Vùng đất của những thiếu nữ đẻ sớm nhất Việt Nam

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - 17 tuổi đã là mẹ của hai đứa trẻ, đứa lớn 3 tuổi, đứa nhỏ còn ẵm ngửa. Ly Thị Ly và nhiều thiếu phụ ở bản Sơn Tống, xã Na Tông có lẽ là một trong những người đẻ sớm nhất Việt Nam.

Bản Sơn Tống (xã Na Tông, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên) nằm lọt thỏm và sâu hun hút trong một vùng rừng núi heo hút. Con đường độc đạo từ trung tâm xã vào bản chỉ khoảng 20km nhưng toàn dốc dựng ngược, cua vắt tay áo và phương tiện cơ giới chỉ "bò" vào, ra được trong những ngày nắng ráo.

Sơn Tống hiện có hơn 278 hộ gia đình, 100% là đồng bào dân tộc H'Mông với điều kiện kinh tế cực kỳ khó khăn. Toàn bản có trên 70% số hộ gia đình nghèo và cận nghèo, và cái nghèo cứ bám riết, "trường kỳ", luẩn quẩn hết đời cha sang đến đời con.

Vùng đất của những thiếu nữ đẻ sớm nhất Việt Nam ảnh 1

Sơn Tống nằm lọt thỏm, heo hắt giữa núi rừng. Sơn Tống đến nay vẫn chưa có điện lưới.

Vừ A Và, Trưởng bản Sơn Tống bảo, cái tục đẻ sớm của dân bản mình có lâu rồi, chính quyền thôn, bản cũng tuyên truyền nhiều nhưng chưa được. Đẻ sớm, đẻ dày nên khó mà giàu. Ở đây kinh tế có gì đâu ngoài đi rừng và nuôi mấy con gà, lợn. Kể cả có gà, lợn thì cũng khó bán vì đường xa, khó đi quá.

Ly Thị Kiếc bế con ra trường mầm non của bản chơi. Kiếc 17 tuổi thẹn thùng bảo, đây là đứa bé mới được 4 tháng tuổi, đứa lớn chạy chơi đâu rồi, nó hơn 3 tuổi. Tính ra, Kiếc lấy chồng, có con khi mới hơn 14 tuổi. Ở dưới xuôi, có lẽ đây là con số kỷ lục, động trời nhưng trên này đó là chuyện hết sức bình thường.

Vùng đất của những thiếu nữ đẻ sớm nhất Việt Nam ảnh 2

Ly Thị Kiếc mới 17 tuổi nhưng đã kịp có 2 con, đứa lớn hơn 3 tuổi, đứa nhỏ được vài tháng

Ly Thị Ly "muộn chồng" hơn Kiếc một chút, nhưng ở tuổi 19, cô cũng kịp có 2 con, đứa lớn 5 tuổi, đứa nhỏ 5 tháng. Từ khi cưới đến giờ, Ly chỉ tập trung việc đẻ, việc làm kinh tế trong nhà để chồng lo. Nhưng chồng Ly là A Lử cũng ngang tuổi của Ly nên cả hai chưa biết làm gì để cuộc sống sớm ổn định. Khi được hỏi, Ly có muốn đẻ tiếp, muốn có con nữa không, Ly đỏ bừng má bảo có.

Vùng đất của những thiếu nữ đẻ sớm nhất Việt Nam ảnh 3

Ly Thị Ly 19 tuổi có 2 con, đứa lớn 5 tuổi, đứa nhỏ 5 tháng. Đẻ sớm từ năm 14 tuổi nhưng đến nay mới có 2 con, cũng là một sự cố gắng đáng ghi nhận của vợ chồng Ly.

Câu chuyện tại Sơn Tống chỉ là ví dụ điển hình nhất về thực trạng tảo hôn tại các thôn, bản vùng sâu của Điện Biên. Theo thống kê của Ban Dân tộc tỉnh Điện Biên trong năm 2017, tỉnh này có đến hơn 3.000 trường hợp tảo hôn và 94 cặp hôn nhân cận huyết.

Đại đa số việc tảo hôn tập trung vào bộ phận dân cư, đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống ở những vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn thuộc các huyện, như: Điện Biên Đông, Mường Nhé, Nậm Pồ, Mường Chà, Tuần Giáo…

Trước “phong trào” lấy chồng quá sớm này, một đề án đặc biệt đã được chính quyền triển khai, đó là Đề án giảm thiểu tảo hôn và hôn nhân cận huyết theo Quyết định số 498 của Thủ tướng Chính phủ.

Vùng đất của những thiếu nữ đẻ sớm nhất Việt Nam ảnh 4

Ở Sơn Tống, những bà mẹ trẻ măng như thế này có thể bắt gặp ở rất nhiều nơi.

Sau hơn 3 năm triển khai đề án, theo báo cáo của Ban Dân tộc tỉnh Điện Biên, số trường hợp tảo hôn giảm đi đáng kể, toàn tỉnh chỉ còn khoảng gần 1000 cặp cưới nhau quá sớm. Nhưng để duy trì “thành tích” này là việc rất rất khó. Cán bộ dân số đi tuyên truyền “năm thì mười họa” mới gặp đúng đối tượng vì đồng bào chủ yếu đi làm nương, rẫy từ khi mặt trời chưa mọc. Gặp được để tuyên truyền, để thay đổi được tập tục còn khó hơn rất nhiều lần.

Vùng đất của những thiếu nữ đẻ sớm nhất Việt Nam ảnh 5

3 năm trở lại đây, số cặp hôn nhân cận huyết tại Điên Biên không còn, nhưng tảo hôn thì vẫn phổ biến ở nhiều nơi.

Một lý do đặc biệt khiến chính quyền không dám mạnh tay xử phạt những vụ tảo hôn, đó là các cặp đôi yêu nhau ở đây thường rất quyết liệt, nếu vì lý do nào đó buộc đôi trẻ không lấy được nhau, họ sẵn sàng cùng nhau tìm đến cái chết.

Vì thế, ở những bản như Sơn Tống, trẻ con mỗi ngày một đông, các thiếu phụ thì cực trẻ, có lẽ trẻ nhất Việt Nam.

Vùng đất của những thiếu nữ đẻ sớm nhất Việt Nam ảnh 6

Trẻ con tại Sơn Tống mỗi ngày một đông thêm. Trường mầm non của bản nhanh chóng quá tải. Mới đây, điểm trường tại bản đã được Tủ sách Cầu vồng và những người bạn xây tặng thêm một dãy nhà mới.

Nguyễn Ngọc Mạnh - người cứu bé gái rơi từ tầng 13 chung cư 60B Nguyễn Huy Tưởng (Hà Nội).
Phút giây huyền diệu
(Ngày Nay) - Ngày 28/2/2021, Nguyễn Ngọc Mạnh, chàng trai 31 tuổi ở thôn Vĩnh Thanh, xã Vĩnh Ngọc (huyện Đông Anh, TP Hà Nội) đã có một hành động phi thường.
Chiều ngày 28/2, Việt Nam có 16 ca mắc COVID-19
Chiều ngày 28/2, Việt Nam có 16 ca mắc COVID-19
(Ngày Nay) - Theo thông tin từ Bản tin 18h ngày 28/2 của Ban Chỉ đạo Quốc gia Phòng chống dịch COVID-19 cho biết có 16 ca mắc mới, trong đó 12 ca ghi nhận trong nước tại Hải Dương, 4 ca nhập cảnh tại Tây Ninh (3 ca) và Đồng Tháp (1 ca).
Học sinh TP HCM phải đeo khẩu trang khi đi học
Học sinh TP HCM phải đeo khẩu trang khi đi học
(Ngày Nay) - Kể từ ngày 1/3, các trường học trên địa bàn TP HCM sẽ đón hơn 1,7 triệu học sinh quay trở lại lớp học sau thời gian nghỉ kéo dài do ảnh hưởng của dịch COVID-19.
Lý do Bill Gates liên tục mua đất nông nghiệp
Lý do Bill Gates liên tục mua đất nông nghiệp
(Ngày Nay) - Khi nghe về Bill Gates, người ta luôn nghĩ đến Microsoft và hoạt động từ thiện, tuy nhiên người đàn ông giàu thứ 4 thế giới lại rất thích làm nông nghiệp. Trong những năm gần đây, vị tỷ phú công nghệ đã liên tục mua các mảnh đất nông nghiệp và biến mình thành địa chủ lớn nhất nước Mỹ.
Phát hiện 'họ hàng' của SARS-CoV-2 tại Campuchia
Phát hiện 'họ hàng' của SARS-CoV-2 tại Campuchia
(Ngày Nay) - Được cất giữ trong tủ đông lạnh tại Viện Pasteur Campuchia là mầm bệnh từ dơi đã tồn tại hàng thập kỷ, được coi là một trong những họ hàng gần nhất được biết đến với virus Sars-CoV-2, hiện đang gây ra hơn 2,5 triệu ca tử vong do COVID-19 trên toàn cầu.