sản phẩm cần được bỏ đi ngay khi quá ngày "sell by", trong khi những người khác vẫn tiếp tục sử dụng nếu thực phẩm chưa có dấu hiệu hư hỏng.

Bà Kimberley Kausen, đầu bếp và giảng viên nấu ăn tại thành phố Irvine, bang California, cho biết bà thường dựa vào mùi, màu sắc và trạng thái của thực phẩm để đánh giá trước khi quyết định có tiếp tục sử dụng hay không, đặc biệt đối với thịt và gia cầm.

Theo các chuyên gia, sự nhầm lẫn này diễn ra phổ biến trên khắp nước Mỹ do các nhà sản xuất sử dụng nhiều cách ghi nhãn khác nhau, khiến người tiêu dùng khó phân biệt đâu là mốc thời gian phản ánh chất lượng tốt nhất của sản phẩm và đâu là hạn sử dụng liên quan đến an toàn thực phẩm.

Theo quy định mới, các doanh nghiệp bán thực phẩm tại California sẽ không còn được sử dụng nhãn "sell by" trên bao bì. Thay vào đó, chỉ còn hai cách ghi nhãn thống nhất "best if used by" (nên sử dụng trước ngày): cho biết thời điểm sản phẩm đạt chất lượng tốt nhất và "use by" (sử dụng trước ngày): áp dụng đối với những sản phẩm có liên quan đến an toàn thực phẩm.

Các nhà sản xuất có thể lựa chọn sử dụng một trong hai hoặc đồng thời cả hai loại nhãn, tùy theo từng sản phẩm.

Bà Jacqui Irwin, nghị sĩ Hạ viện bang California và là tác giả dự luật cho biết, việc chuẩn hóa nhãn mác sẽ giúp người tiêu dùng dễ dàng đưa ra quyết định hơn, đồng thời hạn chế tình trạng thực phẩm còn sử dụng được nhưng vẫn bị bỏ đi.

California trở thành bang đầu tiên tại Mỹ ban hành luật chuẩn hóa nhãn hạn sử dụng khi thông qua quy định này vào năm 2024. Mới đây, bang New York cũng đã thông qua một đạo luật tương tự và đang chờ Thống đốc Kathy Hochul ký ban hành.

Trong khi đó, các bang như Illinois, Maryland, Massachusetts, New Jersey và South Carolina cũng đã đề xuất các dự luật liên quan, song hiện vẫn chưa được thông qua.

Ông Nick Lapis, Giám đốc vận động chính sách của tổ chức Californians Against Waste, đơn vị đồng bảo trợ dự luật, cho rằng nhãn ghi hạn sử dụng là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến lãng phí thực phẩm trong các hộ gia đình.

Theo ông, nhãn "sell by" vốn chỉ được thiết kế để hướng dẫn các nhà bán lẻ về thời gian trưng bày sản phẩm trên kệ, chứ không phản ánh việc thực phẩm còn an toàn để sử dụng hay không.

Không chỉ người tiêu dùng, các ngân hàng thực phẩm tại California cũng gặp khó khăn khi nhiều người hiểu nhầm rằng thực phẩm quá ngày "Sell By" đồng nghĩa với việc đã hết hạn và không thể sử dụng.

"Nếu tất cả các doanh nghiệp cùng sử dụng chung một hệ thống thuật ngữ thì chúng ta không cần đầu tư những khoản kinh phí khổng lồ để giải quyết vấn đề này", ông Lapis nhận định.

Theo báo cáo về lãng phí thực phẩm do Đại học Maryland công bố năm 2022, hiện có hơn 50 cách ghi ngày tháng khác nhau trên bao bì thực phẩm được bán tại Mỹ. Phần lớn các thông tin này không được quy định thống nhất và nhiều trường hợp không liên quan đến mức độ an toàn của sản phẩm.

Ông Kumar Chandran, Giám đốc chính sách của tổ chức phi lợi nhuận ReFED, cho biết sự thiếu thống nhất khiến người tiêu dùng thường mặc định rằng bất kỳ ngày nào in trên bao bì cũng đồng nghĩa với việc thực phẩm cần phải bỏ đi.

Việc California và New York ban hành quy định mới đang tạo thêm động lực cho nỗ lực xây dựng một tiêu chuẩn thống nhất trên phạm vi toàn quốc.

Hiện Quốc hội Mỹ đang xem xét một dự luật lưỡng đảng nhằm chuẩn hóa cách ghi nhãn hạn sử dụng đối với thực phẩm. Trước đó khoảng 10 năm, Bộ Nông nghiệp Mỹ cũng đã khuyến nghị các doanh nghiệp chuyển sang sử dụng nhãn "Best if Used By".

Hiện nay, chỉ có sữa công thức dành cho trẻ sơ sinh là sản phẩm duy nhất tại Mỹ được quản lý ở cấp liên bang về quy định ghi hạn sử dụng.

Theo Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA), việc thiếu quy định thống nhất về ghi nhãn khiến người tiêu dùng nhầm lẫn và góp phần gây ra gần 20% lượng thực phẩm bị lãng phí trên toàn nước Mỹ.

Riêng tại California, mỗi năm có khoảng 6 triệu tấn thực phẩm vẫn còn sử dụng được bị đưa vào thùng rác.

Ông Nate Rose, người phát ngôn của Hiệp hội Các nhà bán lẻ thực phẩm California, cho biết nhiều doanh nghiệp đã phải điều chỉnh lại hệ thống ghi nhãn để đáp ứng quy định mới, song phần lớn đều ủng hộ chính sách này.

Theo ông, việc chuẩn hóa nhãn hạn sử dụng sẽ mang lại lợi ích cho cả doanh nghiệp và người tiêu dùng khi vừa góp phần giảm lãng phí thực phẩm, vừa giúp việc lựa chọn sản phẩm trở nên đơn giản hơn.

Tuy nhiên, trong thời gian tới, người tiêu dùng vẫn có thể bắt gặp các sản phẩm mang nhãn cũ trên kệ hàng do các nhà bán lẻ tiếp tục tiêu thụ lượng hàng đã được sản xuất trước khi quy định mới có hiệu lực.