Vì đâu chất lượng giảng dạy ngoại ngữ thấp?

Từ trước đến nay, các trường từ phổ thông đến đại học (ĐH) cứ lấy giáo trình ngoại ngữ nước ngoài vào dạy cho học sinh, mà không qua công đoạn điều chỉnh. Phải chăng điều này dẫn đến chất lượng giảng dạy ngoại ngữ thấp vì không phù hợp với học sinh và sinh viên Việt Nam.
Vì đâu chất lượng giảng dạy ngoại ngữ thấp?

Thiếu cả tiêu chí lẫn tiêu chuẩn

Đề án chương trình và sách giáo khoa phổ thông được QH thông qua thống nhất một chương trình nhiều sách giáo khoa. Ủng hộ chủ trương này, song PGS, TS Nguyễn Quốc Hùng, nguyên Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Hà Nội cho rằng, nhiều giáo trình tiếng Anh không có nghĩa là tràn lan, khiến các sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) và các trường lúng túng. “Không phải sở nào, trường nào cũng có chuyên gia tiếng Anh có thể đánh giá được giáo trình tiếng Anh. Cho nên, theo ý của chúng tôi chỉ nên có một đến hai hoặc ba giáo trình. Bộ nên có đánh giá các giáo trình đó trước rồi đưa ra cho các sở chọn”, PGS, TS Nguyễn Quốc Hùng đề nghị.

Vậy nhưng để đánh giá được giáo trình tiếng Anh, Bộ phải có trong tay bộ tiêu chí đánh giá giáo trình. Mà theo nhận định của nhiều chuyên gia, không có giáo trình của nước ngoài nào đáp ứng hoàn toàn yêu cầu của Bộ GD&ĐT, bởi họ không viết giáo trình cho người Việt Nam. Và cũng không có giáo trình nào đáp ứng được việc giảng dạy tiếng Anh ở các vùng miền khác nhau của Việt Nam.

Thí dụ, giáo trình này có thể thích hợp với học sinh ở Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, nhưng lại quá khó đối với học sinh Lào Cai, Yên Bái hay các tỉnh vùng sâu, vùng xa khác. Bởi thế, Bộ phải đánh giá giáo trình đó đáp ứng được bao nhiêu phần trăm ở Việt Nam (nếu đáp ứng được 50 - 60 hay 70% có thể chấp nhận), sau đó bổ sung những thiếu hụt so với yêu cầu. Một vấn đề quan trọng khác là văn hóa.

Vì đâu chất lượng giảng dạy ngoại ngữ thấp? - anh 1

Giờ học ngoại ngữ của trường cao đẳng nghề Hà nội

Mục tiêu cuối cùng mà Bộ GD&ĐT đề ra trong chương trình giáo dục là học sinh học xong tiếng Anh phải có khả năng sử dụng ngôn ngữ này để giới thiệu về đất nước và con người Việt Nam. Đó là nội dung không giáo trình nào đáp ứng được, đòi hỏi phải bổ sung kiến thức cũng như bài tập về Việt Nam.

Theo PGS Hùng, chúng ta có thể bổ sung thiếu hụt này bằng hai cách, thứ nhất là thêm một số bài viết về Việt Nam, thứ hai là cho một số bài tập so sánh. Chẳng hạn, trong giáo trình có các bài giới thiệu những trò chơi của trẻ em nước Anh, Mỹ..., chúng ta có thể cho thêm bài tập yêu cầu viết trẻ em Việt Nam thường chơi những trò chơi truyền thống gì.

Ba phương án chọn giáo trình

Để có giáo trình Tiếng Anh phù hợp học sinh Việt Nam, hiện nay người ta đưa ra ba phương án chọn lựa. Phương án một là chọn giáo trình của nước ngoài đáp ứng khoảng 60 - 70% yêu cầu giáo trình Việt Nam rồi bổ sung những yêu cầu còn thiếu. Phương án hai, người Việt Nam viết một giáo trình dạy tiếng Anh, sau đó đưa chuyên gia nước ngoài đọc sửa. Phương án ba là nhóm tác giả người Việt và người bản ngữ cùng nhau viết giáo trình cho Việt Nam.

Trước ba phương án này, PGS Hùng cho rằng: “Theo tôi phương án ba là ưu việt nhất, bởi người Anh, Mỹ nắm rất vững ngôn ngữ của họ. Và trong đầu của họ luôn thường trực yếu tố đặc thù ngôn ngữ ấy. Khi chuyên gia người Việt và người Anh cùng phối hợp viết giáo trình thì tạo ra tác phẩm hoàn chỉnh”. Phương án một thì chỉ là hình thức cộng tác, phương án hai không nên làm bởi để người Việt viết hoàn toàn sẽ dễ sai về ngữ pháp, hồn ngôn ngữ không có, nếu người nước ngoài sửa cũng chỉ ở mức độ nào đó.

Khi cải thiện về giáo trình sẽ tạo điều kiện cho người thầy tăng chất lượng giảng dạy. Hiện nay, Trường ĐH Sư phạm TP Hồ Chí Minh đã lựa chọn phương án ba là sử dụng chuyên gia tiếng Anh người Việt và chuyên gia người Anh biên soạn giáo trình tiếng Anh bậc tiểu học mang tên I-learn Phonics (lớp 1, 2) và Smart Start (lớp 3, 4, 5). Phương pháp này đang được triển khai ở một số tỉnh và đã góp phần cải thiện chất lượng trong việc dạy và học tiếng Anh ở bậc tiểu học.

Hợp tác cùng Thời Nay

>>> Xem thêm:

- Danh sách các trường ĐH tuyển sinh liên thông năm 2015

- Đề thi THPT quốc gia 2016 sẽ tăng cường câu hỏi mở

- Làm sao để hạn chế đơn thư 'kêu cứu' vì trượt trường công an?

Phong Nha - Kẻ Bàng lọt danh sách 11 điểm đến đẹp nhất Việt Nam
Phong Nha - Kẻ Bàng lọt danh sách 11 điểm đến đẹp nhất Việt Nam
(Ngày Nay) - Ngày 9/9, Ban Quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng cho biết, Tạp chí The Times (Vương quốc Anh) vừa giới thiệu danh sách 11 điểm đến đẹp nhất Việt Nam năm 2026, trong đó Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng (tỉnh Quảng Trị) là một trong những điểm đến tiêu biểu, tiếp tục khẳng định sức hút của Di sản thiên nhiên thế giới trên bản đồ du lịch Việt Nam và quốc tế.
TP Hồ Chí Minh: Cắt giảm hội thi, hội họp không cần thiết và đẩy mạnh hồ sơ số trong trường học
TP Hồ Chí Minh: Cắt giảm hội thi, hội họp không cần thiết và đẩy mạnh hồ sơ số trong trường học
(Ngày Nay) - Ngày 10/9, Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hồ Chí Minh có văn bản yêu cầu các cơ sở giáo dục phổ thông rà soát, cắt giảm các cuộc thi, hội thi, hồ sơ, sổ sách, hội họp và báo cáo trung gian không cần thiết; đồng thời đẩy mạnh hồ sơ số, từng bước thay thế hồ sơ giấy nhằm dành thêm thời gian và nguồn lực cho hoạt động dạy học, giáo dục học sinh.
Cú sốc năng lượng thúc đẩy ECB tăng lãi suất
Cú sốc năng lượng thúc đẩy ECB tăng lãi suất
(Ngày Nay) - Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) ngày 10/9 đã quyết định tăng lãi suất cơ bản thêm 0,25 điểm phần trăm lên 2,5%, trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng và làm gia tăng nguy cơ lạm phát. Đây là lần thứ hai ECB thắt chặt chính sách tiền tệ kể từ đầu năm đến nay.
Lễ hội Cầu mưa Xỏ Nặm Phạ là phong tục truyền thống giàu giá trị văn hóa, tinh thần của đồng bào dân tộc Thái ở miền Tây Nghệ An.
Châu Lộc phục dựng Lễ hội Cầu mưa Xỏ Nặm Phạ
(Ngày Nay) - Ngày 20/9/2026, tại xã Châu Lộc, tỉnh Nghệ An sẽ diễn ra Lễ hội Cầu mưa “Xỏ Nặm Phạ” – một phong tục truyền thống giàu giá trị văn hóa, tinh thần của đồng bào dân tộc Thái ở miền Tây Nghệ An.
Nhà hát nghệ thuật Hát bội TPHCM sẽ đưa đặc sản hát bội Nam bộ đến Festival Thăng Long - Hà Nội lần II - năm 2026.
Hát bội TPHCM góp mặt tại Festival Thăng Long - Hà Nội lần II
(Ngày Nay) -Nhà hát nghệ thuật Hát bội TPHCM sẽ tham gia Festival Thăng Long - Hà Nội lần II năm 2026, giới thiệu những nét đặc trưng của hát bội phương Nam qua nghi thức lễ Nghinh thần Đại bội và trích đoạn lịch sử “Trần Bình Trọng tuẫn tiết” .
IMC 2026 sẽ mở ra cơ hội gặp gỡ và đối thoại trực tiếp về những cơ hội và thách thức của ngành công nghiệp Việt Nam
Từ AI đến sản xuất xanh: Những bài toán lớn tại Hội nghị Công nghiệp Sản xuất Quốc tế Việt Nam 2026
(Ngày Nay) - Khi lợi thế chi phí không còn đủ để bảo đảm sức cạnh tranh, ngành sản xuất Việt Nam phải đồng thời giải nhiều bài toán về công nghệ, năng lượng, nhân lực và chuỗi cung ứng. Diễn ra từ ngày 9 đến 11/9/2026 tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC), Hội nghị Công nghiệp Sản xuất Quốc tế Việt Nam 2026 (IMC 2026) quy tụ đại diện cơ quan quản lý, tập đoàn công nghệ, doanh nghiệp sản xuất và các nhà mua hàng lớn để cùng tìm lời giải và mở rộng cơ hội hợp tác.