Thực vật 'hoảng loạn' trong cơn mưa

[Ngày Nay] - Một trận mưa rào đổ xuống, chúng ta có thể vui mừng vì không phải tưới cây trong vườn. Đa số chúng ta cho rằng thực vật đang tận hưởng cơn mưa mát lành đó. Nhưng hóa ra không hẳn như vậy. Một nghiên cứu mới đây cho thấy thực vật rơi vào trạng thái “hoảng loạn” khi trời mưa, mặc dù chúng cần nước để sinh tồn.

Tại sao cây lại sợ nước? - Vì thực vật phải có nước để phát triển nên hầu hết con người cho rằng chúng yêu mưa. Mặc dù nước là một phần thiết yếu trong hệ sinh thái của chúng thế nhưng thực vật lại có phản ứng bất thường với mưa. Các nhà nghiên cứu Khoa học Phân tử của Đại học Tây Úc, Đại học Lund và Trung tâm Nghiên cứu Sinh học Năng lượng Thực vật Úc đã dày công tìm hiểu về phản ứng này.

“Nghe có vẻ lạ nhưng thực vật thực sự hoảng sợ khi trời mưa bởi mưa là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh lây lan giữa cây cối. Khi một hạt mưa bắn tung tóe trên một chiếc lá, những giọt nước nhỏ li ti chạy theo mọi hướng có chứa vi khuẩn, virus hoặc bào tử nấm. Chỉ một giọt duy nhất có thể lan rộng tới 10m, lan sang các cây xung quanh” - GS Harvey Millar của Đại học Tây Úc cho biết.

Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng protein Myc2 bắt đầu phản ứng dây chuyền ở thực vật có liên quan đến hàng ngàn gen và hàng trăm protein khác. Điều này kích hoạt hệ thống phòng thủ của cây thông qua một loạt các tín hiệu hóa học, cho phép nó chuẩn bị cho các bệnh tiềm ẩn. Một số tín hiệu làm chậm khả năng ra hoa của cây hoặc làm chậm sự phát triển của nó.

Mưa có thể lây lan virus, nấm, vi khuẩn và ký sinh trùng trên một khoảng cách dài. Vì thực vật thiếu khả năng di chuyển và tìm nơi trú ẩn, chúng dễ bị tổn thương trước nhiều loại mầm bệnh. Ví dụ, bào tử nấm có thể di chuyển từ cây này sang cây khác bởi nước bắn ra từ cơn mưa. Khi nấm đậu trên một chiếc lá trong một giọt nước, chúng có thể lây nhiễm một loại cây mới. Các nhà nghiên cứu tại Đại học Liege và MIT đã nghiên cứu tại sao các bệnh thực vật dường như sẽ bắt đầu sau mưa bão. Họ đã phát hiện được rằng mưa rơi trên lá bị ô nhiễm có thể lây lan mầm bệnh sang các lá và cây khác. Phát hiện của họ cuối cùng có thể giúp nông dân và người làm vườn thay đổi chiến lược trồng trọt để giảm sự lây lan bệnh tật.

Khi một phản ứng dây chuyền bắt đầu trong một cây để đối phó với mưa, nó cũng giải phóng hormone axit jasmonic có thể cảnh báo các cây khác về sự nguy hiểm. Các hormone hoạt động như một cơ chế tín hiệu. Mặc dù có vẻ kỳ lạ khi một loài thực vật muốn cảnh báo người khác về mưa và nguy cơ có thể gây bệnh của mầm bệnh, nhưng thật có ý nghĩa nếu bạn muốn xem xét hệ sinh thái. Một loại cây bụi có thể cảnh báo các cây khác về nguy hiểm sẽ giúp ích cho chính nó trong quá trình này. Nếu các cây khác bắt đầu phản ứng dây chuyền của riêng chúng để bảo vệ chống lại mầm bệnh tiềm tàng, thì nó sẽ giữ cho toàn bộ khu vực khỏe mạnh hơn và cây bụi tránh được mầm bệnh. Bất kỳ cây nào bị bệnh đều ở trạng thái yếu hơn và có thể bị nhiễm các loại nấm, vi khuẩn hoặc vi rút khác, sẽ gây nguy hiểm cho cây bụi.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
(Ngày Nay) - Sáng 4/10 đã diễn ra Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 với chủ đề: “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội”. Sự kiện do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với UBND thành phố Hà Nội tổ chức. Tham dự có: Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Minh Huấn; Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cùng đông đảo đại biểu.
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
(Ngày Nay) - Biến đổi khí hậu đang làm gia tăng nhiệt độ toàn cầu và thay đổi chu kỳ lượng mưa, tạo điều kiện thuận lợi cho các loài muỗi Anopheles (truyền bệnh sốt rét) và Aedes (truyền bệnh sốt xuất huyết) sinh sôi, mở rộng địa bàn hoạt động. Đây là cảnh báo vừa được các nhà khoa học thuộc Đại học Monash (Australia) công bố trên tạp chí Science Advances, với lời kêu gọi cộng đồng quốc tế cần khẩn cấp phối hợp ứng phó với gánh nặng dịch bệnh đang gia tăng.
Triều Tiên tuyên bố thử tên lửa siêu vượt âm
Triều Tiên tuyên bố thử tên lửa siêu vượt âm
(Ngày Nay) - Ngày 4/10, Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA) đưa tin nước này đã tiến hành cuộc huấn luyện phóng tên lửa đạn đạo chiến lược tầm trung có khả năng cơ động quỹ đạo và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), nhằm nâng cao khả năng tác chiến của lực lượng tên lửa.
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
(Ngày Nay) - Từng được xem là một trong những sông băng ổn định hiếm hoi trên thế giới, Perito Moreno, một trong những thắng cảnh nổi tiếng nhất của Argentina và là biểu tượng của vùng băng tuyết Patagonia, đang tan chảy và thu hẹp với tốc độ chưa từng thấy trong lịch sử.
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
(Ngày Nay) - Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Canada đánh dấu bước nâng cấp đáng kể trong quan hệ Việt Nam - Canada, đưa quan hệ hai nước từ khuôn khổ hợp tác vốn tập trung nhiều vào thương mại và giao lưu nhân dân sang một giai đoạn mang tính chiến lược hơn, với phạm vi hợp tác mở rộng sang chuỗi cung ứng, công nghệ tiên tiến, an ninh năng lượng, quốc phòng và an ninh hàng hải.
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
(Ngày Nay) - Ngày 2/10, công ty Google thuộc Tập đoàn Alphabet đã phóng vệ tinh mẫu thử nghiệm lên quỹ đạo nhằm đánh giá khả năng hoạt động của chip TPU trong môi trường khắc nghiệt của không gian.
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
(Ngày Nay) - Ngày 1/10/2026, Công ty CPĐT &PT Đường sắt Cao tốc VinSpeed - chủ đầu tư hai tuyến đường sắt tốc độ cao đầu tiên tại Việt Nam và Công ty CPĐT&XD SGC - đơn vị thi công đã chính thức triển khai đúc những phiến dầm đầu tiên cho hai tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh và Bến Thành - Cần Giờ. Đây là cột mốc đặc biệt, đánh dấu khả năng làm chủ công nghệ và thời điểm thi công bước vào giai đoạn tăng tốc nhằm đưa hai tuyến đi vào vận hành sớm ngay trong năm 2029.