Hội nghị tuyên truyền và hướng dẫn xây dựng Kế hoạch hành động giai đoạn 2026-2030 triển khai Chương trình hành động thực hiện Kế hoạch chiến lược Cộng đồng Văn hóa - Xã hội ASEAN tại Việt Nam. Ảnh: VGP
Đây là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa Kế hoạch chiến lược Văn hóa - Xã hội ASEAN tại Việt Nam theo Quyết định số 155/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ (Chương trình 155).
Hội nghị có sự tham gia của đại diện: Bộ Ngoại giao, Bộ Công Thương; các bộ, ngành thuộc Cộng đồng Văn hóa - Xã hội ASEAN tại Việt Nam; các đơn vị của Bộ Nội vụ; các sở, ngành của 17 tỉnh, thành phố khu vực miền Bắc và miền Trung; Đại sứ quán các nước ASEAN tại Việt Nam và Ban Thư ký ASEAN.
Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Cao Huy khẳng định sự phát triển của mỗi quốc gia thành viên hiện nay là những mắt xích không thể tách rời trong một chỉnh thể khu vực thống nhất, cùng thích ứng và tự cường. Năm 2026 đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của ASEAN dưới sự dẫn dắt của Philippines trong vai trò Chủ tịch, tập trung thực hiện Kế hoạch chiến lược ASCC với sự thay đổi về chất trong quản trị khu vực.
Tại Việt Nam, Chương trình hành động thực hiện Kế hoạch chiến lược Cộng đồng Văn hóa - Xã hội ASEAN giai đoạn 2026-2035 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt không chỉ là một nhiệm vụ đối ngoại mà còn là đòn bẩy để chuẩn hóa dịch vụ công, nâng cao năng lực quản trị quốc gia và gắn kết hữu cơ với 4 định hướng phát triển của Việt Nam bao gồm: Đổi mới thể chế và quản trị, xây dựng nền công vụ hiện đại, tinh gọn; An sinh xã hội; Thích ứng và bền vững; Bản sắc và truyền thông.
Theo Thứ trưởng, Việt Nam đang đẩy mạnh tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả của hệ thống chính trị. Điều này hoàn toàn phù hợp với mục tiêu xây dựng một ASEAN “tự lực, tự cường” thông qua vai trò xúc tác của nền công vụ hiện đại. Ưu tiên của đất nước về an sinh xã hội, y tế và giáo dục cũng là ưu tiên cốt lõi của Cộng đồng Văn hóa - Xã hội ASEAN. Chương trình 155 yêu cầu phải lồng ghép các tiêu chuẩn khu vực vào chính sách an sinh của từng địa phương, bảo đảm mọi tầng lớp nhân dân đều được thụ hưởng thành quả phát triển một cách công bằng.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và những biến động kinh tế toàn cầu, định hướng phát triển xanh và kinh tế số của Việt Nam hoàn toàn khớp nối với các sáng kiến về một ASEAN hòa nhập và bền vững. Việc chúng ta xây dựng kế hoạch 5 năm tới chính là cách chuẩn bị “kháng thể” cho nền kinh tế và xã hội trước những cú sốc từ bên ngoài.
Để hiện thực hóa Kế hoạch chiến lược của Cộng đồng, Thứ trưởng Bộ Nội vụ đề nghị các bộ, ngành và địa phương hoàn thành việc xây dựng Kế hoạch hành động 5 năm để triển khai Chương trình 155 chậm nhất trong tháng 6/2026. Kế hoạch hành động phải vừa đảm bảo tính thống nhất toàn quốc, vừa phát huy đặc thù riêng biệt của từng địa phương; đồng thời, bảo đảm tính hiệu quả, thực chất, rõ người, rõ việc, rõ nguồn lực và lộ trình.
Tại hội nghị, các đại biểu đã được nghe bài chia sẻ của Đại sứ Phạm Quang Vinh, nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao về tình hình thế giới và tác động đến hợp tác ASEAN hiện nay. Đại diện Bộ Ngoại giao, Ban Thư ký ASEAN và các bộ, ngành thuộc Cộng đồng Văn hóa - Xã hội ASEAN tại Việt Nam cũng đã có báo cáo chuyên sâu về tình hình thực hiện Kế hoạch chiến lược Cộng đồng Văn hóa - Xã hội ASEAN ở cấp khu vực; các ưu tiên, sáng kiến của Cộng đồng trong năm 2026; Đề án tổng thể của Việt Nam tham gia xây dựng Cộng đồng ASEAN, tình hình hợp tác ASEAN và triển khai Kế hoạch chiến lược của Cộng đồng Chính trị - An ninh ASEAN (APSC), một số yêu cầu, định hướng cho các bộ, ngành địa phương trong triển khai các Chương trình hành động; tình hình hợp tác ASEAN và những ưu tiên, hoạt động chuyên ngành năm 2026 ở cấp quốc gia.
Đại sứ Phạm Quang Vinh, nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao cho rằng, sau 6 thập kỷ, ASEAN đã trở thành một tổ chức khu vực thành công, kết nối được Đông Nam Á thành một cộng đồng, có những tiến trình để kết nối, hợp tác với các đối tác. Các nước đối tác gắn kết với ASEAN, đặc biệt là 58 tổ chức/quốc gia tham gia Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC) đã cho thấy vai trò rất quan trọng của ASEAN.Chia sẻ từ Đại sứ Trần Đức Bình, Vụ trưởng Vụ ASEAN, Bộ Ngoại giao cho thấy, 2026 ASEAN bước vào năm đầu tiên triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 và các kế hoạch chiến lược về Chính trị - An ninh, Kinh tế, Văn hoá - Xã hội và Kết nối; các cơ quan chuyên ngành tích cực hoàn thành quá trình soạn thảo các kế hoạch hoạt động, chương trình công tác sau 2025. Chủ đề năm Chủ tịch ASEAN 2026 là “Cùng chèo lái tương lai chung” với 3 trọng tâm: củng cố các “mỏ neo” hòa bình và an ninh; thúc đẩy các “hành lang thịnh vượng”; thúc đẩy trao quyền cho người dân.
Các trọng tâm ưu tiên bao gồm tăng cường hợp tác biển (lập Diễn đàn Cảnh sát biển ASEAN, lập Trung tâm ASEAN về nghiên cứu biển...); nâng cao tự chủ thông qua hợp tác kinh tế-thương mại, thị trường vốn ASEAN bền vững và tự cường; kết nối hạ tầng, năng lượng, chuyển đổi số, AI, sớm hoàn tất Hiệp định khung về Kinh tế số trong ASEAN (DEFA), an ninh lương thực, nâng cao vị thế ASEAN trong cung ứng toàn cầu, bao gồm cả khoáng sản thiết yếu thông qua chiến lược chung. Hỗ trợ Timor-Leste nâng cao năng lực đảm nhiệm vai trò Chủ tịch ASEAN 2029…
Tại phiên kỹ thuật, Bộ Nội vụ đã trình bày về Chương trình 155 của Thủ tướng Chính phủ và giới thiệu về Kế hoạch hành động của Bộ Nội vụ giai đoạn 2026-2030 thực hiện Chương trình 155. Trên cơ sở hướng dẫn của Bộ Nội vụ, các bộ, ngành, địa phương đã chia sẻ về tiến độ xây dựng Kế hoạch hành động giai đoạn 5 năm đầu tiên, đồng thời trao đổi về một số khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai. Hội nghị thống nhất cần đẩy mạnh công tác thông tin, thường xuyên trao đổi để kịp thời đưa ra các giải pháp phù hợp. Bộ Nội vụ, với vai trò cơ quan chủ trì, cam kết sẽ tăng cường điều phối và hỗ trợ chuyên môn để các địa phương triển khai chương trình một cách hiệu quả nhất trong thời gian tới.
