Ngày 1/4, một thẩm phán liên bang đã phán quyết rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump không được hưởng quyền miễn trừ đối với các yêu cầu bồi thường dân sự liên quan đến cáo buộc ông kích động những người ủng hộ gây bạo loạn tại tòa nhà Quốc hội vào ngày 6/1/2021, nhằm phản đối kết quả cuộc bầu cử Tổng thống năm 2020 với chiến thắng thuộc về ông Joe Biden.
Thẩm phán Amit Mehta thuộc Tòa án Liên bang đã kết luận rằng các phát biểu của ông Trump tại cuộc tập hợp “Stop the Steal” gần Nhà Trắng có thể được xem là mang tính kích động và do đó không được bảo vệ hoàn toàn theo Tu chính án thứ Nhất về quyền tự do ngôn luận.
Phán quyết nêu rõ rằng Tổng thống Trump không được hưởng quyền miễn trừ đối với nhiều hành vi trong ngày hôm đó, bao gồm bài phát biểu tại công viên Ellipse và một số thông điệp đăng tải trên mạng xã hội.
Tuy nhiên, tòa án cũng xác định rằng ông vẫn được miễn trừ đối với các hành vi chính thức trong phạm vi chức vụ tổng thống, như các phát biểu tại Vườn Hồng và các trao đổi với Bộ Tư pháp.
Thẩm phán Mehta cho rằng bài phát biểu tại Ellipse không nằm trong phạm vi nhiệm vụ chính thức của tổng thống, vì nội dung mang tính vận động chính trị hơn là hoạt động hành chính. Theo đó, lập luận về miễn trừ hành vi công vụ không thể áp dụng cho trường hợp này.
Đây không phải là lần đầu tiên tòa án từ chối bác bỏ các cáo buộc đối với Tổng thống Trump trong vụ việc này. Trước đó, năm 2022, thẩm phán Mehta cũng đã cho phép các yêu cầu bồi thường tiếp tục được xét xử và một tòa phúc thẩm sau đó cũng giữ nguyên quyết định đó.
Phán quyết mới nhất được đưa ra theo một tiêu chuẩn pháp lý nghiêm ngặt hơn khi vụ án tiến gần đến giai đoạn xét xử. Tuy nhiên, thẩm phán nhấn mạnh rằng đây chưa phải là kết luận sau cùng về vấn đề miễn trừ và Tổng thống Trump vẫn có quyền tiếp tục đưa ra lập luận này tại phiên tòa chính thức.
Vụ kiện do Hạ nghị sĩ Bennie Thompson cùng nhiều thành viên Quốc hội và lực lượng thực thi pháp luật có mặt tại Điện Capitol trong ngày xảy ra biến cố khởi xướng. Họ cáo buộc rằng các phát biểu của Tổng thống Trump đã góp phần dẫn đến hành vi bạo lực khiến hơn 100 cảnh sát bị thương.
Phía luật sư của Tổng thống Trump lập luận rằng các hành vi của ông trong ngày hôm đó thuộc phạm vi chức vụ tổng thống và do đó phải được nguyên tắc miễn trừ bảo vệ.Ngược lại, nguyên đơn cho rằng ông đã hành động với tư cách một cá nhân đang vận động chính trị, không phải trong vai trò chính thức của người đứng đầu cơ quan hành pháp.
Phán quyết này mở đường cho khả năng diễn ra một phiên tòa dân sự trong thời gian tới, tại chính tòa án nơi trước đây Tổng thống Trump từng đối diện các cáo buộc hình sự liên quan đến sự kiện này, trước khi các thủ tục truy tố chấm dứt sau cuộc bầu cử năm 2024.
Diễn biến mới nhất cho thấy tranh chấp pháp lý liên quan đến biến cố ngày 6/1/2021 vẫn chưa khép lại và sẽ tiếp tục là một điểm nóng trong đời sống chính trị và pháp lý tại Mỹ.
