Ra mắt vào năm 2019, SEA BEYOND là sáng kiến hợp tác giữa Prada Group và Ủy ban Hải dương học Liên chính phủ (IOC) thuộc UNESCO. Dự án tập trung vào việc nâng cao hiểu biết về đại dương (Ocean Literacy) thông qua các hoạt động giáo dục, khoa học, văn hóa và sự tham gia của cộng đồng.
Hiện nay, hơn 3 tỷ người trên thế giới phụ thuộc trực tiếp vào hệ sinh thái biển và ven biển để duy trì sinh kế. Đại dương cũng đóng vai trò thiết yếu trong việc điều hòa khí hậu toàn cầu, hấp thụ khí thải carbon và duy trì sự sống trên Trái đất.
Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng khí hậu đang ngày càng làm suy giảm sự cân bằng mong manh này. Vì vậy, UNESCO đặc biệt chú trọng các chương trình nâng cao nhận thức, cung cấp kiến thức và thúc đẩy hành động dành cho thế hệ trẻ nhằm bảo vệ môi trường biển.
Được Văn phòng Khu vực UNESCO về Khoa học và Văn hóa tại châu Âu (Venice) triển khai từ năm 2019, SEA BEYOND đã trở thành một trong những sáng kiến tiêu biểu về giáo dục đại dương trên thế giới. Theo báo cáo mới nhất, hơn 38.000 học sinh từ bậc mầm non đến trung học đã tham gia các chương trình giáo dục về đại dương, vượt xa mục tiêu ban đầu là 10.000 học sinh.
Bên cạnh đó, Mạng lưới Trường học Xanh Toàn cầu (Global Blue School Network) đã mở rộng lên khoảng 8.000 trường học tại 72 quốc gia, cao gấp nhiều lần so với mục tiêu ban đầu là 1.400 trường.
Chương trình tích hợp các chủ đề liên quan đến đại dương vào chương trình học chính thức, giúp thế hệ trẻ hiểu rõ hơn về phát triển bền vững và bảo vệ môi trường. Đáng chú ý, Brazil đã trở thành quốc gia đầu tiên áp dụng Chương trình Giảng dạy Xanh (Blue Curriculum) trên phạm vi toàn quốc.
SEA BEYOND cho rằng tình yêu và trách nhiệm với thiên nhiên cần được hình thành từ rất sớm. Thông qua chương trình “Kindergarten of the Lagoon” tại Venice, hơn 300 trẻ mẫu giáo đã được học tập trực tiếp từ môi trường tự nhiên xung quanh, qua đó xây dựng sự gắn kết với hệ sinh thái đầm phá địa phương.
Năm 2025, Trung tâm Giáo dục Đại dương SEA BEYOND chính thức khai trương tại Venice, trở thành không gian thường trực dành cho học sinh, nhà nghiên cứu và cộng đồng địa phương tìm hiểu về biển và đại dương.
Ngoài ra, ba sự kiện lưu động Ocean & Climate Villages, triển lãm khoa học khám phá mối liên hệ giữa đại dương và biến đổi khí hậu cũng đã được tổ chức tại nhiều quốc gia ở châu Âu và châu Á.
Không chỉ dừng lại ở giáo dục, SEA BEYOND còn tạo ảnh hưởng đáng kể đến các diễn đàn chính sách quốc tế. Một trong những dấu ấn nổi bật là Tuyên bố Venice về Hành động vì Hiểu biết Đại dương (Venice Declaration for Ocean Literacy in Action), văn kiện đưa ra 10 khuyến nghị cụ thể nhằm tái cân bằng mối quan hệ giữa con người và đại dương. Hiện tài liệu này đã được dịch sang 17 ngôn ngữ.
Tiếp nối động lực đó, lần đầu tiên trong lịch sử, một nội dung riêng về “Hiểu biết Đại dương” đã được đưa vào tuyên bố chính trị của Hội nghị Đại dương Liên Hợp Quốc lần thứ ba (UNOC3) diễn ra tại Nice (Pháp) vào tháng 6/2025.
Bên cạnh giáo dục, SEA BEYOND còn hỗ trợ nhiều sáng kiến bảo tồn và nghiên cứu môi trường biển. Dự án hợp tác với tổ chức phi lợi nhuận Coral Gardeners đã góp phần phục hồi các rạn san hô tại Polynesia thuộc Pháp, Fiji và Thái Lan. Đến nay, gần 74.000 san hô đã được nuôi trồng và hơn 7.900 cá thể được cấy ghép trở lại môi trường tự nhiên, thuộc 127 loài san hô khác nhau.
SEA BEYOND cũng hợp tác với tổ chức Bibliothèques Sans Frontières nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục về đại dương cho trẻ em và thanh thiếu niên tại các cộng đồng dễ bị tổn thương.
Một dự án đáng chú ý khác là “Follow the Ice”, được thực hiện cùng Quỹ Đại học Ca’ Foscari. Chương trình nhằm nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của các sông băng như một nguồn tài nguyên thiên nhiên, văn hóa và khoa học quý giá. Các nhà nghiên cứu tiến hành thu thập lõi băng tại nhiều khu vực sông băng biểu tượng để lưu trữ lâu dài tại Nam Cực. Chuyến khảo sát đầu tiên tại khối núi Grand Combin đã hoàn thành thành công vào tháng 6/2025.
Sau hơn 7 năm hoạt động, SEA BEYOND đã xây dựng được hệ thống phương pháp giáo dục, tài liệu học tập, công cụ chính sách và mô hình hợp tác có thể áp dụng tại nhiều quốc gia và khu vực khác nhau. Từ các Trường học Xanh, Chương trình Giảng dạy Xanh, Trung tâm Giáo dục Đại dương cho đến các chương trình đào tạo giáo viên và hoạt động cộng đồng, dự án cho thấy việc đưa kiến thức về đại dương vào hệ thống giáo dục là hoàn toàn khả thi và mang lại hiệu quả thực tế.
UNESCO hiện sẵn sàng hỗ trợ các quốc gia thành viên, các Ủy ban Quốc gia UNESCO, mạng lưới Trường học Liên kết UNESCO, các Khu dự trữ sinh quyển, Công viên địa chất và nhiều đối tác khác trong việc áp dụng và nhân rộng các mô hình thành công từ SEA BEYOND.
Trong giai đoạn tiếp theo, UNESCO và Prada Group đang triển khai Quỹ Tín thác Đa đối tác SEA BEYOND (SEA BEYOND Multi-Partner Trust Fund) nhằm huy động thêm nguồn lực từ nhiều đối tác trên toàn cầu, tiếp tục thúc đẩy mối quan hệ hài hòa giữa con người và đại dương. Một Hội đồng Khoa học chuyên trách cũng sẽ được thành lập để định hướng các sáng kiến và chương trình tài trợ trong tương lai.
