Lời đáp cho bí ẩn nửa thế kỷ về Mặt trời

(Ngày Nay) - Các nhà khoa học của NASA đã phần nào lý giải được nguyên nhân gây ra nhiệt độ bất thường ở bầu khí quyển bên ngoài Mặt trời.
Những tản nhật hoa có nhiệt độ gấp 500 lần bề mặt Mặt trời.
Những tản nhật hoa có nhiệt độ gấp 500 lần bề mặt Mặt trời.

Theo logic thông thường, càng xa tâm Mặt trời, nhiệt độ càng phải giảm. Tuy nhiên, từ những năm 1940 đến nay, các nhà khoa học luôn đau đầu trước việc bầu khí quyển bên ngoài (tán nhật hoa) nóng hơn bề mặt Mặt trời đến 500 lần.

Cụ thể, bề mặt Mặt trời thường có nhiệt độ khoảng 6.000 độ C, trong khi bầu không khí bên trên có thể nóng đến 1 tới 3 triệu độ C.

Wired ngày 12/12 cho biết dựa vào hình ảnh thu được từ Máy chụp quang phổ Bề mặt chung Khu vực (IRIS), NASA đã giải thích được bí ẩn này.

Trước đây, giới nghiên cứu đã thống nhất rằng các tán nhật hoa có thể được đốt nóng bằng nhiều cách khác. Giả thiết thứ nhất là các sóng plasma từ Mặt trời sẽ di chuyển ra ngoài, đến các tán nhật hoa rồi phát nổ và sinh ra năng lượng. Plasma là dạng trạng thái thứ tư của vật chất (ngoài trạng thái lỏng, rắn và khí).

Một giả thiết khác là bom nhiệt, tức những vụ nổ xảy ra khi các trường từ tính bên trong tán nhật hoa va chạm nhau. Hình ảnh từ IRIS đã bổ sung bằng chứng cho giả thiết này.

"Hai khả năng này rất khác nhau nhưng lại rất khó để quan sát được những điểm khác biệt này", nhà nghiên cứu Bart De Pontieu của Trạm quan sát Thiên thể và Mặt trời Lockheed Martin, một nhóm nghiên cứu hợp tác chặt chẽ với NASA, cho hay.

IRIS giúp các nhà nghiên cứu theo dõi khu vực chuyển tiếp giữa bề mặt Mặt trời và các tán nhật hoa, nhiệt độ và sự di chuyển của các luồng khí gas ở đây. Các nhà đã thấy vật chất di chuyển lên xuống trong các trường từ tính ở những tán nhật hoa thấp.

Khi các trường này va chạm nhau, "bom nhiệt" phát nổ và sức nóng lan tỏa nhanh chóng ra các tán nhật hoa.

Các tán nhật hoa bên ngoài Mặt trời được ví như những "máy sinh nhiệt khổng lồ" và các nhà khoa học không loại trừ khả năng còn nhiều cơ chế sinh nhiệt khác khiến cho các tán nhật hoa nóng đến vậy.

IRIS là thiết bị quan sát Hệ Mặt trời được NASA đưa lên không gian vào năm 2013. Mục đích chính của IRIS là phục vụ việc nghiên cứu về nhiệt độ trong không gian.

Theo Zing
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
(Ngày Nay) - Sáng 4/10 đã diễn ra Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 với chủ đề: “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội”. Sự kiện do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với UBND thành phố Hà Nội tổ chức. Tham dự có: Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Minh Huấn; Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cùng đông đảo đại biểu.
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
(Ngày Nay) - Biến đổi khí hậu đang làm gia tăng nhiệt độ toàn cầu và thay đổi chu kỳ lượng mưa, tạo điều kiện thuận lợi cho các loài muỗi Anopheles (truyền bệnh sốt rét) và Aedes (truyền bệnh sốt xuất huyết) sinh sôi, mở rộng địa bàn hoạt động. Đây là cảnh báo vừa được các nhà khoa học thuộc Đại học Monash (Australia) công bố trên tạp chí Science Advances, với lời kêu gọi cộng đồng quốc tế cần khẩn cấp phối hợp ứng phó với gánh nặng dịch bệnh đang gia tăng.
Triều Tiên tuyên bố thử tên lửa siêu vượt âm
Triều Tiên tuyên bố thử tên lửa siêu vượt âm
(Ngày Nay) - Ngày 4/10, Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA) đưa tin nước này đã tiến hành cuộc huấn luyện phóng tên lửa đạn đạo chiến lược tầm trung có khả năng cơ động quỹ đạo và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), nhằm nâng cao khả năng tác chiến của lực lượng tên lửa.
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
(Ngày Nay) - Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Canada đánh dấu bước nâng cấp đáng kể trong quan hệ Việt Nam - Canada, đưa quan hệ hai nước từ khuôn khổ hợp tác vốn tập trung nhiều vào thương mại và giao lưu nhân dân sang một giai đoạn mang tính chiến lược hơn, với phạm vi hợp tác mở rộng sang chuỗi cung ứng, công nghệ tiên tiến, an ninh năng lượng, quốc phòng và an ninh hàng hải.
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
(Ngày Nay) - Ngày 1/10/2026, Công ty CPĐT &PT Đường sắt Cao tốc VinSpeed - chủ đầu tư hai tuyến đường sắt tốc độ cao đầu tiên tại Việt Nam và Công ty CPĐT&XD SGC - đơn vị thi công đã chính thức triển khai đúc những phiến dầm đầu tiên cho hai tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh và Bến Thành - Cần Giờ. Đây là cột mốc đặc biệt, đánh dấu khả năng làm chủ công nghệ và thời điểm thi công bước vào giai đoạn tăng tốc nhằm đưa hai tuyến đi vào vận hành sớm ngay trong năm 2029.
Nghệ thuật năm châu hội tụ tại Hoàng thành Thăng Long
Nghệ thuật năm châu hội tụ tại Hoàng thành Thăng Long
(Ngày Nay) - Trong không gian di sản Hoàng thành Thăng Long, tối 2/10 những làn điệu cải lương, chèo, dân ca cùng âm nhạc đến từ nhiều quốc gia đã tạo nên một bức tranh nghệ thuật đa sắc màu. Qua chuỗi chương trình “Hòa nhạc Năm Châu”, nghệ thuật hiện diện gần gũi với cộng đồng, để người dân và du khách trực tiếp thưởng thức, giao lưu và cảm nhận những giá trị văn hóa của Việt Nam và thế giới.