Bạn trẻ đó là Trần Đỗ Phương Minh, vừa có buổi báo cáo tốt nghiệp đại học bằng vở diễn Một bước lên mây (nguyên tác Hết chỗ của Đoàn Thạch Biền) vào tối Noel 24/12 tại Nhà hát Thế Giới Trẻ (125 Cống Quỳnh, phường Phạm Ngũ Lão, TPHCM). Sau đêm diễn, Phương Minh cùng các bạn diễn lo dọn dẹp sân khấu, nên hôm nay mới có cuộc trò chuyện với chúng tôi.
Trong rất nhiều tác giả ăn khách hiện nay tại sao em lại chọn tác phẩm của nhà văn Đoàn Thạch Biền?
Đạo diễn Trần Đỗ Phương Minh: Vào những ngày cuối tháng 4 năm 2025, em bắt đầu tìm cho mình những ý tưởng để gây dựng một vở tốt nghiệp, trong khoảng thời gian đó một sự kiện đau lòng đã diễn ra gây rúng động cho mọi người ở TPHCM nói riêng và cả nước nói chung. Đó là việc chỉ trong khoảng thời gần một tháng, 4 bạn trẻ có độ tuổi từ 20 đến 25 đã liên tiếp quyên sinh bằng cách nhảy từ tầng cao ở một trung tâm thương mại lớn.
Những lá thư tuyệt mệnh các bạn để lại đều có một điểm chung, các bạn đều cảm thấy cô độc, mất kết nối với cuộc sống hiện tại, mong muốn đến một nơi khác, một thế giới khác mà các bạn cho là ổn hơn cuộc sống hiện tại của các bạn… Theo tìm hiểu thì tất cả các bạn đều có dấu hiệu của bệnh trầm cảm.
 |
Cảnh trên thiên đường trong "Một bước lên mây" |
Bản thân em cũng từng trải qua những triệu chứng của căn bệnh đó và cũng có những suy nghĩ đáng tiếc như vậy. Và ở ngoài kia còn rất nhiều bạn trẻ đang mắc phải hoặc không nhận ra mình đã rơi vào trầm cảm từ lúc nào, dẫn đến nhiều suy nghĩ sai lầm và những sự việc đáng buồn. Em từng vượt qua những suy nghĩ tiêu cực để hướng đến một lối sống tốt hơn, thông qua sự kiện đó. Em tìm lại trong kho tàng các tác phẩm mình đã từng biết và tìm được tác phẩm Hết chỗ của nhà văn Đoàn Thạch Biền, cũng nói về một người trẻ quyên sinh và đi qua một cuộc hành trình.
Từ “Hết chỗ” đến “Một bước lên mây”, thông điệp em muốn gửi đến người xem là gì?
Đạo diễn Trần Đỗ Phương Minh: Hết chỗ là một tác phẩm kịch ngắn và yêu cầu của tốt nghiệp là một tác phẩm kịch dài nên em dựa trên cốt lõi của Hết chỗ. Em đã xin phép và được sự đồng ý của người đại diện tác giả Đoàn Thạch Biền cho em được dùng câu chuyện và một số chất liệu có sẵn của tác phẩm để dựa trên đó viết thành một câu chuyện mới. Thế là tác phẩm Một bước lên mây do em viết được ra đời, bước chân đầu tiên trong hành trình gây dựng tác phẩm.
Mục đích em muốn hướng đến khi thực hiện tác phẩm này là trao cho mọi người, đặc biệt là những người trẻ đang chênh vênh trong cảm xúc một câu chuyện hiện đại, dễ đồng cảm, để họ thấy cuộc sống thật sự còn rất nhiều điều tốt đẹp nếu ta chịu sống chậm lại một tí và quan sát mọi thứ một cách kỹ càng hơn.
 |
Poster "Một bước lên mây" dựa trên tác phẩm "Hết chỗ" của nhà văn Đoàn Thạch Biền |
Và bạn đã xử lý Hết chỗ như thế nào?
Đạo diễn Trần Đỗ Phương Minh: Em cố gắng tạo ra một vở kịch với cách dàn dựng trẻ trung, mới lạ, kể một câu chuyện ý nghĩa, nhẹ nhàng và vui tươi. Để thông điệp yêu cuộc sống được lan tỏa một cách nhẹ nhàng không lên gân. Ngoài câu chuyện chính trong tác phẩm còn gửi gắm nhiều về sự yêu thương kết nối giữa những con người tuy khác nhau về xuất thân, giới tính, suy nghĩ, tính cách… nhưng họ vẫn dung hòa bên nhau. Đặt câu hỏi về sự quan tâm, thấu hiểu, chia sẻ giữa chúng ta. Đôi khi chúng ta chỉ cần lắng nghe nhau chúng ta có thể dìu dắt nhau qua những vùng tối của cảm xúc.
Để trở thành một đạo diễn, em đã phải trải qua quá trình học tập và nghiên cứu ra sao?
Đạo diễn Trần Đỗ Phương Minh: Trong quá trình học tập ngành đạo diễn em đã được trao dồi rất nhiều về việc không chỉ trong một tác phẩm mà những thứ bên ngoài, từ vận hành nhân sự, tư tưởng chủ đề cho mỗi tác phẩm, tất cả các khâu âm nhạc, ánh sáng diễn viên, phải phối hợp cùng nhau như thế nào cho hiệu quả. 4 năm học đạo diễn thật sự chỉ là nền tảng gốc, cho em cùng các bạn tiếp tục học hỏi và hoàn thiện những thiếu sót của mình.
Chúng em còn rất nhiều thứ cần phải học hỏi và hoàn thiện từ những đạo diễn em yêu mến đó là thầy của em NSND Trần Ngọc Giàu - người dạy em bộ môn đạo diễn ở trường. Ngoài ra em còn rất thích phong cách dàn dựng của đạo diễn Hùng Lâm, đạo diễn Vũ Minh qua các tác phẩm của các chú mà em được xem.
 |
Diễn viên Trần Đỗ Anh Khoa vai Pháo Hoa - Anh Khoa đóng vai chính trong "Một bước lên mây" tại buổi diễn báo cáo tốt nghiệp |
Quý thầy, quý cô trong nhà trường đánh giá về tác phẩm này của em…
Đạo diễn Trần Đỗ Phương Minh: Thầy cô trong nhà trường rất thích và đánh giá cao cách kể chuyện mới và thông điệp em muốn gửi gắm: "Cuộc sống sẽ thay đổi tốt đẹp hơn khi bản thân ta thay đổi góc nhìn và tiếp tục cố gắng vươn lên". Song nhận xét của quý thầy cô cho rằng tác phẩm vẫn còn nhiều thiếu sót, hạn chế về cách trình bày, đôi chỗ còn tập trung vào tiếng cười, mảng miếng hài nhiều, đi đường vòng mà không đi sâu ngay vào thông điệp muốn truyền tải, làm khán giả phải chờ đợi lâu để thấy được thông điệp.
Vở này của em sẽ diễn cho đại chúng, nhất là giới trẻ xem hay chỉ diễn báo cáo thôi?
Đạo diễn Trần Đỗ Phương Minh: Em rất mong vở diễn sẽ có cơ hội được quay trở lại ở một Sân khấu nào đó, em muốn dành tác phẩm này như một lời chia sẻ, một lời động viên cho tất cả mọi người, đặc biệt là những bạn trẻ đang chênh vênh trong cuộc sống hãy vững tin và không bỏ cuộc. Qua đêm diễn tốt nghiệp em đã nhận được rất nhiều lời chia sẻ và cảm ơn vì họ thấy ấm áp, có động lực sống và như thấy mình trong tác phẩm.
Cảm ơn em về cuộc trò chuyện. Chúc em có tác phẩm được nhiều khán giả đón nhận trên tư cách đạo diễn.
 |
Đại diễn Trần Đỗ Phương Minh |
Trần Đỗ Phương Minh sinh năm 1997, được một số người yêu mến qua vai trò diễn viên với nghệ danh được nhiều người cho là lạ đó là Buti Yêu Dấu, đã hoàn thành ngành diễn viên tại trường Đại học Sân khấu Điện ảnh TPHCM khóa K1 (2016 - 2019) và tiếp tục học ngành đạo diễn Sân khấu tại trường khóa K9B (2021 - 2025).
