Lực hấp dẫn có thể gây 'tổn thương' trái tim phi hành gia

[Ngày Nay] - Bạn từng mơ ước trở thành phi hành gia khi còn bé? Bạn muốn tận mắt nhìn thấy không gian, hay bước lên mặt trăng? Những hấp dẫn của vũ trụ bao la ai cũng thấy, nhưng ít ai biết rằng, muốn làm du hành gia, bạn sẽ có thể sẽ phải đối diện với khá nhiều khó khăn đối với cơ thể mình.
Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.

Trước hết là với xương của mỗi phi hành gia. Lực hấp dẫn liên tục thách thức bộ xương của bạn vì hệ xương cần chống lại trọng lực để giữ cho cơ thể phi hành gia đứng thẳng trong vũ trụ. Sống trong môi trường thấp hoặc không trọng lực có thể ảnh hưởng không nhỏ đến bộ xương mỗi người. Trong một khoảng thời gian dài, nhiều tháng hoặc nhiều năm phải sống ở vũ trụ, lực hấp dẫn trong không gian sẽ “bào mòn”, làm giảm khối lượng xương của bạn, đó là lý do tại sao các phi hành gia cần phải chăm sóc đặc biệt để giữ cho xương của họ khỏe mạnh.

Chưa hết, cả những canxi lọc từ xương của con người có thể “chạy” nhanh đến thận, làm tăng nguy cơ bị sỏi thận. Sống trong môi trường trọng lực thấp ảnh hưởng rất lớn đến cơ bắp của phi hành gia, vì vậy đôi lúc cơ thể của các phi hành gia có thể cảm thấy mất cân bằng và cảm thấy khó chịu khi quay trở lại Trái đất, với nhịp sống bình thường.

Đến hôm nay, các nhà khoa học lại phát hiện thêm rằng trái tim của con người khi ở trong không gian cũng sẽ chịu ảnh hưởng ít nhiều từ môi trường vũ trụ. Thời gian trong không gian dẫn đến những thay đổi di truyền trong trái tim. Các nhà khoa học trước đây đều biết rằng việc  bay vào không gian rất khó khăn với trái tim của con người. Không gian bên ngoài có xu hướng làm giảm huyết áp, trong khi cơ thể mất nước dẫn đến lượng máu giảm đột ngột. Nó cũng làm tăng lượng máu được bơm qua các mạch theo từng nhịp tim, nghĩa là tăng áp lực cho cơ tim phải làm việc hết công suất.

Các phi hành gia được tiếp xúc bức xạ trong một số nhiệm vụ có thể khiến sức khỏe trái tim suy giảm. Bức xạ gây ra huyết áp cao - còn được gọi là tăng huyết áp - ngăn chặn các mạch máu trong cơ thể “thư giãn”. Vì vậy, về tổng thể, không có gì đáng ngạc nhiên khi các phi hành gia có nhiều khả năng tử vong vì bệnh tim hơn nhiều so với mọi người làm các công việc khác.

Một trong những bước đầu tiên để ngăn chặn những rủi ro về tim mạch của các phi hành gia là hiểu về sức khỏe của mình ngay từ đầu. Và đó chính xác là những gì một nhóm các nhà nghiên cứu tại Đại học Stanford đặt ra. Đầu tiên, các nhà nghiên cứu lấy máu từ các đối tượng thử nghiệm khỏe mạnh, những người không có tiền sử bệnh tim mạch. Sau đó, họ “nuôi” một số tế bào máu phát triển thành tế bào tim. Cuối cùng, họ gửi một nửa số tế bào tim vào không gian trong khoảng sáu tuần và giữ phần còn lại của các tế bào trên Trái đất để làm phép so sánh.

Kết thấy thu được, thời gian trong không gian đã thay đổi đáng kể tế bào tim. Việc du hành không gian đã thay đổi hoạt động của hơn 3.000 gen trong các tế bào tim và nhiều thay đổi trong số đó đã bị đảo ngược khi các tế bào quay trở lại Trái đất. Tuy nhiên vẫn có khoảng 1.000 gen hoạt động bất thường (hoặc không hoạt động) sau 10 ngày trên Trái đất.

Mặc dù hiện tại chưa khẳng định được gen nào trong số những gen hoạt động ít hay không hoạt động nữa là quan trọng, hoặc chưa thể kết luận chính xác những thay đổi gen đó ảnh hưởng đến trái tim của phi hành gia ở mức độ phân tử ra sao, nhưng phát hiện này vẫn là một bước đi đầy hứa hẹn để hiểu rõ hơn về sức khỏe phi hành gia, góp phần bảo vệ trái tim phi hành gia. Khi các nhà nghiên cứu tìm hiểu được rõ về những thay đổi di truyền xảy ra trong không gian, họ có thể nghiên cứu phát triển các loại thuốc hoặc phương pháp điều trị hiệu quả hơn để giảm thiểu những thay đổi mà vũ trụ tác động lên sức khỏe con người.

Trưng bày 300 hiện vật, hình ảnh khảo cổ ven biển và hải đảo
Trưng bày 300 hiện vật, hình ảnh khảo cổ ven biển và hải đảo
(Ngày Nay) - Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam, ngày 15/11, Bảo tàng - Thư viện Bà Rịa-Vũng Tàu (Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh) tổ chức khai mạc Không gian trưng bày chuyên đề “Khảo cổ học ven biển, hải đảo Thành phố Hồ Chí Minh - Những phát hiện mới giai đoạn 2020 -2025”.
Huế triển khai ba chính sách giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch
Huế triển khai ba chính sách giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch
(Ngày Nay) - Chiều 15/11, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế (thành phố Huế) cho biết, thành phố đã ban hành các quyết định triển khai ba chính sách giảm phí tham quan các điểm di tích thuộc Quần thể Di tích Cố đô Huế dành cho du khách sử dụng các tuyến giao thông du lịch mới, khách tham dự hội nghị, hội thảo, triển lãm (du lịch MICE) và khách sử dụng dịch vụ khám, chữa bệnh (du lịch y tế). Đây là các chính sách nhằm kích cầu du lịch của UBND thành phố Huế.
Nga tái khẳng định lập trường đàm phán về Ukraine
Nga tái khẳng định lập trường đàm phán về Ukraine
(Ngày Nay) - Ngày 15/11, Ngoại trưởng Sergei Lavrov khẳng định lập trường đàm phán của Moskva về Ukraine tiếp tục hướng tới các mục tiêu do Tổng thống Vladimir Putin đề ra hồi tháng 6/2024. Trong khi đó, phía Mỹ cho biết đang thúc đẩy đối thoại trực tiếp giữa Nga và các nước châu Âu về giải pháp cho cuộc xung đột.
Nghệ sĩ Đặng Văn Phúc chụp hình với một tiểu thương của khu chợ
“Chạm Đồng Xuân”: khám phá những “kho báu” nghệ thuật ẩn giấu trong lòng chợ
(Ngày Nay) - Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 từ 13-28/11/2026 , chương trình “Chạm Đồng Xuân”, với sự đồng hành của Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB), mang đến một hành trình trải nghiệm nghệ thuật độc đáo, nơi công chúng có thể tìm kiếm những “kho báu” sáng tạo ẩn mình giữa không gian giao thương tuổi đời hơn một thế kỷ.
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
(Ngày Nay) - Lễ trao giải Giải thưởng Truyền hình giải trí Châu Á lần thứ 31 - năm 2026 (31 st Asian Television Awards 2026 - ATA2026) diễn ra trong hai đêm 13 và 14/11/2026 tại Nhà hát Hòa Bình, TP.Hồ Chí Minh, quy tụ hơn 400 nghệ sĩ, nhà sản xuất, nhà làm phim và lãnh đạo các đài truyền hình châu Á và Việt Nam.
Các tác giả giao lưu, chia sẻ tâm huyết sáng tác sách tranh thiếu nhi tại chương trình “Gọi tên yêu thương, ươm mầm cảm xúc” vào sáng 14/11.
Các tác giả tìm cách giữ sức hút cho sách tranh thiếu nhi thời AI
(Ngày Nay) - Trước sự phát triển của AI và các hình thức đọc số, những người viết sách tranh thiếu nhi lựa chọn đầu tư vào câu chuyện, hình ảnh và cảm xúc; đồng thời đề cao vai trò đồng hành của cha mẹ để nuôi dưỡng thói quen đọc, giúp trẻ gắn bó với sách từ những năm đầu đời.