Vào tuần tới, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky dự kiến sẽ trình bày "kế hoạch chiến thắng" của mình tại Mỹ, trong bối cảnh cuộc xung đột giữa Ukraine và Nga vẫn đang tiếp diễn. Ông Zelensky thảo luận kế hoạch này với Tổng thống Mỹ Joe Biden trong khuôn khổ các cuộc họp của Đại hội đồng Liên hợp quốc (UNGA). Đồng thời, Tổng thống Zelensky cũng có kế hoạch trao đổi với các ứng cử viên tổng thống Mỹ như Kamala Harris và Donald Trump về tài liệu chiến lược này.
Nội dung "kế hoạch chiến thắng" của Ukraine
Theo những thông tin ban đầu, "kế hoạch chiến thắng" của Tổng thống Zelensky gồm bốn điểm chính và sẽ cần một điểm bổ sung sau khi xung đột kết thúc. Bốn điểm này bao gồm: an ninh, vị thế địa chính trị của Ukraine, sự hỗ trợ quân sự mạnh mẽ từ phương Tây và hỗ trợ kinh tế cần thiết cho tái thiết đất nước. Điểm bổ sung sau xung đột, tuy chưa được chi tiết hoá, nhưng được cho là liên quan đến các vấn đề hậu chiến như việc Ukraine cần thiết lập các cơ chế quốc tế nhằm bảo vệ chủ quyền và độc lập của mình.
Tổng thống Zelensky nhấn mạnh rằng kế hoạch này dựa trên sự hỗ trợ toàn diện từ Mỹ và phương Tây. Đặc biệt, ông mong muốn thảo luận về việc tăng cường hỗ trợ quân sự, bao gồm việc cung cấp vũ khí tầm xa, để Ukraine có thể đối phó hiệu quả hơn với các thách thức từ Nga.
Nhận định về "kế hoạch chiến thắng" trên của Ukraine, Ivan Safranchuk, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Á-Âu tại Đại học Quan hệ Quốc tế Moskva (MGIMO), cho rằng kế hoạch này của Kiev có thể không đạt được kết quả như mong đợi.
Ông Safranchuk lập luận rằng một số điểm trong kế hoạch của Tổng thống Zelensky, chẳng hạn như yêu cầu Nga phải tham gia vào các cuộc đàm phán hoặc gia tăng áp lực lên các quốc gia ở khu vực Nam toàn cầu, đã cho thấy những dấu hiệu thất bại. Chuyên gia Safranchuk còn nhận định phương Tây có thể đã bắt đầu tính đến khả năng Nga sẽ giành ưu thế, hoặc ít nhất là giữ thế thượng phong trong cuộc xung đột này.
Về phần mình, Konstantin Zatulin, Phó Chủ tịch thứ nhất của Ủy ban Duma Quốc gia Nga (Hạ viện Nga) về các vấn đề CIS (Cộng đồng Các quốc gia Độc lập), cũng đồng tình với quan điểm của chuyên gia Safranchuk. Ông cho rằng việc nhà lãnh đạo Ukraine trình bày kế hoạch này tại UNGA, một tổ chức mà bản thân Liên hợp quốc đã không có tác động rõ rệt trong việc giải quyết cuộc xung đột, là một lựa chọn không hợp lý.
Phản ứng của phương Tây và tương lai của kế hoạch
Mặc dù Ukraine đã kiên quyết phản đối đóng băng xung đột hoặc chấp nhận một kịch bản nhượng bộ, nhưng câu hỏi đặt ra là liệu Mỹ và phương Tây có hoàn toàn đồng ý với kế hoạch của Tổng thống Zelensky hay không. Theo chuyên gia Safranchuk, một trong những lo ngại của phương Tây là cuộc xung đột có thể kết thúc theo hướng có lợi cho Nga. Điều này có thể dẫn đến những thay đổi trong cách phương Tây tiếp cận vấn đề, đặc biệt là trong bối cảnh họ phải cân nhắc các kịch bản hậu chiến.
Tuy nhiên, không thể phủ nhận rằng Tổng thống Zelensky có lý do để kỳ vọng vào sự ủng hộ từ Washington. Sự hỗ trợ mạnh mẽ từ Mỹ, đặc biệt là về mặt quân sự và kinh tế, đã và đang là nguồn lực quan trọng cho Ukraine trong cuộc xung đột này. Trong cuộc phỏng vấn với nhà báo Mỹ Farid Zakaria, ông Zelensky cũng bày tỏ hy vọng rằng Tổng thống Biden sẽ đánh giá cao kế hoạch của mình và sẽ bổ sung các yếu tố nhằm củng cố vị thế của Ukraine trên bàn đàm phán.
Một điểm đáng chú ý trong "kế hoạch chiến thắng" của Tổng thống Zelensky là việc ông nhấn mạnh đến tầm quan trọng của sức mạnh quân sự để có thể đạt được các giải pháp ngoại giao. Ông cho rằng nếu Ukraine không thể duy trì sức mạnh quân sự, Nga sẽ không sẵn lòng ngồi vào bàn đàm phán. Điều này cho thấy Tổng thống Zelensky vẫn đánh giá cao vai trò của quân sự trong việc định hình kết quả của cuộc xung đột và các giải pháp ngoại giao chỉ có thể được xem xét khi Ukraine có lợi thế trên chiến trường.
