Sa mạc Gobi: Nơi con người chinh phục bằng trí tuệ và sự thích nghi

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Trên khắp thế giới, hiếm có nơi nào sở hữu môi trường khắc nghiệt như sa mạc Gobi. Tuy nhiên, điều kỳ diệu là từ hàng nghìn năm trước, khi con người chưa phát minh ra vũ khí, bánh xe hay thuần hóa nông nghiệp, họ đã tồn tại và phát triển mạnh mẽ tại vùng đất cằn cỗi này.
Sa mạc Gobi: Nơi con người chinh phục bằng trí tuệ và sự thích nghi

Bí ẩn nào đã giúp những người săn bắn hái lượm Trung Quốc thời kỳ đầu chinh phục thành công Gobi khắc nghiệt? Theo một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí khoa học Journal of Archaeological Science, chìa khóa nằm ở hai yếu tố then chốt: công nghệ mài dao và khả năng thích nghi sản xuất.

Người dân sống quanh sa mạc Gobi đã sử dụng những lưỡi dao đá thô sơ được chế tác tinh xảo với lưỡi sắc bén và đầu nhọn, đóng vai trò như công cụ đa năng trong đời sống. Chúng được sử dụng để săn bắn, đánh bắt cá, thậm chí khai phá rừng trong các chuyến đi hái lượm.

Các nhà nghiên cứu viết: “Sa mạc Gobi, là tập hợp của các bồn địa xói mòn với thảm thực vật thưa thớt, tàn tích hồ cũ, đồng bằng sỏi đá, các cánh đồng cát và thảo nguyên sa mạc. Mùa đông khắc nghiệt kết hợp với lượng sinh khối thực vật thấp, đặt ra những thách thức đặc biệt cho những người săn bắn hái lượm thời tiền sử.”

Khoảng 11.700 đến 12.900 năm trước, Trái đất phải đối mặt với giai đoạn lạnh giá nhất sau Kỷ Băng hà. Trong thời kỳ này, sa mạc Gobi trở thành môi trường sống vô cùng khắc nghiệt, khiến con người gặp nhiều khó khăn trong việc sinh tồn.

Tuy nhiên, bằng trí tuệ và khả năng thích nghi phi thường, con người đã biến vùng đất khô cằn này thành nơi sinh sống và phát triển thịnh vượng.

Các nhà nghiên cứu viết: "Để đối phó với điều kiện khắc nghiệt này, những người tiền sử dường như đã áp dụng cách tiếp cận thâm canh đối với khai thác nguyên liệu thô, có thể do nhu cầu tối ưu hóa tài nguyên trong thời kỳ khắc nghiệt."

Núi Chim Bồ câu, vùng tự trị Ninh Hạ, là nơi lưu giữ những bí ẩn về cuộc sống của người tiền sử cách đây từ 11.000 đến 15.000 năm tại Gobi. Qua quá trình khai quật từ năm 2013 đến năm 2017, các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra những công cụ bằng đá vô cùng tinh xảo, hé lộ khả năng thích nghi phi thường của con người trước môi trường khắc nghiệt.

Điều nổi bật là những lưỡi dao đá được chế tác từ nguyên liệu thô có nguồn gốc tại địa phương, bao gồm thạch anh, sa thạch. Điều này cho thấy con người thời đó không mang theo công cụ theo mình khi di chuyển, mà thay vào đó, họ linh hoạt tận dụng nguồn tài nguyên sẵn có để chế tạo công cụ phù hợp với nhu cầu của bản thân tại từng thời điểm.

Theo SCMP
Vui xuân Bính Ngọ - Sắc màu văn hóa Hưng Yên
Vui xuân Bính Ngọ - Sắc màu văn hóa Hưng Yên
(Ngày Nay) - Tiếp nối sứ mệnh bảo tồn và lan tỏa các giá trị di sản, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam giới thiệu chương trình “Vui xuân Bính Ngọ: Sắc màu văn hóa Hưng Yên” . Sự kiện sẽ diễn ra trong hai ngày mồng 5 và mồng 6 Tết (tức ngày 21 & 22/02/2026), hứa hẹn mang đến một không gian Tết truyền thống kết hợp cùng những trải nghiệm thú vị khám phá di sản văn hóa Hưng Yên, đáp ứng nhu cầu tìm hiểu văn hóa của công chúng trong dịp nghỉ lễ.
Thăm làng dược liệu độc nhất vô nhị tại Việt Nam
Thăm làng dược liệu độc nhất vô nhị tại Việt Nam
(Ngày Nay) - Làng Nghĩa Trai có tuổi đời gần 1.000 năm nổi tiếng với nghề trồng và chế biến dược liệu truyền thống, đặc biệt hoa cúc chi "tiến vua," mệnh danh là “làng dược liệu” độc nhất vô nhị của Việt Nam.
Olympic mùa Đông 2026: Bước ngoặt cho tương lai
Olympic mùa Đông 2026: Bước ngoặt cho tương lai
(Ngày Nay) - Sau hơn 2 tuần tranh tài sôi động, Thế vận hội mùa Đông Milan-Cortina 2026 đã khép lại, để lại dấu ấn sâu đậm không chỉ ở thành tích mà còn ở tinh thần thể thao, những câu chuyện nhân văn và định hình lại cách tổ chức Olympic trong tương lai. Chủ tịch Ủy ban Olympic quốc tế (IOC) Kirsty Coventry nhận định kỳ đại hội này đã “vượt mọi kỳ vọng”, trở thành minh chứng cho sức sống bền bỉ của phong trào Olympic trong bối cảnh thế giới nhiều biến động.
Phát triển mô hình AI thúc đẩy thám hiểm không gian sâu
Phát triển mô hình AI thúc đẩy thám hiểm không gian sâu
(Ngày Nay) - Các nhà nghiên cứu đa ngành của Đại học Thanh Hoa (Trung Quốc) đã phát triển một mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) dành cho việc chụp ảnh thiên văn, giúp tăng cường đáng kể khả năng quan sát những vùng sâu thẳm nhất của vũ trụ.
Đoàn rước kiệu Lễ Tế.
Linh thiêng Lễ hội Đền Mẫu Âu Cơ
(Ngày Nay) -  Ngày 23/2 (tức mùng 7 tháng Giêng), nhân ngày “Tiên Giáng”, xã Hiền Lương, tỉnh Phú Thọ tổ chức Lễ dâng hương tưởng niệm, thành kính tri ân công đức Tổ Mẫu Âu Cơ.