(Ngày Nay) - Do mô hình Tòa án chuyên biệt được thiết kế với nhiều cơ chế đặc thù, vượt trội, đại biểu Lê Thu Hà đề nghị, cần quy định cơ chế rà soát, cập nhật thường xuyên trong quá trình triển khai.
Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp.
Chiều 5/12, Quốc hội thảo luận tại Hội trường về dự án Luật Tòa án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế.
Tại hội trường, nhiều đại biểu tán thành việc thành lập Tòa án này là cần thiết để thể chế hóa chủ trương của Đảng, kết luận của các cấp có thẩm quyền nhằm tạo lập cơ chế giải quyết nhanh chóng, hiệu quả các tranh chấp phát sinh trong hoạt động đầu tư kinh doanh tại Trung tâm tài chính quốc tế với trình tự thủ tục hiện đại, vượt trội, phù hợp với thông lệ quốc tế.
Đại biểu Lê Thu Hà (Lào Cai) cho rằng đây là một bước mở thể chế mang tính đột phá, lần đầu tiên xây dựng một thiết chế tư pháp chuyên biệt quốc tế hóa ngay trên lãnh thổ Việt Nam nhằm xử lý tranh chấp thương mại có tính toàn cầu, nâng cao năng lực cạnh tranh pháp lý của Việt Nam trong khu vực.
“Nếu đã mở ra một mô hình mới thì cần bảo đảm vận hành thông suốt, minh bạch và được tin cậy cả trong nước lẫn quốc tế. Môi trường đầu tư chỉ thực sự được củng cố khi phán quyết của tòa án chuyên biệt đi vào cuộc sống, bảo vệ quyền lợi của các bên và tạo dựng được niềm tin lâu dài,” đại biểu Lê Thu Hà nhấn mạnh.
Từ đó, đại biểu đề nghị, dự thảo Luật cần bảo đảm 3 tiêu chí, đó là cạnh tranh quốc tế, thủ tục nhanh, minh bạch, ngôn ngữ thân thiện với chuẩn thương mại toàn cầu; bảo hộ chủ quyền tư pháp, mở cửa nhưng không đánh đổi an ninh pháp lý và lợi ích công; hiệu lực thi hành thực chất, phán quyết phải thi hành được cả trong và ngoài nước.
Do mô hình Tòa án chuyên biệt được thiết kế với nhiều cơ chế đặc thù, vượt trội, đại biểu Lê Thu Hà đề nghị, cần quy định cơ chế rà soát, cập nhật thường xuyên trong quá trình triển khai.
Có thể xem xét đánh giá tổng thể hoạt động của Tòa án này sau 3 - 5 năm vận hành, dựa trên các chỉ số như: thời gian giải quyết vụ việc, tỷ lệ thi hành bản án, mức độ lựa chọn của doanh nghiệp, nhà đầu tư và phản hồi của thị trường quốc tế…
Việc đánh giá định kỳ sẽ giúp nhận diện sớm các vướng mắc, điều chỉnh kịp thời những điểm chưa phù hợp và tiếp tục hoàn thiện các ưu điểm vượt trội, qua đó củng cố niềm tin, tăng sức hấp dẫn đầu tư và nâng vị thế pháp lý của mô hình tòa án chuyên biệt.
Về Thẩm phán (Điều 9) trong dự thảo Luật quy định bao gồm công dân Việt Nam và người nước ngoài, bảo đảm đáp ứng các quy định, tiêu chuẩn theo Khoản 2 và Khoản 3, Điều 9.
Về vấn đề này, nhiều đại biểu thống nhất có thể mở rộng nguồn bổ nhiệm thẩm phán của Tòa án chuyên biệt là người nước ngoài phù hợp để đáp ứng các yêu cầu trước mắt.
Điều này sẽ góp phần thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao có kinh nghiệm và là điều kiện rất tốt để các thẩm phán, thư ký tòa án người Việt Nam có điều kiện học hỏi kinh nghiệm, nâng cao năng lực và trình độ chuyên môn. Bên cạnh đó, các đại biểu đề nghị quy định rõ hơn các tiêu chí để xác định một người nước ngoài là người có uy tín, có phẩm chất đạo đức tốt, có kiến thức chuyên môn phù hợp.
Giải trình thêm về quá trình xây dựng dự thảo, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Văn Quảng cho biết, đây là mô hình hoàn toàn mới đối với Việt Nam.
Cơ quan soạn thảo phải chủ động nghiên cứu và học hỏi kinh nghiệm nước ngoài, bám sát nguyên tắc của Nghị quyết số 222/2025/QH15 của Quốc hội về Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam.
Chánh án Nguyễn Văn Quảng nhấn mạnh dự thảo hiện mới là “nền tảng bước đầu,” chắc chắn sẽ tiếp tục hoàn thiện trong thực tiễn, nhưng mục tiêu lớn nhất là tạo niềm tin cho nhà đầu tư, giúp Việt Nam cạnh tranh trong giải quyết tranh chấp thương mại - tài chính.
Đại biểu Quốc hội tỉnh Lào Cai Lê Thu Hà phát biểu. (Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN)
Bổ sung hình thức tiếp công dân trực tuyến
Cũng trong chiều 5/12, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo.
Các đại biểu đánh giá, đây là bước hoàn thiện pháp luật quan trọng nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; đề cao trách nhiệm người đứng đầu; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân; đồng thời, phù hợp với yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền và chuyển đổi số quốc gia.
Đại biểu Nguyễn Tâm Hùng (Thành phố Hồ Chí Minh) đánh giá cao việc dự thảo Luật đã bổ sung hình thức tiếp công dân trực tuyến, thể hiện tư duy cải cách hành chính và chuyển đổi số.
Đại biểu cho rằng, để triển khai thống nhất trên toàn quốc cần cân nhắc quy định rõ nguyên tắc công nhận giá trị pháp lý của buổi tiếp công dân trực tuyến tương đương tiếp công dân trực tiếp. Cụ thể, cần quy định rõ giá trị của biên bản, hồ sơ, xác nhận và trách nhiệm pháp lý khi cung cấp thông tin sai sự thật… để giúp hạn chế tình trạng tranh chấp và bảo đảm sự thống nhất khi áp dụng trong thực tiễn ở các địa phương.
Đại biểu cũng tán thành quy định tại Khoản 2 Điều 15 về Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã trực tiếp tiếp công dân ít nhất 2 ngày trong 1 tháng nhằm nâng cao vai trò của người đứng đầu.
Để phù hợp với thực tiễn, đặc biệt trong các vụ việc đông người, phức tạp, đại biểu Nguyễn Tâm Hùng đề nghị cân nhắc bổ sung quy định bố trí lực lượng hỗ trợ chuyên môn và bảo đảm an ninh trật tự trong suốt buổi tiếp công dân nhằm bảo vệ an toàn cho cán bộ thực thi, giảm căng thẳng tâm lý và bảo đảm chất lượng công tác tiếp công dân.
Đại biểu cũng đề nghị phát triển cơ chế liên thông dữ liệu quốc gia về tiếp công dân - khiếu nại, tố cáo với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, để xác thực danh tính, tra cứu ủy quyền và hạn chế khiếu nại, tố cáo gửi nhiều nơi hoặc khai thông tin sai lệch. Đây là giải pháp căn cơ để giảm tình trạng “vừa khiếu nại đúng - vừa khiếu nại sai”, tránh lãng phí nguồn lực của Nhà nước.
Giải trình làm rõ ý kiến các đại biểu nêu về trách nhiệm người đứng đầu, chủ thể tiếp công dân và tổ chức bộ máy tiếp công dân ở cấp xã, Tổng Thanh tra Chính phủ Đoàn Hồng Phong cho biết dự thảo Luật tiếp tục kế thừa quy định hiện hành, không cho phép ủy quyền tiếp công dân cho cấp phó nhằm nâng cao trách nhiệm trực tiếp của người đứng đầu, phù hợp Chỉ thị 35 và Kết luận 107 của Bộ Chính trị.
Về chủ thể tiếp công dân, pháp luật hiện hành đã quy định đầy đủ tại Luật Tiếp công dân và các luật chuyên ngành có liên quan. Để tránh phát sinh tổ chức mới và bảo đảm tinh gọn bộ máy theo chủ trương của Đảng và Nhà nước, dự thảo Luật không bổ sung mô hình Ban Tiếp công dân cấp xã; thay vào đó bố trí công chức thuộc đơn vị phù hợp của Ủy ban Nhân dân cấp xã để thực hiện nhiệm vụ tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo.
(Ngày Nay) - Tối 18/1, màn sơ duyệt trình diễn pháo hoa nghệ thuật quy mô lớn trước thềm chương trình nghệ thuật đặc biệt mừng Đại hội Đảng XIV đã khiến không ít người dân Thủ đô bất ngờ trước loạt hiệu ứng pháo mới lạ, độc đáo.
(Ngày Nay) - Bước sang năm 2026, Singapore tiếp tục khẳng định vị thế điểm đến hàng đầu châu Á với chuỗi trải nghiệm đa dạng, từ triển lãm tương tác, lễ hội văn hóa - nghệ thuật đến các sự kiện âm nhạc quốc tế quy mô lớn. Bản tin Singapore: In the Spotlight tháng 1/2026 của Tổng cục Du lịch Singapore (STB) cho thấy một bức tranh du lịch giàu sức sống, nơi đổi mới sáng tạo song hành cùng bản sắc văn hóa và chất lượng dịch vụ đẳng cấp.
(Ngày Nay) - Ngày 19/1, Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hồ Chí Minh đã có hướng dẫn triển khai Nghị quyết 80/2025/NQ-HĐND (ban hành ngày 10/12/2025) quy định một số chính sách đặc thù nhằm hỗ trợ người học có hoàn cảnh khó khăn tại các cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn thành phố.
(Ngày Nay) - Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị khẳng định phát triển văn hóa, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, trụ cột, hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững đất nước.
(Ngày Nay) - Xếp hạng các quốc gia sử dụng AI nhiều nhất thế giới theo thứ tự là UAE (64% dân số trong độ tuổi lao động sử dụng các công cụ AI tạo sinh), Singapore (61%), Na Uy (46%), Ireland (45%) và Pháp (44%).
(Ngày Nay) - Sáng 19/1, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam họp phiên trù bị tại Trung tâm Hội nghị quốc gia, Thủ đô Hà Nội.
(Ngày Nay) - Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng là sự kiện chính trị trọng đại của Đảng và Nhà nước Việt Nam, có ý nghĩa định hướng chiến lược đối với sự phát triển của Việt Nam trong kỷ nguyên mới - Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam.
(Ngày Nay) - Trong không khí phấn khởi chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, các đơn vị nghệ thuật trên địa bàn Thủ đô Hà Nội đã tổ chức nhiều chương trình nghệ thuật quy mô, được đầu tư công phu, đa dạng về loại hình, giàu chiều sâu tư tưởng; góp phần lan tỏa niềm tin, khơi dậy tinh thần đoàn kết, tự hào dân tộc và khát vọng phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
(Ngày Nay) - Sự phụ thuộc của châu Âu vào Mỹ về an ninh trong khuôn khổ NATO đã hạn chế các phương án lựa chọn của châu lục này trước lời đe doạ áp thuế từ Tổng thống Donald Trump. Phản ứng mạnh mẽ nhất mà châu Âu có thể sử dụng để trả đũa là “vũ khí bazooka” thương mại của riêng mình.
(Ngày Nay) - Năm 2025 là năm thứ tư liên tiếp Trung Quốc ghi nhận số người chết vượt số trẻ được sinh ra, khi tỷ lệ sinh tiếp tục giảm, khiến dân số nước này vừa giảm về quy mô vừa già hóa nhanh hơn.
