Xuất phát từ thực tế đó, nhà trường đã triển khai dự án “Chăm sóc sức khỏe sinh sản cho học sinh vị thành niên vùng đồng bào dân tộc thiểu số” và xuất sắc giành Giải Nhất khối THCS tại chương trình Trường học lành mạnh nhất AIA (AIA Healthiest Schools -AHS) mùa 4. Quan trọng hơn cả, dự án đã tạo ra những thay đổi tích cực trong nhận thức của học sinh, phụ huynh và cộng đồng địa phương.
Là sáng kiến của Tập đoàn AIA, chương trình AHS khuyến khích các trường học xây dựng và triển khai những giải pháp thực tiễn nhằm thúc đẩy sức khỏe học đường. Thông qua bốn trụ cột trọng tâm, chương trình tạo điều kiện để các ý tưởng xuất phát từ nhu cầu thực tế được đưa vào cuộc sống và tạo ra những thay đổi tích cực cho học sinh.
Đối với Dế Xu Phình, nhu cầu ấy bắt nguồn từ chính những trăn trở của thầy cô giáo trước thực trạng học sinh còn thiếu kiến thức về sức khỏe sinh sản và kỹ năng bảo vệ bản thân. Trước khi dự án được triển khai, chỉ 35,9% học sinh nữ hiểu đúng về dậy thì, trong khi 62,5% học sinh nam chưa nhận thức đầy đủ về những hệ lụy của tảo hôn. Những rào cản về văn hóa, tâm lý e ngại cùng điều kiện tiếp cận thông tin còn hạn chế khiến việc giáo dục sức khỏe sinh sản tại địa phương gặp không ít khó khăn.
 |
Cô Lương Thị Hồng Hạnh – Hiệu trưởng Trường PTDTBT TH & THCS Dế Xu Phình |
Theo cô Lương Thị Hồng Hạnh, Hiệu trưởng Trường PTDTBT TH & THCS Dế Xu Phình chia sẻ: “Chương trình tạo cơ hội để học sinh vùng đồng bào dân tộc thiểu số tiếp cận các hoạt động giáo dục kỹ năng, giúp học sinh được lắng nghe, chia sẻ và thể hiện tiếng nói của mình”
Để giải quyết vấn đề này, nhà trường đã xây dựng một mô hình can thiệp toàn diện, kết hợp giữa giáo dục trong lớp học và truyền thông cộng đồng. Nhiều hoạt động đa dạng được triển khai như tổ chức các chuyên đề về tuổi dậy thì và kỹ năng bảo vệ bản thân, thành lập Câu lạc bộ “Hành trang tuổi Teen”, xây dựng kênh phát thanh học đường, đồng thời huy động sự tham gia của giáo viên, phụ huynh và cộng đồng địa phương.
Điểm nổi bật của dự án nằm ở phương pháp truyền thông đồng đẳng, nơi chính các em học sinh trở thành những người lan tỏa kiến thức và những thông điệp tích cực tới cộng đồng. Cách tiếp cận này giúp nội dung trở nên gần gũi, dễ tiếp nhận hơn, đồng thời tạo môi trường an toàn để học sinh cởi mở trao đổi về những vấn đề vốn được xem là nhạy cảm.
 |
Học sinh tham gia các hoạt động tìm hiểu về sức khỏe sinh sản trong môi trường cởi mở và an toàn |
Theo Ban tổ chức, giá trị lớn nhất mà dự án mang lại không chỉ là những kiến thức về sức khỏe sinh sản, mà còn là sự thay đổi trong nhận thức và sự tự tin của học sinh. Các em chủ động hơn trong việc tìm hiểu thông tin, sẵn sàng đặt câu hỏi, chia sẻ với thầy cô và biết cách bảo vệ bản thân trong quá trình trưởng thành.
Sau quá trình triển khai, những thay đổi ấy đã được phản ánh qua các kết quả cụ thể. 100% học sinh được tiếp cận các nội dung giáo dục sức khỏe sinh sản phù hợp với lứa tuổi; tỷ lệ học sinh nữ hiểu đúng về dậy thì tăng từ 35,9% lên 88%; khoảng 90% học sinh nam nhận thức rõ hơn về hệ lụy của tảo hôn. Đáng chú ý, từ 80% đến 85% học sinh trở nên tự tin hơn khi trao đổi về các vấn đề sức khỏe sinh sản, trong khi 83% phụ huynh được nâng cao nhận thức để đồng hành cùng con.
 |
Các em học sinh Trường PTDTBT TH&THCS Dế Xu Phình (Lào Cai) tiếp cận với tài liệu của AHS |
Không chỉ dừng lại trong phạm vi nhà trường, dự án còn góp phần lan tỏa nhận thức tới cộng đồng địa phương thông qua các hoạt động truyền thông và sự tham gia của phụ huynh. Từ một vấn đề vốn được xem là khó tiếp cận, câu chuyện của Dế Xu Phình cho thấy khi nhà trường, gia đình và cộng đồng cùng đồng hành, những thay đổi tích cực hoàn toàn có thể bắt đầu từ chính lớp học.
Thành công của dự án không chỉ nằm ở những con số cải thiện nhận thức, mà còn ở sự tự tin của học sinh khi hiểu hơn về bản thân và biết cách bảo vệ tương lai của mình. Đây cũng là giá trị mà AHS mong muốn lan tỏa thông qua những sáng kiến xuất phát từ thực tiễn nhà trường – nơi những ý tưởng nhỏ có thể tạo nên những thay đổi tích cực và bền vững cho cộng đồng.
