Người phụ nữ đầu tiên nhận giải thưởng Abel về toán học

[Ngày Nay] - Tổng Giám đốc UNESCO Audrey Azoulay vừa chúc mừng nhà toán học Karen Uhlenbeck (Mỹ), người phụ nữ đầu tiên nhận giải thưởng Abel từ Viện hàn lâm Khoa học Na Uy, vì công trình cơ bản của bà trong phân tích hình học và lý thuyết đo lường đã thay đổi hoàn toàn nền tảng toán học. Giải thưởng này trị giá hơn 700.000 USD.
Người phụ nữ đầu tiên nhận giải thưởng Abel về toán học

“Giải thưởng danh giá này được trao cho bà Karen Uhlenbeck là một sự khích lệ to lớn đối với các nhà khoa học nữ. Trong thời đại của trí tuệ nhân tạo và cuộc cách mạng kỹ thuật số, toán học là ngôn ngữ phổ quát và phụ nữ phải thể hiện vai trò toàn diện của mình. Bởi vì sự đa dạng thúc đẩy sự đổi mới, chúng ta cần những bộ óc ưu việt như Karen Uhlenbeck trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ mới và đổi mới, để giải quyết những thách thức phức tạp của thế kỷ 21”, Tổng Giám đốc Audrey Azoulay nói.

Ngày nay, chỉ có 30% số nhà nghiên cứu trên thế giới là phụ nữ theo Báo cáo Khoa học của UNESCO và chỉ có 3% giải thưởng Nobel về khoa học được trao cho các nhà nghiên cứu nữ.

Toán học, một ngành học uy tín đang có sự đổi mới trong nhiều lĩnh vực, là một trong những lĩnh vực khoa học mà phụ nữ ít nhìn nhận và vinh danh ở cấp độ cao nhất. Kể từ khi thành lập ra ba giải thưởng toán học quốc tế uy tín nhất (Huy chương Fields, Giải Wolf về Toán học và Giải Abel), đã có 142 người đoạt giải nhưng chỉ có hai người trong số họ là nữ: Và Maryam Mirzakhani, Huy chương Fields năm 2014 và giờ là bà Karen Uhlenbeck.

Chính vì những lý do này mà Giải thưởng L’Oréal-UNESCO dành cho phụ nữ trong khoa học đã được mở rộng trong năm nay để bao gồm toán học và khoa học máy tính. Lần đầu tiên, hai nhà toán học nữ đã nhận được giải thưởng L’Oréal-UNESCO dành cho phụ nữ về khoa học năm nay, trong một buổi lễ diễn ra tại UNESCO vào ngày 14/3: Bà Claire Voisin (châu Âu) cho công trình xuất sắc của mình trong hình học đại số và bà Ingrid Daubechies (Bắc Mỹ) cho công trình sáng tạo của mình về lý thuyết wavelet trong xử lý tín hiệu.

Bà Uhlenbeck, 76 tuổi, nhà nghiên cứu cao cấp thỉnh giảng tại ĐH Princeton (Mỹ). Bà còn là Giáo sư Toán làm việc tại Đại học Texas tại Austin. Một trong những đột phá của bà Uhlenbeck là đã đi tiên phong trong một lĩnh vực giải tích hình học và lý thuyết trường chuẩn của Keskulla Uhlenbeck đã thay đổi đáng kể nền toán học. Những lý thuyết ấy đã thay đổi hoàn toàn cách hiểu về những bề mặt rất nhỏ, ví như những thứ được tạo nên từ các bong bóng xà phòng và những vấn đề vi mô tổng quan hơn trong các chiều kích cao hơn.

Giải Abel (giải thưởng khoa học dành cho Toán học được mệnh danh là “giải thưởng Nobel cho toán học) được trao lần đầu tiên vào năm 2003. Đây là một giải thưởng nhằm tôn vinh những cống hiến cho lĩnh vực toán học và đánh giá tầm ảnh hưởng của các nhà toán học. Giải Abel được đặt theo tên nhà toán học người Na Uy Niels Hendrik Abel. Năm 2018, giải Abel được trao cho nhà toán học người Mỹ gốc Canada Robert P. Langlands. “Chương trình Langlands” do ông đề ra năm 1967 được lưu hành giữa các nhà toán học, là nền tảng của những thành tựu lớn trong nửa thế kỷ qua.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
(Ngày Nay) - Sáng 4/10 đã diễn ra Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 với chủ đề: “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội”. Sự kiện do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với UBND thành phố Hà Nội tổ chức. Tham dự có: Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Minh Huấn; Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cùng đông đảo đại biểu.
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
(Ngày Nay) - Biến đổi khí hậu đang làm gia tăng nhiệt độ toàn cầu và thay đổi chu kỳ lượng mưa, tạo điều kiện thuận lợi cho các loài muỗi Anopheles (truyền bệnh sốt rét) và Aedes (truyền bệnh sốt xuất huyết) sinh sôi, mở rộng địa bàn hoạt động. Đây là cảnh báo vừa được các nhà khoa học thuộc Đại học Monash (Australia) công bố trên tạp chí Science Advances, với lời kêu gọi cộng đồng quốc tế cần khẩn cấp phối hợp ứng phó với gánh nặng dịch bệnh đang gia tăng.
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
(Ngày Nay) - Từng được xem là một trong những sông băng ổn định hiếm hoi trên thế giới, Perito Moreno, một trong những thắng cảnh nổi tiếng nhất của Argentina và là biểu tượng của vùng băng tuyết Patagonia, đang tan chảy và thu hẹp với tốc độ chưa từng thấy trong lịch sử.
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
(Ngày Nay) - Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Canada đánh dấu bước nâng cấp đáng kể trong quan hệ Việt Nam - Canada, đưa quan hệ hai nước từ khuôn khổ hợp tác vốn tập trung nhiều vào thương mại và giao lưu nhân dân sang một giai đoạn mang tính chiến lược hơn, với phạm vi hợp tác mở rộng sang chuỗi cung ứng, công nghệ tiên tiến, an ninh năng lượng, quốc phòng và an ninh hàng hải.
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
(Ngày Nay) - Ngày 2/10, công ty Google thuộc Tập đoàn Alphabet đã phóng vệ tinh mẫu thử nghiệm lên quỹ đạo nhằm đánh giá khả năng hoạt động của chip TPU trong môi trường khắc nghiệt của không gian.
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
(Ngày Nay) - Ngày 1/10/2026, Công ty CPĐT &PT Đường sắt Cao tốc VinSpeed - chủ đầu tư hai tuyến đường sắt tốc độ cao đầu tiên tại Việt Nam và Công ty CPĐT&XD SGC - đơn vị thi công đã chính thức triển khai đúc những phiến dầm đầu tiên cho hai tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh và Bến Thành - Cần Giờ. Đây là cột mốc đặc biệt, đánh dấu khả năng làm chủ công nghệ và thời điểm thi công bước vào giai đoạn tăng tốc nhằm đưa hai tuyến đi vào vận hành sớm ngay trong năm 2029.
OpenAI phát hiện thêm vụ xâm nhập hệ thống Chính phủ Australia
OpenAI phát hiện thêm vụ xâm nhập hệ thống Chính phủ Australia
(Ngày Nay) - Công ty công nghệ OpenAI của Mỹ vừa thông báo phát hiện thêm một vụ xâm nhập trái phép vào hệ thống của một cơ quan chính phủ tại Australia, đánh dấu lỗ hổng an ninh mạng nghiêm trọng thứ hai được xác nhận chỉ trong vòng vài tuần qua.
Nghệ thuật năm châu hội tụ tại Hoàng thành Thăng Long
Nghệ thuật năm châu hội tụ tại Hoàng thành Thăng Long
(Ngày Nay) - Trong không gian di sản Hoàng thành Thăng Long, tối 2/10 những làn điệu cải lương, chèo, dân ca cùng âm nhạc đến từ nhiều quốc gia đã tạo nên một bức tranh nghệ thuật đa sắc màu. Qua chuỗi chương trình “Hòa nhạc Năm Châu”, nghệ thuật hiện diện gần gũi với cộng đồng, để người dân và du khách trực tiếp thưởng thức, giao lưu và cảm nhận những giá trị văn hóa của Việt Nam và thế giới.