Khởi động việc dịch sách cho trẻ nhỏ trong bối cảnh khủng hoảng COVID-19

0:00 / 0:00
0:00
[Ngày Nay] - UNESCO gần đây đã khởi động chiến dịch “Dịch một câu chuyện” nhằm thúc đẩy việc đọc sách ở trẻ em trong khi khủng hoảng COVID-19 vẫn đang tiếp diễn. Hợp tác giữa Cơ quan Hợp tác Phát triển Na Uy (Norad), UNESCO, ADEA, UNHCR, Liên minh Sách toàn cầu và các đối tác khác nhằm cung cấp tư liệu bằng tiếng mẹ đẻ để các em có thể dễ dàng sử dụng ở nhà trong thời gian buộc phải cách ly, không được tới trường.
Nhiều dịch giả tham gia chiến dịch dịch sách cho thiếu nhi.
Nhiều dịch giả tham gia chiến dịch dịch sách cho thiếu nhi.

UNESCO và các đối tác đang triển khai việc dịch sách ở các nước dễ bị tổn thương nhất, các khu vực đang phải đóng cửa trường học vì nỗi lo COVID-19. Sách được dịch sau đó được xuất bản trên Thư viện Kỹ thuật số toàn cầu, nơi có thể được truy cập để đọc trên các thiết bị kỹ thuật số hoặc ở định dạng bản in. Thư viện này được thành lập để tăng cường các nguồn tài nguyên đọc sơ cấp chất lượng cao bằng các ngôn ngữ chưa được khai thác.

Một số quốc gia hiện phải đối mặt với nhiều thách thức như thiếu nguồn ngân sách cho các chương trình xóa mù chữ, hoặc vướng vào những cuộc xung đột và khủng hoảng gây trở ngại cho việc sản xuất các tài liệu đọc thích hợp cho trẻ. Ở một số nơi, trẻ em bị bắt sử dụng hoặc học một ngôn ngữ mà chúng không nói ở nhà, và thường các tài liệu cung cấp cho học sinh tiểu học bằng ngôn ngữ mà trẻ em không nói ở nhà.

Hơn 1,5 tỷ trẻ em hiện đang học ở nhà vì trường học đã bị đóng cửa do sự lây lan của COVID-19. Sáng kiến này là một nỗ lực cung cấp các tài liệu bổ sung chất lượng cao cho trẻ em học ở nhà bằng ngôn ngữ mà các em có thể nói và hiểu. Bằng cách cung cấp các tài liệu bằng tất cả các ngôn ngữ, kể cả những tài liệu thường hạn chế tiếp cận, tất cả học sinh đều có cơ hội tiếp tục hành trình đọc ở nhà.

Thư viện Kỹ thuật số toàn cầu cung cấp tài nguyên bằng 71 ngôn ngữ và UNESCO hiện đang làm việc với bảy quốc gia khác để dịch nhiều sách hơn và bổ sung thêm nhiều nội dung. Những quốc gia đó bao gồm Bangladesh (đã bắt đầu dịch sách sang tiếng Bengali và năm ngôn ngữ dân tộc khác), Campuchia (sang tiếng Khmer), Kyrgyzstan (sang tiếng Kyrgyzstan và tiếng Nga), Uzbekistan (đã dịch 130 cuốn sách sang tiếng Uzbek), Palestine (sang tiếng Ả Rập), Qatar (sang tiếng Ả Rập), và Tonga (sang tiếng Tongan).

Khởi động việc dịch sách cho trẻ nhỏ trong bối cảnh khủng hoảng COVID-19 ảnh 1

Trẻ em được tiếp cận nguồn tài liệu phong phú bằng tiếng mẹ đẻ.

Quá trình dịch thuật dựa vào sự tham gia của các dịch giả tình nguyện do Bộ Giáo dục của mỗi quốc gia huy động với sự hỗ trợ của UNESCO và các văn phòng của UNESCO tại địa phương.

Ông Christer Gundersen, Giám đốc Công nghệ của Thư viện Kỹ thuật số toàn cầu giải thích: “Quá trình này khá đơn giản: Người thì tham gia dịch, người khác làm công tác hiệu đính và sau đó chúng tôi xuất bản. Các cơ quan nhà nước liên quan có quyền in logo của họ trên các cuốn sách, chẳng hạn như ở Rwanda [một trong những quốc gia thí điểm của dự án với Kenya] hoặc kèm theo thông điệp rằng cuốn sách đã được chính phủ phê duyệt”.

Để hỗ trợ các nhóm dịch giả tình nguyện, Thư viện Kỹ thuật số toàn cầu tổ chức các hội thảo trực tuyến hoặc hội thảo ngắn về dịch thuật trong phạm vi một quốc gia hoặc nhiều quốc gia sử dụng cùng một ngôn ngữ. Đôi khi, các hội thảo trực tuyến có thể kết hợp thêm phiên hỏi đáp và theo dõi ảo. Trong mỗi hội thảo trực tuyến, người dịch tương tác thông qua các nền tảng ảo cùng nhau thực hiện các bài dịch thực tế. Nhóm Thư viện Kỹ thuật số toàn cầu sẵn sàng hỗ trợ các dịch giả trước, trong hoặc sau hội thảo trực tuyến.

Các dịch giả cũng có quyền truy cập vào các hướng dẫn chi tiết để tìm sự hỗ trợ trong quá trình dịch. Yêu cầu duy nhất đối với các tình nguyện viên làm công tác dịch thuật là phải có trình độ tiếng Anh cũng như ngôn ngữ đích vững chắc, có kết nối internet ổn định để có thể truy cập vào nền tảng Thư viện số toàn cầu do sách cần được dịch từ tiếng Anh sang các ngôn ngữ khác. Nền tảng Thư viện Kỹ thuật số toàn cầu hiện hỗ trợ dịch sang hơn 320 ngôn ngữ và nhóm hỗ trợ sẽ kiểm tra trước nếu phải dịch sang ngôn ngữ đặc thù.

Ông Christer Gundersen chỉ ra: “Tôi cho rằng, một dịch giả tốt thường dành ít hơn một giờ cho mỗi cuốn sách. Trong một số trường hợp, thời gian vào khoảng ba mươi phút. Vì đây là những cuốn sách thiếu nhi nặng về hình ảnh minh họa và có đoạn văn khá ngắn”.

Khi bản dịch hoàn tất, một tình nguyện viên sẽ hiệu đính bản dịch để đảm bảo rằng ít nhất có 2 dịch giả cùng xem xét mỗi cuốn sách.

Không phải bất cứ cuốn sách đã dịch nào cũng được tự động xuất bản để sử dụng công khai trên chính Thư viện Kỹ thuật số toàn cầu, mà phải đảm bảo các tiêu chuẩn đảm bảo những chỉ số chất lượng nhất định.

Tuy nhiên, với sự tham gia về chuyên môn của các cơ quan chính phủ liên quan, sách đã dịch thường phù hợp với nội dung chương trình giảng dạy, do đó có thể nhanh chóng được phê duyệt để sử dụng trong lớp học.

Trưng bày 300 hiện vật, hình ảnh khảo cổ ven biển và hải đảo
Trưng bày 300 hiện vật, hình ảnh khảo cổ ven biển và hải đảo
(Ngày Nay) - Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam, ngày 15/11, Bảo tàng - Thư viện Bà Rịa-Vũng Tàu (Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh) tổ chức khai mạc Không gian trưng bày chuyên đề “Khảo cổ học ven biển, hải đảo Thành phố Hồ Chí Minh - Những phát hiện mới giai đoạn 2020 -2025”.
Huế triển khai ba chính sách giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch
Huế triển khai ba chính sách giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch
(Ngày Nay) - Chiều 15/11, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế (thành phố Huế) cho biết, thành phố đã ban hành các quyết định triển khai ba chính sách giảm phí tham quan các điểm di tích thuộc Quần thể Di tích Cố đô Huế dành cho du khách sử dụng các tuyến giao thông du lịch mới, khách tham dự hội nghị, hội thảo, triển lãm (du lịch MICE) và khách sử dụng dịch vụ khám, chữa bệnh (du lịch y tế). Đây là các chính sách nhằm kích cầu du lịch của UBND thành phố Huế.
Nga tái khẳng định lập trường đàm phán về Ukraine
Nga tái khẳng định lập trường đàm phán về Ukraine
(Ngày Nay) - Ngày 15/11, Ngoại trưởng Sergei Lavrov khẳng định lập trường đàm phán của Moskva về Ukraine tiếp tục hướng tới các mục tiêu do Tổng thống Vladimir Putin đề ra hồi tháng 6/2024. Trong khi đó, phía Mỹ cho biết đang thúc đẩy đối thoại trực tiếp giữa Nga và các nước châu Âu về giải pháp cho cuộc xung đột.
Nghệ sĩ Đặng Văn Phúc chụp hình với một tiểu thương của khu chợ
“Chạm Đồng Xuân”: khám phá những “kho báu” nghệ thuật ẩn giấu trong lòng chợ
(Ngày Nay) - Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 từ 13-28/11/2026 , chương trình “Chạm Đồng Xuân”, với sự đồng hành của Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB), mang đến một hành trình trải nghiệm nghệ thuật độc đáo, nơi công chúng có thể tìm kiếm những “kho báu” sáng tạo ẩn mình giữa không gian giao thương tuổi đời hơn một thế kỷ.
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
(Ngày Nay) - Lễ trao giải Giải thưởng Truyền hình giải trí Châu Á lần thứ 31 - năm 2026 (31 st Asian Television Awards 2026 - ATA2026) diễn ra trong hai đêm 13 và 14/11/2026 tại Nhà hát Hòa Bình, TP.Hồ Chí Minh, quy tụ hơn 400 nghệ sĩ, nhà sản xuất, nhà làm phim và lãnh đạo các đài truyền hình châu Á và Việt Nam.
Các tác giả giao lưu, chia sẻ tâm huyết sáng tác sách tranh thiếu nhi tại chương trình “Gọi tên yêu thương, ươm mầm cảm xúc” vào sáng 14/11.
Các tác giả tìm cách giữ sức hút cho sách tranh thiếu nhi thời AI
(Ngày Nay) - Trước sự phát triển của AI và các hình thức đọc số, những người viết sách tranh thiếu nhi lựa chọn đầu tư vào câu chuyện, hình ảnh và cảm xúc; đồng thời đề cao vai trò đồng hành của cha mẹ để nuôi dưỡng thói quen đọc, giúp trẻ gắn bó với sách từ những năm đầu đời.