Vùng lũ Phú Yên: Đến để thêm thương

Anh 7 Chiến có ngôi nhà cấp bốn nằm trong lưu vực gần sát sông Kỳ Lộ, anh sống ở vùng đất này từ thuở lọt lòng đến nay nửa thế kỷ. Nhà anh 7 Chiến nằm sau lưng trường tiểu học An Định, cách vài đám ruộng trồng lúa và trồng cỏ nuôi bò. Nếu theo đường chim bay, từ ngoài cổng trường tiểu học An Định đến nhà anh 7 Chiến chỉ khoảng 500 mét. Nhưng đến nhà anh phải vòng qua trường học này, đi bộ theo con đường nhỏ bùn lầy nước đọng trơn trượt trong gần 30 phút mới đến được nhà. Cô con gái anh 7 Chiến lội bộ ra đón chúng tôi, vì nước ngập các xe gắn máy không thể khởi động được.

Những đám ruộng xung quanh vẫn còn ứ nước. Những bụi tre xơ xác. Mùi tanh bùn non tràn ngập. Gần đến nhà anh 7 Chiến, cạnh nhánh sông mùi xú uế của xác chết động vật bốc lên. Những người đi chung bịt mũi. Nhìn xuống mé sông gần bụi tre, xác một con heo trương sình đang phân hủy trước khi hóa kiếp hoàn toàn.

Anh 7 Chiến ở xóm 16 hộ dân thôn Định Trung 2

Nhà anh 7 Chiến nằm trong xóm có 16 căn hộ, nếu theo chủ trương chính quyền xã và nhân dân cùng làm đường nông thôn, thì con đường bê tông từ trường tiểu học An Định vào xóm đã có. Nhưng xóm anh 7 Chiến nghèo, lại thưa thớt dân, nên chính sách “nhà nước và nhân dân cùng làm” đường bê tông bất khả thi. Bởi nếu chính quyền chi 50% số tiền làm đường hay nhiều hơn, thì 16 hộ dân xóm nghèo này cũng không thể góp đủ phần còn lại. Thế nên, họ phải cam chịu cảnh con đường đất bụi mùa khô và bùn lầy trơn trượt mùa mưa lũ như bao đời cha ông họ từng chịu.

Đến nhà anh 7 Chiến, hay đúng hơn là nhà từ đường của anh, nhìn chớn nước lũ gần ngập mái ngói, nền nhà tráng xi măng bị nước chảy mạnh cày xới bong tróc, tự hiểu lực nước trong cơn lụt lịch sử ở vùng đất Phú Yên vừa qua dâng cao và nguy hiểm thế nào.

Anh Nguyễn Anh Tuấn (giữa) - điện lực Phú Yên đang khắc phục sự cố lưới điện thì gặp bạn học thời phổ thông trên đường đến thôn Vĩnh Xuân hỗ trợ người dân bị thiên tai

Được sinh ra và lớn lên cùng những cơn mưa nguồn thác lũ, anh 7 Chiến bình thản, ngắn gọn nói: Còn sống là mừng rồi. Hôm nước lũ ào về, người thân khắp nơi gọi anh 7 Chiến không được, họ sốt ruột chờ ngày định mệnh. Thậm chí có người thân trong gia đình nghĩ rằng cụ bà – má anh 7 sẽ không thể nào qua khỏi. Nhưng may mắn nhờ quá quen với thiên tai và phước phần tổ tiên, anh 7 Chiến và 16 hộ dân ở thôn Định Trung 2 vẫn an lành.

Anh 7 Chiến nhớ lại: Nhà tôi gần bên và thấp hơn nhà từ đường có má tôi đang ở, vì nhà má ở vị trí cao hơn nhà tôi, tôi dắt con bò tài sản của mình lên cột dây ở cái trụ mái hiên nhà má. Nước lên quá nhanh, tôi đưa má lên gác tránh nhưng con bò bị ngập bắt đầu vùng vẫy. Nếu cứ cột dây như thế, con bò có thể kéo gãy trụ, sập nhà. Tôi chọn tháo dây để con bò trôi theo dòng nước.

Chị Trần Thị Kim Cúc đại diện nhóm thiện nguyện đến từ TPHCM trao tiền hỗ trợ cho 36 hộ dân tại thôn Vĩnh Xuân

Trưa 25/11, chúng tôi đến xóm 16 căn hộ ở thôn Định Trung 2, cụ bà - má của anh 7 Chiến vẫn còn ở cái gác của ngôi nhà từ đường này, xung quanh hoang tàn vụn vỡ như vừa trải qua một trận bom vẫn thấy trên phim.

Chúng tôi muốn qua thăm nhà hàng xóm của anh 7 Chiến nhưng không còn người ở. Anh 7 Chiến nói chủ nhà đó đi làm mướn khắp nơi nhiều năm, có chút vốn về làng tính an cư, gầy dựng được đàn vịt trăm con và hai con bò. Nhưng nước lũ cuốn mất tất cả, chán nản và quẩn trí bỏ nhà đi đâu không biết.

May mắn hơn 16 hộ dân ở Định Trung 2, 36 hộ dân ở thôn Vĩnh Xuân, xã An Lĩnh, huyện Tuy An (nay là xã Tuy An Tây, tỉnh Đắk Lắk), dù đang phải sống nhờ ở nhà văn hóa thôn Vĩnh Xuân. May mắn bởi, khi cả 36 hộ dân ở Vĩnh Xuân đang rất được quan tâm từ chính quyền đến cộng đồng.

Cư dân ở thôn Vĩnh Xuân "lại quả" cho những buồng chuối họ trồng

Xã Tuy An Tây là một vùng cao nguyên chập chùng núi đồi, cư dân nơi đây hiện nay sống nhờ trồng mía, cây keo. Vùng cao như thế liên quan gì đến trận mưa lũ thảm khốc khiến nhiều người thiệt mạng và mất mát tài sản ở Phú Yên vừa qua?

Trên đường tìm đến thôn Vĩnh Xuân vào trưa 25/11, chúng tôi và rất nhiều xe của những đoàn thiện nguyện khác gặp phải một xe của ngành điện lực chắn ngang để trồng trụ điện mới thay thế những trụ điện cũ do mưa bão sụt lún đất gãy đổ.

Chúng tôi đến gần hỏi xem khi nào có thể tiếp tục hành trình, thì gặp Nguyễn Anh Tuấn – bạn học của chúng tôi thời phổ thông rất lâu rồi mới gặp nhưng vẫn nhớ nhau. Tuấn đang làm ở bộ phận dự án của điện lực Phú Yên, từng công tác ở địa bàn Tuy An, nay tăng cường khắc phục mạng lưới điện bị hư hỏng sau mưa bão. Tuấn nói trong thôn Vĩnh Xuân có nhiều nhà bị sụt lún, móng tách ra khỏi nhà, tất cả mọi người phải đến nơi khác ở để đảm bảo an toàn tính mạng và tài sản theo yêu cầu của chính quyền.

Một ngôi nhà bị sụt lún, móng tách ra khỏi nhà ở thôn Vĩnh Xuân, xã Tuy An Tây. Ảnh: Nguyễn Anh Tuấn

Nhờ Tuấn, chúng tôi sẽ được mượn xe máy của những thợ điện đang làm việc để đi tiếp. Tuy nhiên, anh Thọ - cư dân trong thôn Vĩnh Xuân, có xe ôtô đang kẹt phía bên kia tính quay đầu đã cho chúng tôi đi nhờ. Anh Thọ chở chúng tôi đến tận nhà văn hóa thôn Vĩnh Xuân.

Rất nhanh chóng, tại đây, trưởng thôn đã giúp chúng tôi trao tiền hỗ trợ 36 hộ dân đang có nhà nhưng không thể ở. Mưa bão, thiên tai đâu có loại trừ vùng đất thấp hay cao.

Cũng nhanh chóng, chúng tôi trao xong phần tiền hỗ trợ và rời đi. Nhưng cư dân ở thôn Vĩnh Xuân đã chặn lại để tặng quà cảm ơn cho chúng tôi là những buồng chuối chín cây họ trồng.

Đâu có ai muốn nhận sự trợ giúp của người khác nếu họ có thể tự làm. Đâu có ai muốn nhận mà không hồi đáp bằng cách này hay cách khác. Chúng tôi không thể không nhận sự “lại quả” tình cảm này thông qua vài buồng chuối. Và thương…