Theo báo cáo mới nhất của Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam (VBMA), tổng giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) trong 6 tháng đầu năm đạt khoảng 212.748 tỷ đồng, trong đó, 187.915 tỷ đồng phát hành riêng lẻ và 24.833 tỷ đồng phát hành ra công chúng. Quy mô huy động vốn này cho thấy thị trường đang từng bước lấy lại vai trò là một kênh dẫn vốn trung và dài hạn quan trọng cho doanh nghiệp.
Động lực chính của thị trường tiếp tục đến từ hai nhóm ngành chủ lực là ngân hàng và bất động sản. Trong đó, khối ngân hàng chiếm khoảng 50% tổng giá trị phát hành, tiếp tục là nhóm phát hành lớn nhất. Việc đẩy mạnh phát hành trái phiếu được xem là giải pháp giúp các ngân hàng bổ sung nguồn vốn trung, dài hạn, cải thiện hệ số an toàn vốn (CAR), tăng vốn cấp 2 và tạo dư địa cho tăng trưởng tín dụng trong bối cảnh nhu cầu vốn của nền kinh tế tiếp tục gia tăng.
Đứng thứ hai là nhóm bất động sản với khoảng 40% tổng giá trị phát hành. Sau giai đoạn thị trường gặp nhiều khó khăn, các doanh nghiệp địa ốc đang dần quay trở lại kênh trái phiếu nhằm bổ sung nguồn vốn cho hoạt động đầu tư, phát triển dự án, đồng thời cơ cấu lại các khoản nợ đến hạn. Các nhóm ngành còn lại như chứng khoán, tài chính, tiêu dùng và công nghiệp chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ.
Riêng trong tháng 6, thị trường ghi nhận 41 đợt phát hành với tổng giá trị 43.876 tỷ đồng, gồm 39 đợt phát hành riêng lẻ trị giá 40.376 tỷ đồng và 2 đợt phát hành ra công chúng trị giá 3.500 tỷ đồng. Đây cũng là một trong những tháng có giá trị phát hành lớn nhất kể từ đầu năm.
Ở nhóm ngân hàng, Techcombank dẫn đầu khi thực hiện 4 đợt phát hành riêng lẻ trong hai ngày 4 và 5/6 (mã TCB12609 giá trị phát hành 3.000 tỷ đồng; mã TCB12610 giá trị phát hành 1.500; mã TCB12611 giá trị phát hành 1.500 tỷ đồng; mã TCB12612 giá trị phát hành 3.000 tỷ đồng) huy động tổng cộng 9.000 tỷ đồng với kỳ hạn từ 2 đến 3 năm. LPBank cũng huy động thành công 4.100 tỷ đồng thông qua các lô trái phiếu kỳ hạn từ 3 đến 7 năm (mã LPB12602 giá trị phát hành 2.990 tỷ đồng; mã LPB12603 giá trị phát hành 10 tỷ đồng; mã LPB12604 giá trị phát hành 100 tỷ đồng và mã LPB12605 giá trị phát hành 1.000 tỷ đồng)…
Trong khi đó, nhóm bất động sản ghi nhận một số thương vụ quy mô lớn. Vinhomes phát hành liên tiếp 4 lô trái phiếu riêng lẻ trong ngày 20/6 với tổng giá trị 6.000 tỷ đồng (mã VHM12607 và mã VHM12610 cùng có giá trị phát hành 2.000 tỷ đồng; mã VHM12608 và mã VHM12609 cùng có giá trị phát hành 1.000 tỷ đồng). Các lô trái phiếu này có kỳ hạn từ 3 đến 3,2 năm, lãi suất cho kỳ đầu lên tới 12,5%/năm.
Bên cạnh đó, trong cùng hệ sinh thái Vin, các doanh nghiệp CTCP Đô thị Du lịch Cần Giờ và CTCP Đầu tư Xây dựng Thái Sơn cũng ghi nhận 2 đợt phát hành lần lượt mã CGT12601 giá trị phát hành 2.500 tỷ đồng và mã TSO12604 giá trị phát hành 2.000 tỷ đồng.
 |
Nhóm ngành ngân hàng và bất động sản chiếm khoảng 90% tổng giá trị phát hành trong 6 tháng đầu năm. |
Không chỉ hoạt động phát hành sôi động hơn, thanh khoản trên thị trường thứ cấp cũng cải thiện rõ rệt. Tổng giá trị giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ trong 6 tháng đầu năm đạt 168.576 tỷ đồng, tương đương bình quân khoảng 7.662 tỷ đồng mỗi phiên, tăng đáng kể so với giai đoạn trước. Điều này cho thấy niềm tin của nhà đầu tư đối với thị trường trái phiếu đang dần được cải thiện sau thời gian dài trầm lắng.
Cùng với đó, các doanh nghiệp cũng chủ động hơn trong việc tái cơ cấu nghĩa vụ nợ. Trong nửa đầu năm, tổng giá trị trái phiếu được mua lại trước hạn đạt khoảng 58.397 tỷ đồng, giảm 8,3% so với cùng kỳ năm trước. Việc mua lại trước hạn giúp giảm áp lực thanh toán trong ngắn hạn, đồng thời thể hiện nỗ lực cải thiện cơ cấu vốn của một số doanh nghiệp.
Tuy nhiên, những tín hiệu tích cực trên vẫn chưa đủ để xóa nhòa áp lực đáo hạn đang chờ phía trước. Theo VBMA, tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp đáo hạn trong cả năm 2026 ước khoảng 199.692 tỷ đồng, trong đó 116.329 tỷ đồng sẽ đến hạn trong 6 tháng cuối năm (khoảng 58%). Đây sẽ là giai đoạn tạo áp lực lớn nhất đối với khả năng cân đối dòng tiền của doanh nghiệp, nhất là nhóm bất động sản, lĩnh vực vẫn đang trong quá trình phục hồi thanh khoản và doanh số bán hàng.
Báo cáo của VBMA cũng cho thấy, dù thị trường đã cải thiện đáng kể, tình trạng chậm thực hiện nghĩa vụ nợ vẫn chưa hoàn toàn chấm dứt. Riêng trong tháng 6 vẫn ghi nhận thêm một số trường hợp doanh nghiệp chậm thanh toán gốc hoặc lãi trái phiếu, cho thấy quá trình phục hồi của thị trường vẫn còn nhiều thách thức.
Có thể thấy, sau nửa đầu năm khởi sắc, thị trường trái phiếu doanh nghiệp đang bước vào giai đoạn quan trọng. Hoạt động phát hành phục hồi, thanh khoản cải thiện và niềm tin nhà đầu tư dần trở lại là những tín hiệu tích cực. Tuy nhiên, khối lượng trái phiếu đáo hạn lớn trong nửa cuối năm vẫn sẽ là phép thử lớn đối với sức khỏe tài chính của nhiều doanh nghiệp…
