Với Nguyễn Minh Hiếu, triển lãm lần này không được đặt như một cột mốc hay tuyên ngôn nghệ thuật. Anh xem đây là một dịp gặp gỡ, nơi bạn bè trong nhiều lĩnh vực nghệ thuật cùng tụ lại, cùng chơi và cùng đối thoại, như một buổi tiệc cuối năm của những người làm sáng tạo. Trong không khí đó, hội họa trở thành điểm tựa để các nghệ sĩ nhận diện nhau và chia sẻ những mối quan tâm chung.
Loạt tác phẩm của Nguyễn Minh Hiếu tập trung vào hình tượng người phụ nữ, nhưng không tiếp cận từ vẻ đẹp hình thể bên ngoài. Anh lựa chọn một ngôn ngữ tạo hình riêng, hướng tới những đường nét và trạng thái nằm ngoài phần cụ thể của con người hay sự vật.
Đó là một dạng ngôn ngữ không lời, bao chứa nhiều cảm xúc và nhiều tầng trạng thái của người nữ. Theo Nguyễn Minh Hiếu, phụ nữ luôn mang trong mình những cảm xúc mãnh liệt, phức tạp và chịu nhiều chi phối, kể cả trong đời sống hiện đại, nơi các khuôn mẫu cũ tưởng như đã lùi xa nhưng áp lực vẫn hiện hữu dưới những hình thức khác.
 |
Triển lãm Có gì bên kia ô cửa? ra mắt từ ngày 12/12 đến 17/12 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, 66 Nguyễn Thái Học, Hà Nội. Ảnh: NVCC |
Không gian triển lãm được mở rộng qua cuộc đối thoại với âm nhạc của nhạc sĩ Quyền Thiện Đắc. Phần âm nhạc được sáng tác riêng cho series tranh về phụ nữ của Nguyễn Minh Hiếu, với sự tham gia của các nghệ sĩ Nguyễn Khắc Thành, Chỉ huy Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam; Hoàng Phúc; Trần Xuân Hòa; Nguyễn Thế Vinh; Duy Phúc và Duy Thịnh.
Đặc biệt, đàn hạc được nhóm nghệ sĩ lựa chọn cho buổi hòa tấu như một điểm nhấn, không chỉ bởi thiết kế và âm sắc giàu nữ tính mà còn ở khả năng trình diễn mộc, không cần đến sự hỗ trợ của thiết bị hiện đại, tạo nên một lớp cảm xúc tinh tế cho không gian triển lãm.
Nguyễn Minh Hiếu mô tả tinh thần của các tác phẩm như một quá trình bỏ qua thân thể để lắng nghe năng lượng của nó bằng nhịp điệu, hơi thở và sự yên tĩnh của sắc độ. Hình thể không còn mang tính dục cảm mà trở thành một dạng im lặng, nơi sự hiện hữu vật chất dần chuyển sang sự hiện diện của cảm xúc, mong manh nhưng đầy nhịp thở, hòa tan giữa con người và không gian tồn tại.
 |
Một trong số những tác phẩm nổi bật của họa sĩ Nguyễn Minh Hiếu tại triển lãm. Ảnh: Nguyệt Linh |
Họa sĩ Nguyễn Minh Hiếu là gương mặt được đào tạo bài bản từ hội họa đến thiết kế đồ họa. Sau một thời gian làm phụ trách hình ảnh cho thương hiệu quốc tế, năm 2017 anh quyết định rời bỏ công việc ổn định để toàn tâm theo đuổi sáng tác.
Hành trình nghệ thuật của Nguyễn Minh Hiếu là quá trình thử nghiệm bền bỉ với nhiều chất liệu, đề tài và phong cách, trước khi tìm được tiếng nói riêng. Anh đặc biệt được chú ý với thực hành sơn mài trên toan thay vì trên vóc truyền thống, kết hợp lối vẽ biểu hiện tự do và hệ thống ký tự cổ, chữ cái, biểu tượng đương đại, trong đó con người, sự vật cũng được xem như những ký tự thị giác.
Họa sĩ Nguyễn Minh Hiếu là thành viên nhóm Mountain Star với các hoạt động nghệ thuật hướng tới trẻ em vùng núi phía Bắc, đồng thời tham gia nhóm họa sĩ G39 do họa sĩ Lê Thiết Cương sáng lập. Triển lãm cá nhân tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam cuối năm 2023 đánh dấu giai đoạn chín muồi trong hành trình tìm kiếm tự do sáng tạo, nơi hội họa trở thành phương tiện để anh đi sâu vào thế giới nội tâm và năng lượng tồn tại.
Từ mạch đối thoại đó, triển lãm dẫn sang thế giới nghệ thuật của Phạm Thủy Tiên, nơi trọng tâm được đặt vào tuổi thơ và những va chạm nội tâm trong xã hội hiện đại. Các tác phẩm của Tiên gợi lên cảm thức về một thế giới trẻ thơ bị bao bọc bởi công nghệ, tiện nghi và các không gian số, nơi ước vọng hồn nhiên và tự nhiên dường như bị đánh cắp, nhường chỗ cho cảm giác cô đơn và phân rã.
Ở những thử nghiệm sơn mài không gian và các sáng tác gần đây, Phạm Thủy Tiên không còn theo đuổi một mỹ cảm mơ hồ mà kéo hội họa trở về gần với hiện thực nội tâm. Đó là câu chuyện tự sự về sự cô độc, về hành trình đắm mình trong chính mình, được kể bằng một ngôn ngữ thị giác tiết chế, không phô trương nhưng kiên định. Hội họa của Tiên mở ra một con đường dài và rộng, không choáng ngợp, không do dự, mang theo sự tự tin của một nghệ sĩ trẻ đang định hình tiếng nói riêng.
 |
Chùm tác phẩm của họa sĩ Phạm Thủy Tiên. Ảnh: Nguyệt Linh |
Phạm Thủy Tiên sinh năm 1997, hiện sống và làm việc tại Hà Nội. Cô tốt nghiệp Cử nhân và Thạc sĩ Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam. Thực hành nghệ thuật của cô tập trung vào ký ức cá nhân và những va chạm nội tâm trong quá trình trưởng thành. Các tầng ký ức, mảnh vụn tuổi thơ, giấc mơ và dấu vết của lịch sử riêng tư được tái cấu trúc thành diễn đạt thị giác đa tầng, nơi cảm giác mong manh và dữ dội luôn song hành, biến trải nghiệm cá nhân thành câu chuyện mang tính tập thể về ký ức giới và sự tiến hóa nội tâm.
Các tác phẩm của Phạm Thủy Tiên từng được giới thiệu tại Triển lãm Hữu nghị Việt Nam Singapore năm 2023, Tuần lễ Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2024 và Triển lãm Mỹ thuật Việt Nam năm 2023. Ngôn ngữ thị giác của cô vừa thơ mộng, huyền ảo, vừa thô mộc, phản ánh sự va chạm và tính lưu động của giao thoa văn hóa trong một thế giới không biên giới.
Chia sẻ về hành trình sáng tác, Phạm Thủy Tiên cho biết cô bắt đầu vẽ từ năm 2020, từ hình ảnh những cô bé học sinh của mình. Trong đôi mắt các em, cô nhận ra một sự cô đơn lớn lên cùng tốc độ phát triển của xã hội. Từ những bức tranh đầu tiên kéo dài suốt năm năm, Tiên tổng kết hành trình cũ và mở ra hướng tiếp cận mới, đưa các tín hiệu của đời sống điện tử, điểm ảnh và sự phân rã xã hội vào tác phẩm, như một cách kể câu chuyện đương đại, đặc biệt là câu chuyện của trẻ em hôm nay.
