Hạt nhựa tí hon - sát thủ 'vô hình'

[Ngày Nay] - Microplastics - những hạt nhựa nhỏ có đường kính dưới 5mm gây ô nhiễm nhựa không chỉ tập trung ở một khu vực nhất định mà chúng đang nhanh chóng lan ra khắp nơi nhờ gió. Những hạt polymer bé xíu này xâm nhập hầu như khắp nơi, có lẽ chúng đang bao bọc cả Trái Đất.
Hạt nhựa tí hon - sát thủ 'vô hình'

Bất kỳ mẩu nhựa nào có đường kính nhỏ hơn 5mm đều được gọi là microplastics. Một sợi mì Ý có đường kính khoảng 2mm, một viên thuốc con nhộng có đường kính khoảng 14mm.

5mm không hề nhỏ nhưng rất ít người chú ý thấy chúng trong đồ ăn. Với kích cỡ đó, nhai phải chúng sẽ khá cộm miệng.

Chúng ta không có nhiều dữ liệu về kích cỡ trung bình của các mẩu microplastics trên toàn thế giới, nhưng phần lớn những mẩu mà chúng ta thấy trong thức ăn và nước uống có kích cỡ đến nanomet - là kích cỡ hiển vi. Một vài mẩu khác có kích cỡ lớn hơn, như các hạt nhựa trong các sữa rửa mặt tẩy da chết. Các nhà nghiên cứu tìm thấy microplastic ở khắp nơi: trong không khí, nước, ao hồ, đất, sông và cả những nơi sâu nhất ở đại dương. Ngoài ra, vi nhựa còn được tìm thấy trong thức ăn và đồ uống như nước máy, nước đóng chai, hải sản, bia và cả trong phân người – theo mẫu phân tích đầu tiên hồi tháng 10 năm ngoái, xác nhận rằng con người đã ăn vi nhựa. Nghiên cứu được đăng tải trên tạp chí Journal of Environmental Science and Technology (Mỹ), lấy dữ liệu từ 26 nghiên cứu trước đó, đo hạt vi nhựa trong cá, động vật có vỏ, đường, muối, bia, nước, và cả trong không khí ở những thành phố lớn. Sau đó, các nhà khoa học đã sử dụng hướng dẫn chế độ ăn uống của chính phủ Mỹ để tính toán lượng vi nhựa mà con người ăn trong một năm. Ước tính trung bình một người lớn ăn khoảng 50.000 hạt microplastic mỗi năm và khoảng 40.000 ở trẻ em.

Hạt nhựa tí hon - sát thủ 'vô hình' ảnh 1

Nghiên cứu mới, được công bố trên tạp chí Nature Communications, nghiên cứu đầu tiên cho thấy gió có thể khiến vi nhựa di chuyển qua những khoảng cách đáng kể. Nhóm nghiên cứu đã thu thập các mẫu từ độ cao lớn ở Pyrenees cách xa nguồn rác thải nhựa - ngôi làng gần nhất cách đó 6km, thị trấn gần nhất 25km và thành phố gần nhất 120km. Nhóm nghiên cứu cũng phát hiện cứ cách một mét vuông, trung bình có 365 hạt nhựa, sợi và sợi tơ xuất hiện mỗi ngày. Allen lo lắng về việc có rất nhiều hạt được tìm thấy. Các hạt vi nhựa phổ biến nhất được tìm thấy là polystyrene và polyethylen, cả hai được sử dụng rộng rãi trong bao bì và túi nhựa sử dụng một lần. Các hạt này được thu thập trong mùa đông và thậm chí nhiều hạt vi nhựa có thể xuất hiện vào mùa hè, khi thời tiết khô hơn đồng nghĩa rằng các hạt dễ dàng bị gió thổi bay hơn.

Các nhà khoa học chưa rõ điều gì sẽ xảy ra khi hít phải microplastic. Nghiên cứu mới đây cho thấy hầu hết hạt nhựa hít phải sẽ đi vào cơ thể chứ không bị ho và hắt hơi đẩy ra ngoài. Nghiên cứu cũng ước tính rằng lượng vi nhựa này sẽ tăng thêm hàng chục ngàn hạt mỗi năm. Dù chưa có nghiên cứu cho thấy vi nhựa tác động đến sức khỏe nhưng khi microplastic quá lớn đi vào cơ thể vẫn mang tính rủi ro cao, có thể ảnh hưởng xấu đến sức khỏe. “Các sợi nhựa đã được tìm thấy trong mô phổi của con người, và theo các nhà nghiên cứu, chúng là tác nhân lớn gây ung thư phổi” - Deonie Allen đến từ Viện nghiên cứu EcoLab nhấn mạnh.

Vui xuân Bính Ngọ - Sắc màu văn hóa Hưng Yên
Vui xuân Bính Ngọ - Sắc màu văn hóa Hưng Yên
(Ngày Nay) - Tiếp nối sứ mệnh bảo tồn và lan tỏa các giá trị di sản, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam giới thiệu chương trình “Vui xuân Bính Ngọ: Sắc màu văn hóa Hưng Yên” . Sự kiện sẽ diễn ra trong hai ngày mồng 5 và mồng 6 Tết (tức ngày 21 & 22/02/2026), hứa hẹn mang đến một không gian Tết truyền thống kết hợp cùng những trải nghiệm thú vị khám phá di sản văn hóa Hưng Yên, đáp ứng nhu cầu tìm hiểu văn hóa của công chúng trong dịp nghỉ lễ.
Thăm làng dược liệu độc nhất vô nhị tại Việt Nam
Thăm làng dược liệu độc nhất vô nhị tại Việt Nam
(Ngày Nay) - Làng Nghĩa Trai có tuổi đời gần 1.000 năm nổi tiếng với nghề trồng và chế biến dược liệu truyền thống, đặc biệt hoa cúc chi "tiến vua," mệnh danh là “làng dược liệu” độc nhất vô nhị của Việt Nam.
Olympic mùa Đông 2026: Bước ngoặt cho tương lai
Olympic mùa Đông 2026: Bước ngoặt cho tương lai
(Ngày Nay) - Sau hơn 2 tuần tranh tài sôi động, Thế vận hội mùa Đông Milan-Cortina 2026 đã khép lại, để lại dấu ấn sâu đậm không chỉ ở thành tích mà còn ở tinh thần thể thao, những câu chuyện nhân văn và định hình lại cách tổ chức Olympic trong tương lai. Chủ tịch Ủy ban Olympic quốc tế (IOC) Kirsty Coventry nhận định kỳ đại hội này đã “vượt mọi kỳ vọng”, trở thành minh chứng cho sức sống bền bỉ của phong trào Olympic trong bối cảnh thế giới nhiều biến động.
Phát triển mô hình AI thúc đẩy thám hiểm không gian sâu
Phát triển mô hình AI thúc đẩy thám hiểm không gian sâu
(Ngày Nay) - Các nhà nghiên cứu đa ngành của Đại học Thanh Hoa (Trung Quốc) đã phát triển một mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) dành cho việc chụp ảnh thiên văn, giúp tăng cường đáng kể khả năng quan sát những vùng sâu thẳm nhất của vũ trụ.
Đoàn rước kiệu Lễ Tế.
Linh thiêng Lễ hội Đền Mẫu Âu Cơ
(Ngày Nay) -  Ngày 23/2 (tức mùng 7 tháng Giêng), nhân ngày “Tiên Giáng”, xã Hiền Lương, tỉnh Phú Thọ tổ chức Lễ dâng hương tưởng niệm, thành kính tri ân công đức Tổ Mẫu Âu Cơ.