Vì đâu chất lượng giảng dạy ngoại ngữ thấp?

Từ trước đến nay, các trường từ phổ thông đến đại học (ĐH) cứ lấy giáo trình ngoại ngữ nước ngoài vào dạy cho học sinh, mà không qua công đoạn điều chỉnh. Phải chăng điều này dẫn đến chất lượng giảng dạy ngoại ngữ thấp vì không phù hợp với học sinh và sinh viên Việt Nam.
Vì đâu chất lượng giảng dạy ngoại ngữ thấp?

Thiếu cả tiêu chí lẫn tiêu chuẩn

Đề án chương trình và sách giáo khoa phổ thông được QH thông qua thống nhất một chương trình nhiều sách giáo khoa. Ủng hộ chủ trương này, song PGS, TS Nguyễn Quốc Hùng, nguyên Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Hà Nội cho rằng, nhiều giáo trình tiếng Anh không có nghĩa là tràn lan, khiến các sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) và các trường lúng túng. “Không phải sở nào, trường nào cũng có chuyên gia tiếng Anh có thể đánh giá được giáo trình tiếng Anh. Cho nên, theo ý của chúng tôi chỉ nên có một đến hai hoặc ba giáo trình. Bộ nên có đánh giá các giáo trình đó trước rồi đưa ra cho các sở chọn”, PGS, TS Nguyễn Quốc Hùng đề nghị.

Vậy nhưng để đánh giá được giáo trình tiếng Anh, Bộ phải có trong tay bộ tiêu chí đánh giá giáo trình. Mà theo nhận định của nhiều chuyên gia, không có giáo trình của nước ngoài nào đáp ứng hoàn toàn yêu cầu của Bộ GD&ĐT, bởi họ không viết giáo trình cho người Việt Nam. Và cũng không có giáo trình nào đáp ứng được việc giảng dạy tiếng Anh ở các vùng miền khác nhau của Việt Nam.

Thí dụ, giáo trình này có thể thích hợp với học sinh ở Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, nhưng lại quá khó đối với học sinh Lào Cai, Yên Bái hay các tỉnh vùng sâu, vùng xa khác. Bởi thế, Bộ phải đánh giá giáo trình đó đáp ứng được bao nhiêu phần trăm ở Việt Nam (nếu đáp ứng được 50 - 60 hay 70% có thể chấp nhận), sau đó bổ sung những thiếu hụt so với yêu cầu. Một vấn đề quan trọng khác là văn hóa.

Vì đâu chất lượng giảng dạy ngoại ngữ thấp? - anh 1

Giờ học ngoại ngữ của trường cao đẳng nghề Hà nội

Mục tiêu cuối cùng mà Bộ GD&ĐT đề ra trong chương trình giáo dục là học sinh học xong tiếng Anh phải có khả năng sử dụng ngôn ngữ này để giới thiệu về đất nước và con người Việt Nam. Đó là nội dung không giáo trình nào đáp ứng được, đòi hỏi phải bổ sung kiến thức cũng như bài tập về Việt Nam.

Theo PGS Hùng, chúng ta có thể bổ sung thiếu hụt này bằng hai cách, thứ nhất là thêm một số bài viết về Việt Nam, thứ hai là cho một số bài tập so sánh. Chẳng hạn, trong giáo trình có các bài giới thiệu những trò chơi của trẻ em nước Anh, Mỹ..., chúng ta có thể cho thêm bài tập yêu cầu viết trẻ em Việt Nam thường chơi những trò chơi truyền thống gì.

Ba phương án chọn giáo trình

Để có giáo trình Tiếng Anh phù hợp học sinh Việt Nam, hiện nay người ta đưa ra ba phương án chọn lựa. Phương án một là chọn giáo trình của nước ngoài đáp ứng khoảng 60 - 70% yêu cầu giáo trình Việt Nam rồi bổ sung những yêu cầu còn thiếu. Phương án hai, người Việt Nam viết một giáo trình dạy tiếng Anh, sau đó đưa chuyên gia nước ngoài đọc sửa. Phương án ba là nhóm tác giả người Việt và người bản ngữ cùng nhau viết giáo trình cho Việt Nam.

Trước ba phương án này, PGS Hùng cho rằng: “Theo tôi phương án ba là ưu việt nhất, bởi người Anh, Mỹ nắm rất vững ngôn ngữ của họ. Và trong đầu của họ luôn thường trực yếu tố đặc thù ngôn ngữ ấy. Khi chuyên gia người Việt và người Anh cùng phối hợp viết giáo trình thì tạo ra tác phẩm hoàn chỉnh”. Phương án một thì chỉ là hình thức cộng tác, phương án hai không nên làm bởi để người Việt viết hoàn toàn sẽ dễ sai về ngữ pháp, hồn ngôn ngữ không có, nếu người nước ngoài sửa cũng chỉ ở mức độ nào đó.

Khi cải thiện về giáo trình sẽ tạo điều kiện cho người thầy tăng chất lượng giảng dạy. Hiện nay, Trường ĐH Sư phạm TP Hồ Chí Minh đã lựa chọn phương án ba là sử dụng chuyên gia tiếng Anh người Việt và chuyên gia người Anh biên soạn giáo trình tiếng Anh bậc tiểu học mang tên I-learn Phonics (lớp 1, 2) và Smart Start (lớp 3, 4, 5). Phương pháp này đang được triển khai ở một số tỉnh và đã góp phần cải thiện chất lượng trong việc dạy và học tiếng Anh ở bậc tiểu học.

Hợp tác cùng Thời Nay

>>> Xem thêm:

- Danh sách các trường ĐH tuyển sinh liên thông năm 2015

- Đề thi THPT quốc gia 2016 sẽ tăng cường câu hỏi mở

- Làm sao để hạn chế đơn thư 'kêu cứu' vì trượt trường công an?

Gợi ý “cẩm nang” road trip khởi hành từ Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng cho mùa hè này
Gợi ý “cẩm nang” road trip khởi hành từ Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng cho mùa hè này
(Ngày Nay) - Với nhiều du khách, điều hấp dẫn của road trip nằm ở cả hành trình lẫn đích đến.. Mỗi điểm dừng, mỗi khúc cua rẽ hướng và từng ki-lô-mét đi qua đều trở thành một phần đáng nhớ của chuyến đi. Theo báo cáo Travel Predictions 2026 của Booking.com, 93% du khách Việt Nam chia sẻ rằng road trip hấp dẫn họ bởi sự linh hoạt, tinh thần ngẫu hứng và cơ hội gặp gỡ những con người mới. 87% đề cao việc san sẻ nhiệm vụ lái xe, khiến cả hành trình trở nên gắn kết và thân thuộc hơn
Động lực tăng trưởng mới từ nền kinh tế số của Việt Nam
Động lực tăng trưởng mới từ nền kinh tế số của Việt Nam
(Ngày Nay) - Từ những đơn hàng được giao trong vài giờ tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đến các phiên bán hàng trực tiếp thu hút hàng triệu người theo dõi trên mạng xã hội, thương mại điện tử đang phát triển mạnh mẽ và từng bước làm thay đổi cách tiêu dùng của người Việt Nam.
Sách “Công việc, con ngựa & chúng ta” lưu ý đôi khi “chúng ta quá trách nhiệm, quá tất bật, quá quen với nhịp phải chạy, nên có lúc ta quên mất câu hỏi căn bản nhất: “Đời sống này, công việc này, rốt cuộc đang phục vụ cho điều gì?”. Trong thời đại mà ai cũng được khuyến khích phải nhanh hơn, mạnh hơn, giỏi hơn, việc dám dừng để hỏi lại “mình có còn là mình không?” đôi khi là một biểu hiện của dũng khí rất lớn”
“Công việc, con ngựa & chúng ta”: Làm sao nghỉ việc trong sáng suốt và bình an?
(Ngày Nay) - Cuốn sách “Công việc, con ngựa & chúng ta” (Mây Thong Dong và NXB Dân Trí ấn hành tháng 6/2026) là tác phẩm chung đầu tiên của hai tác giả: nhà báo/cư sĩ Lưu Đình Long và kiến trúc sư/tác giả Nguyễn Đinh Khoa gợi mở những tham khảo cho người trẻ đối diện những làn sóng thay đổi nghề nghiệp trong một thế giới đang đổi thay nhanh chóng vì trí tuệ nhân tạo AI.
Lượng khách nước ngoài chiếm đa số ở chợ Đồng Xuân (Ảnh: Xuân Lâm)
Chợ Hà Nội giữa “cuộc đại phẫu”: Hồn cốt có còn khi thay đổi hình hài?
(Ngày Nay) - Từ cảnh vắng khách ở các khu dân chợ dân sinh đến hình ảnh bạn trẻ đặt hàng qua GrabMart, chợ Hà Nội đang chứng kiến những thay đổi sâu sắc. Kế hoạch 117/KH- UBND TP.Hà Nội với mục tiêu xây mới hơn 100 chợ, thúc đẩy chuyển đổi số và xóa bỏ chợ tự phát đang đặt hệ thống chợ truyền thống Thủ đô trước ngã ba đường.
Khi bằng đại học không còn là “tấm vé bảo đảm” việc làm ở Mỹ
Khi bằng đại học không còn là “tấm vé bảo đảm” việc làm ở Mỹ
(Ngày Nay) - Những người mới tốt nghiệp đại học tại Mỹ đang gặp nhiều khó khăn hơn trong việc tìm kiếm việc làm khi tỷ lệ thất nghiệp của nhóm này hiện cao hơn mức trung bình của toàn bộ lực lượng lao động, đánh dấu sự đảo chiều đáng chú ý so với xu hướng kéo dài nhiều thập niên trước đây.
AI "đón đầu" nguy cơ tai nạn giao thông
AI "đón đầu" nguy cơ tai nạn giao thông
(Ngày Nay) - Dubai, tiểu vương quốc đông dân nhất của Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE), đang sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và các hệ thống giao thông thông minh để dự báo nguy cơ tai nạn, phát hiện hành vi lái xe nguy hiểm và hỗ trợ lực lượng chức năng can thiệp sớm nhằm nâng cao an toàn giao thông.