Thơ Nhật Chiêu“Nghìn nghi lễ tình” tìm về sự bình thản

Tập thơ Nghìn nghi lễ tình (PhanBook và NXB Phụ nữ ấn hành) chứa những cổ ngữ ngay từ nhan đề. “Nghìn” là con số của mênh mông như nghìn thu, nghìn dặm, còn “Nghi lễ” gợi một trao dâng thành kính. “Tình” là yêu thương, cội nguồn của an hòa trong lòng người. Tác phẩm chứa ngôn từ mang tính gợi mở, ngân nga và thẩm mỹ của tiếng Việt. Những bài thơ của tác giả Nhật Chiêu mang ý nghĩa thanh tao về mối quan hệ giữa con người và tự nhiên, “nghi lễ tình” và “nghi lễ sống” trải qua vòng đời “Xuân – Hạ - Thu – Đông rồi lại Xuân” hòa quyện trong thế giới huyền linh, bi cảm.

Tác giả Nhật Chiêu hẳn là mang trong mình tâm thế của một hành giả. Ông cảm thức rất rõ những đổi thay của dòng đời, của con đường nhân sinh. Thế nhưng ông cho rằng những đổi thay ấy không mang ý nghĩa kết thúc, mà là sự chuyển dịch sang sự khởi đầu mới. Cấu trúc tập thơ Nghìn nghi lễ tình gồm hai phần “Chơi cuộc tàn phai” và “Đã hóa chân trời”. Bạn đọc có thể đọc hơn 100 trang thơ rất nhanh, mà cũng sẽ rất chậm bởi cần phải đọc lại và suy gẫm rất nhiều về hành trình sinh diệt và buông xả. Một trải nghiệm đáng giá!

Nghìn nghi lễ tình là tập thơ thứ nhì của tác giả Nhật Chiêu

Thơ của tác giả Nhật Chiêu đi qua hầu như tất cả các thể thơ, gây ấn tượng mạnh về cách gieo vần thể lục bát, nhưng đồng thời cũng khiến bạn đọc say mê không kém với những cách tân độc đáo. Đơn cử như trong bài Mây trời chưa bay, Nhật Chiêu viết (cấu trúc câu thơ dưới dòng không viết hoa đầu câu):

Ta gọi thì gió sẽ thưa

thì mưa thay nắng

thì mùa sẽ sang.

Ta gọi thì tình sẽ vang

thì trăng sẽ trải

ánh vàng lên sông…”

Trên hết thảy, thơ của Nhật Chiêu luôn tiếp cận người đọc với tâm thế dự cảm an nhàn, vô thường dẫu lời thơ mang ký ức vàng son hay tàn phai từ những nhân dáng phiêu diêu, ảo diệu, ẩn khuất nét trầm tư triết học phương Đông thông qua những câu chữ biểu đạt nhiều thấu cảm. Tập thơ mới của ông Nghìn nghi lễ tình, vì vậy, được đông đảo độc giả đón chờ như tập thơ đã phát hành trước đây là Tôi là một kẻ khác (2015).

Nhà thơ Nhật Chiêu giao lưu với bạn đọc. Ảnh: TRUNG NGHĨA

Nhật Chiêu là nhà thơ, nhà văn, nhà nghiên cứu, nhà giáo, dịch giả; nguyên giảng viên trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP.HCM. Tài năng của ông thể hiện rõ từ sáng tác văn học, dịch thuật đến nghiên cứu và phê bình văn học. Tác phẩm của ông gồm nhiều thể loại như: truyện ngắn, thơ ca, biên khảo, khảo luận… nhằm khám phá các chủ đề triết học, nhân sinh quan, và những mối quan hệ phức tạp trong xã hội. Ông là tác giả của biên khảo Ba nghìn thế giới thơm (xuất bản lần đầu vào năm 2007, NXB Văn Học và Nhã Nam tái bản năm 2024) và các tập truyện ngắn: Người ăn gió và quả chuông bay đi, Lời tiên tri của giọt sương, Mưa mặt nạ, Viết tên trên nước, Ân ái với hư không.

Nhiều thế hệ sinh viên và những người yêu văn chương, ngôn ngữ, triết học Đông phương, văn hoá và văn học Nhật Bản đều chịu ảnh hưởng và được truyền cảm hứng từ Nhật Chiêu.