Can thiệp, phát hiện sớm bệnh rối loạn nhận thức để kéo dài khả năng tự lập

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Các chuyên gia cho biết, ở giai đoạn tiền lâm sàng của bệnh rối loạn nhận thức có thể kéo dài từ 6 đến 10 năm - đây là cơ hội để can thiệp phát hiện sớm và kéo dài thời gian người bệnh còn tự lập.
Ảnh minh hoạ.
Ảnh minh hoạ.

Hiện nay, rối loạn nhận thức/sa sút trí tuệ không chỉ gặp ở người cao tuổi mà có thể xuất hiện ở người trẻ nếu có các yếu tố nguy cơ như chấn thương sọ não, đặc thù nghề nghiệp dễ gây chấn động não, nhiễm độc hoặc sử dụng chất kích thích.

Phó giáo sư Nguyễn Văn Tuấn - Viện trưởng Viện Sức khỏe Tâm thần (Bệnh viện Bạch Mai) nhấn mạnh như vậy tại buổi cung cấp thông tin về bệnh rối loạn nhận thức do bệnh viện tổ chức diễn ra chiều 15/12, nhằm cập nhật các vấn đề trong chẩn đoán, điều trị và phòng ngừa rối loạn nhận thức, đặc biệt ở người cao tuổi.

Bác sỹ Nguyễn Văn Tuấn nhấn mạnh rối loạn nhận thức là nhóm bệnh có nguyên nhân và tổn thương thực thể rõ ràng ở não, không thể coi đơn thuần là già đi. Những tổn thương có thể là mảng lắng đọng trong Alzheimer, mất tế bào não do chấn thương sọ não, tổn thương dẫn truyền trong bệnh mạch máu não, hoặc tổn thương do nhiễm độc, thiếu oxy não.

Hiện nay, rối loạn nhận thức đang là thách thức y tế xã hội lớn của quá trình già hóa dân số. Theo Hiệp hội Alzheimer quốc tế, năm 2020 thế giới có hơn 55 triệu người mắc sa sút trí tuệ; con số này dự báo tăng lên 82 triệu vào năm 2030 và gần 140 triệu vào năm 2050. Tại Việt Nam, rối loạn nhận thức nhẹ ở người từ 65 tuổi trở lên chiếm khoảng 10-20%.

Nhận thức là tổng hợp các hoạt động tâm thần như trí nhớ, chú ý, ngôn ngữ, tư duy, định hướng và khả năng thực hiện các hoạt động hàng ngày. Khi các chức năng này suy giảm vượt quá mức lão hóa sinh lý, người bệnh được chẩn đoán rối loạn nhận thức. Trong các thể sa sút trí tuệ, bệnh Alzheimer chiếm khoảng 60 đến 70%.

Các chuyên gia cho biết, ở giai đoạn tiền lâm sàng của bệnh rối loạn nhận thức có thể kéo dài từ 6 đến 10 năm - đây là cơ hội để can thiệp phát hiện sớm, làm chậm tiến triển bệnh và kéo dài thời gian người bệnh còn tự lập.

Dấu hiệu sớm của bệnh rối loạn nhận thức thường gặp như: suy giảm trí nhớ, giảm khả năng tập trung, tiếp thu thông tin mới và giảm sự lưu loát trong giao tiếp. Đáng lưu ý khi khoảng 15% trường hợp rối loạn nhận thức nhẹ sẽ tiến triển thành sa sút trí tuệ sau hai năm và gần 1/3 mắc Alzheimer trong vòng 5 năm.

Các bác sỹ Viện Sức khỏe Tâm thần khuyến cáo, để phòng ngừa rối loạn nhận thức người trẻ có nguy cơ và người cao tuổi nên chủ động đi khám để phát hiện bệnh, không coi việc hay quên là chuyện bình thường của tuổi già để tránh bỏ lỡ cơ hội can thiệp sớm.

Huế triển khai ba chính sách giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch
Huế triển khai ba chính sách giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch
(Ngày Nay) - Chiều 15/11, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế (thành phố Huế) cho biết, thành phố đã ban hành các quyết định triển khai ba chính sách giảm phí tham quan các điểm di tích thuộc Quần thể Di tích Cố đô Huế dành cho du khách sử dụng các tuyến giao thông du lịch mới, khách tham dự hội nghị, hội thảo, triển lãm (du lịch MICE) và khách sử dụng dịch vụ khám, chữa bệnh (du lịch y tế). Đây là các chính sách nhằm kích cầu du lịch của UBND thành phố Huế.
Nga tái khẳng định lập trường đàm phán về Ukraine
Nga tái khẳng định lập trường đàm phán về Ukraine
(Ngày Nay) - Ngày 15/11, Ngoại trưởng Sergei Lavrov khẳng định lập trường đàm phán của Moskva về Ukraine tiếp tục hướng tới các mục tiêu do Tổng thống Vladimir Putin đề ra hồi tháng 6/2024. Trong khi đó, phía Mỹ cho biết đang thúc đẩy đối thoại trực tiếp giữa Nga và các nước châu Âu về giải pháp cho cuộc xung đột.
Nghệ sĩ Đặng Văn Phúc chụp hình với một tiểu thương của khu chợ
“Chạm Đồng Xuân”: khám phá những “kho báu” nghệ thuật ẩn giấu trong lòng chợ
(Ngày Nay) - Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 từ 13-28/11/2026 , chương trình “Chạm Đồng Xuân”, với sự đồng hành của Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB), mang đến một hành trình trải nghiệm nghệ thuật độc đáo, nơi công chúng có thể tìm kiếm những “kho báu” sáng tạo ẩn mình giữa không gian giao thương tuổi đời hơn một thế kỷ.
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
(Ngày Nay) - Lễ trao giải Giải thưởng Truyền hình giải trí Châu Á lần thứ 31 - năm 2026 (31 st Asian Television Awards 2026 - ATA2026) diễn ra trong hai đêm 13 và 14/11/2026 tại Nhà hát Hòa Bình, TP.Hồ Chí Minh, quy tụ hơn 400 nghệ sĩ, nhà sản xuất, nhà làm phim và lãnh đạo các đài truyền hình châu Á và Việt Nam.
Các tác giả giao lưu, chia sẻ tâm huyết sáng tác sách tranh thiếu nhi tại chương trình “Gọi tên yêu thương, ươm mầm cảm xúc” vào sáng 14/11.
Các tác giả tìm cách giữ sức hút cho sách tranh thiếu nhi thời AI
(Ngày Nay) - Trước sự phát triển của AI và các hình thức đọc số, những người viết sách tranh thiếu nhi lựa chọn đầu tư vào câu chuyện, hình ảnh và cảm xúc; đồng thời đề cao vai trò đồng hành của cha mẹ để nuôi dưỡng thói quen đọc, giúp trẻ gắn bó với sách từ những năm đầu đời.
Hiệp hội xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam mở rộng cơ hội tiếp xúc giữa nghệ sĩ và khán giả
Hiệp hội xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam mở rộng cơ hội tiếp xúc giữa nghệ sĩ và khán giả
(Ngày Nay) - Từ ngày 21 đến 23/11/2026, 11 bộ phim Việt Nam sẽ được trình chiếu với 22 suất chiếu tại hai cụm rạp ở Hải Phòng, kết hợp các hoạt động giao lưu giữa khán giả với đạo diễn, diễn viên, nhà sản xuất và thành viên các đoàn phim. Đây là một trong những hoạt động trọng tâm dành cho công chúng trong khuôn khổ Diễn đàn điện ảnh “Hải Phòng – Cửa ngõ điện ảnh” (Hai Phong Film Port) do Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam (VFDA) phối hợp với thành phố Hải Phòng tổ chức.