Hồ Sông Quao xả lũ ra sao?
Trong văn bản do Phó Tổng Giám đốc Hồ Đắc Nghĩa ký ngày 15/12, Công ty TNHH MTV Khai thác Công trình Thuỷ lợi Bình Thuận (Công ty Thuỷ lợi Bình Thuận) thông tin hồ chứa nước Sông Quao được đầu tư xây dựng từ năm 1988, đến năm 1997 thì hoàn thành và đưa vào sử dụng. Quá trình vận hành dài, công trình xuống cấp nên đã được đầu tư sửa chữa, nâng cấp giai đoạn 2016-2021.
Hồ Sông Quao có nhiệm vụ đảm bảo an toàn cho cụm công trình đầu mối hồ chứa và dân cư vùng hạ du, đảm bảo cấp nước tưới ổn định cho 8.100 ha đất canh tác, cấp nước cho công nghiệp với lưu lượng gần 0,2 m3/s và nước sinh hoạt cho người dân vùng hạ du khoảng 0,23 m3/s.
Doanh nghiệp cho biết từ ngày 25/10 – 5/11/2025, trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng khu vực Bình Thuận cũ có mưa to đến rất to, tổng lưu lượng phổ biến từ 48 – 426mm, trong đó ngày 30/10/2025, lượng mưa đo tại các trạm dao động từ 117 – 190mm, riêng tại Sông Quao đạt 148mm.
Theo quy trình vận hành, mực nước hồ Sông Quao cao nhất ở cuối tháng 10 hằng năm được giữ ở cao trình +90,17m. Khi mực nước hồ đến giới hạn quy định này, Công ty căn cứ vào diễn biến tình hình khí tượng thuỷ văn, hiện trạng các công trình đầu mối, vùng hạ du hồ chứa và quy trình để quyết định việc xả lũ.
Công ty Thuỷ lợi Bình Thuận cho biết, chiều tối 26/10, nước về hồ lớn nên doanh nghiệp có thông báo ngày 27/10 điều chỉnh tăng lưu lượng xả tràn từ 150 – 300 m3/s, con số thực tế là 268 m3/s.
Ngày 30/10, nước lũ về lúc 9 giờ sáng đạt 819 m3/s nên điều tiết tăng lưu lượng xả qua tràn từ 300 – 500 m3/s. “Nhưng thực tế, công ty duy trì lưu lượng xả qua tràn lớn nhất 268 m3/s và nước tràn tự do 71 m3/s”, Công ty trình bày trong văn bản (tổng lưu lượng là 339 m3/s – PV).
Kể từ 9 giờ ngày 31/10, hồ Sông Quao giảm dần lưu lượng xả về hạ du và đến 9 giờ ngày 3/11 tăng dần lưu lượng xả lên 130 m3/s.
 |
Nhà ông Trung và khu vực xung quanh ngập nghiêm trọng. |
Đẩy trách nhiệm lên tỉnh?
Công ty Thuỷ lợi Bình Thuận cho biết: “Vùng Kim Ngọc thuộc phường Hàm Thắng nằm tại cuối nguồn tiếp nhận nước từ nhiều lưu vực (lưu vực hồ Sông Quao khoảng 1/4 lưu vực Sông Cái, như: khu vực xã Hồng Sơn (cầu Bằng Lăng) và khu vực Ku Kê thuộc xã Hàm Thuận (Cầu Ngựa), kết hợp mưa lưu vực và lượng nước xả của hồ Sông Quao tập trung chảy vào Sông Cái, chảy qua địa bàn Kim Ngọc, chảy ra cửa sông Phú Hài...”, nên bị ngập, trong đó có hộ ông Nguyễn Văn Sơn Trung và nhiều hộ dân khác.
Từ những lập luận trên, Công ty Thuỷ lợi Bình Thuận nêu quan điểm đã vận hành hồ chứa nước Sông Quao đúng quy trình: “Thiệt hại của các hộ dân tại khu vực Kim Ngọc chủ yếu do thiên tai cực đoan, sự việc không ai muốn, công ty buộc phải vận hành điều tiết nước qua tràn để đảm bảo an toàn cho công trình và vùng hạ du”.
Với đơn yêu cầu bồi thường, hỗ trợ thiệt hại của ông Nguyễn Văn Sơn Trung và bà Đặng Thị Thu Hiền, Công ty Thuỷ lợi Bình Thuận nói: “... nguyên nhân gây thiệt hại chủ yếu xuất phát từ yếu tố thiên tai bất khả kháng, cụ thể là do mưa lớn kéo dài với cường suất cao, lượng nước tập trung từ nhiều lưu vực đổ về khu vực hạ du”.
Trên cơ sở đó: “Công ty đề nghị UBND P.Hàm Thắng tiếp tục rà soát, kiểm tra hiện trạng thiệt hại của các hộ dân bị ảnh hưởng, trong đó có hộ ông Nguyễn Văn Sơn Trung và bà Đặng Thị Thu Hiền, tổng hợp mức độ thiệt hại, lập danh sách các trường hợp đủ điều kiện được xem xét hỗ trợ theo quy định...; báo cáo Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh để tổng hợp, tham mưu, kiến nghị UBND tỉnh xem xét, quyết định việc hỗ trợ thiệt hại theo thẩm quyền và quy định hiện hành”.
 |
Nhiều tài sản của ông Trung bị hư hỏng do ngập nước. |
Sẽ khởi kiện
Trao đổi với phóng viên, ông Trung cho biết đã có buổi làm việc với nhiều đại diện của UBND P.Hàm Thắng vào ngày 12/12 để giải quyết nội dung đơn đề nghị: "Hỗ trợ xác minh, kiểm tra hiện trạng và xác nhận mức độ thiệt hại tài sản (do xã lũ) thực tế của hộ gia đình", mà ông gửi trước đó.
Đến ngày 18/12, Phó Chủ tịch UBND P.Hàm Thắng Trần Văn Sang có văn bản trả lời, nêu, từ ngày 26 đến 30/10, do ảnh hưởng của mưa lớn kéo dài... đơn vị quản lý hồ chứa nước đã điều tiết nước xả tràn qua hồ Sông Quao, Sông Khán. Khu vực P.Hàm Thắng là hạ lưu, lưu lượng nước trên các sông chảy qua địa bàn phường dâng cao gây ngập lụt diện rộng.
“UBND P.Hàm Thắng đã chỉ đạo việc hỗ trợ người dân bị thiệt hại, di dời, đảm bảo thực phẩm; rà soát thống kê thiệt hại về cây trồng, vật nuôi, nhà ở... để kịp thời hỗ trợ cho người dân bị ngập lụt theo đúng quy định”, văn bản của phường nêu.
Sau khi kiểm tra thực tế tại gia đình ông Trung, UBND P.Hàm Thắng ghi nhận hiện trạng các tài sản bị ngập nước hư hỏng chưa khắc phục gồm: “2 tủ điện, 2 cặp loa, 2 bộ âm ly, 1 tủ thờ, 2 tủ quần áo, bình nước lọc, bàn để đồ, hồ nuôi cá cảnh không còn cá, máy rửa xe, máy khoan, máy đo dòng điện...”; và tài sản bị ngập nước đã khắc phục sử dụng, gồm: “mô tơ bơm nước đã sửa chữa; tủ lạnh, máy giặt đã sửa chữa...”.
Đối với các thiệt hại khác được ông Trung nêu trong đơn, UBND P.Hàm Thắng thông tin: “Tại thời điểm kiểm tra thực tế không có tại khu vực bị thiệt hại và giá trị ban đầu của tài sản được mua và thời gian đã sử dụng, UBND phường chưa có cơ sở để thống kê, xác định”.
Ông Trung cho biết sẽ khởi kiện, yêu cầu toà tuyên bố hành vi xả lũ của Công ty TNHH MTV Khai thác Công trình Thủy lợi Bình Thuận vào ngày 30/10/2025 và ngày 4/12/2025 là nguyên nhân trực tiếp gây thiệt hại tài sản cho gia đình ông, buộc doanh nghiệp phải bồi thường thiệt hại về tài sản và thu nhập bị mất với tổng số tiền là: 200.000.000 đồng.
 |
Ông Trung cho biết sẽ khởi kiện yêu cầu Công ty Thuỷ lợi Bình Thuận bồi thường thiệt hại. |
Như đã thông tin, ngày 10/11/2025, ông Trung có đơn gửi Công ty Khai thác Công trình Thủy lợi Bình Thuận và cơ quan chức năng đề nghị xác minh, bồi thường, hỗ trợ thiệt hại vì xả lũ gây ngập, hư hỏng nhiều tài sản.
Ông Trung cho biết, ngay khi nhận được thông báo xả lũ đã nhanh chóng kê cao đồ đạc để phòng tránh thiệt hại nhưng: “Nhà tôi nước tràn vào rất nhanh, dâng cao hơn 2 mét gây thiệt hại nghiêm trọng, nặng nề”. Ông Trung kể, cả gia đình chỉ kịp chạy thoát thân, còn lại toàn bộ tài sản chìm trong nước, nước cao ngang thân nhà.
Theo ông, gần như toàn bộ tài sản trong nhà đều bị ngập, từ xe máy, bàn ghế, tủ quần áo, tủ thờ đến các thiết bị điện như tủ lạnh, loa thùng, âm ly... đều hư hỏng. Ông Trung đề nghị các cơ quan chức năng và phía công ty tiến hành xác minh, đánh giá độc lập thiệt hại thực tế tại hiện trường và “bồi thường/ hỗ trợ cho gia đình”.
Chủ tịch UBND phường Hàm Thắng Trần Ngọc Hiền khi đó cho biết, trong đợt mưa lũ, phường bị ngập lụt diện rộng, nhiều hộ dân ngập rất nặng: “Cả phường có khoảng 5.000 hộ bị ngập, có nhiều đơn thư của người dân gửi lên. Phường phát mẫu để bà con khai thiệt hại về tài sản, rà soát, đối chiếu các quy định; phân loại, thành lập các đoàn đi kiểm tra, xác minh để đề xuất hỗ trợ theo đúng quy định”.
