Những chỉ đạo mang tầm bao quát đối với toàn hệ thống giáo dục đại học
Trao đổi với Báo Nhân Dân, Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội), cho biết bảy nhiệm vụ trọng tâm Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm giao cho Đại học Quốc gia Hà Nội mang tính bao trùm đối với toàn bộ các định hướng chiến lược về giáo dục đại học của Việt Nam, đã được thể hiện trong các nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị cũng như các chương trình hành động của Chính phủ và các bộ, ngành. Theo Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Anh Tuấn, Đại học Quốc gia Hà Nội đã được Trung ương giao nhiệm vụ trở thành trung tâm đại học tinh hoa của Việt Nam. Với vị thế đó, nhà trường phải đảm nhiệm những sứ mệnh đặc biệt.
Trong số những nội dung chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, điều khiến Giáo sư Hoàng Anh Tuấn tâm đắc nhất là dù khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, quản trị hiện đại và nhiều yếu tố khác có vai trò đặc biệt quan trọng, thì đích đến cuối cùng của giáo dục đại học tinh hoa vẫn phải là con người và văn hóa. Theo ông, trong chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước có sự lồng ghép sâu sắc tinh thần của Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Con người Việt Nam hiện đại phải được xây dựng trên nền tảng những giá trị cốt lõi và truyền thống tốt đẹp của dân tộc, đồng thời phải đáp ứng những yêu cầu mới của thời đại công nghệ.
“Thế hệ con người Việt Nam mới phải hội tụ đầy đủ tri thức, năng lực khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo, năng lực số và các kỹ năng hiện đại. Nhưng tất cả những yếu tố đó chỉ có thể phát huy một cách tốt đẹp và bền vững trên cơ sở khẳng định được những giá trị cốt lõi của con người Việt Nam nhìn từ truyền thống cho đến hiện nay”, Giáo sư Hoàng Anh Tuấn nhấn mạnh.
Từ góc nhìn đó, ông cho rằng Đại học Quốc gia Hà Nội cần tiếp tục định vị và phát triển trên cơ sở hài hòa giữa phát triển khoa học, công nghệ với việc gìn giữ và phát huy bản sắc con người Việt Nam. Bản sắc ấy không chỉ cần được bồi đắp, nhân lên mà còn phải tiếp tục tạo ra những hệ giá trị mới của con người Việt Nam trong thời đại mới.
Trong khi đó, Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Vũ Minh Giang, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo, nguyên Phó Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng một trong những thông điệp quan trọng trong bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là việc đánh giá rất cao vai trò của đại học đối với sự phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới và muốn phát triển đất nước phải dựa vào đại học. Nếu chỉ phát triển theo tốc độ thông thường thì chưa đủ; trong bối cảnh hiện nay, phải dựa trên nền tảng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cho sự phát triển của đất nước. Để thực hiện mục tiêu đó, cần lựa chọn những cơ sở có đủ điều kiện và tiềm lực để vươn lên mạnh mẽ hơn và Đại học Quốc gia Hà Nội chính là một trong những đơn vị như vậy.
Chuyển hóa chỉ đạo thành chương trình hành động cụ thể
Ở góc nhìn cụ thể hơn về vai trò của đại học trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trương Ngọc Kiểm, Giám đốc Công viên Công nghệ cao và Đổi mới sáng tạo (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho rằng: Đại học Quốc gia Hà Nội phải vươn lên thành một đại học tinh hoa hiện đại, đa ngành, đa lĩnh vực, vận hành theo mô hình đại học đổi mới sáng tạo và có năng lực dẫn dắt quốc gia; thông điệp này không chỉ là nhiệm vụ dành riêng cho Đại học Quốc gia Hà Nội mà còn có ý nghĩa truyền cảm hứng và lan tỏa mạnh mẽ tới toàn bộ hệ thống giáo dục đại học Việt Nam. Điều đó xuất phát từ thực tế khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã trở thành một trong những trọng tâm chiến lược mà đất nước lựa chọn trong kỷ nguyên phát triển mới.
Với vai trò là cơ sở giáo dục đại học hàng đầu, Đại học Quốc gia Hà Nội cũng như các trường đại học khác vừa có sứ mệnh đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, vừa phải trở thành trung tâm kết nối và chuyển giao tri thức. Các trường đại học cần đưa những thành quả nghiên cứu và sáng tạo từ giảng đường, phòng thí nghiệm ra thực tiễn; tăng cường liên kết với doanh nghiệp; giữ vai trò trung tâm trong mối quan hệ giữa nhà trường, Nhà nước và doanh nghiệp. Thông qua đó, các kết quả nghiên cứu khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong trường đại học sẽ được chuyển hóa thành giá trị, sản phẩm cụ thể, phục vụ thiết thực sự phát triển kinh tế-xã hội của Thủ đô Hà Nội và của đất nước.
Từ góc nhìn của những nhà khoa học và nhà giáo, những chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ mang ý nghĩa định hướng chiến lược, mà còn đặt ra yêu cầu phải nhanh chóng chuyển hóa thành các chương trình hành động cụ thể, có thể đo đếm được bằng kết quả thực chất.
Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội Bùi Thế Duy khẳng định những ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là định hướng chiến lược đặc biệt quan trọng cho giai đoạn tới, nhất là về trách nhiệm quốc gia và sứ mệnh tiên phong của Đại học Quốc gia Hà Nội trong đào tạo nhân tài, phát triển khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và dẫn dắt giáo dục đại học Việt Nam.
Đồng chí cho biết, sẽ tập trung thực hiện tốt các nhiệm vụ trọng tâm; tiếp tục đổi mới mạnh mẽ quản trị đại học; đẩy nhanh phát triển Khu đô thị Đại học Quốc gia Hà Nội tại Hòa Lạc; tập trung phát triển các lĩnh vực khoa học, công nghệ chiến lược và công nghệ lõi; xây dựng môi trường học thuật tiên tiến, nhân văn. Đồng thời, khẩn trương xây dựng và trình Bộ Chính trị cùng các cấp có thẩm quyền những đề án, cơ chế, chính sách nhằm phát triển đột phá đúng theo tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước. Ngay trong tháng 5, Đại học Quốc gia Hà Nội sẽ xây dựng chương trình hành động để triển khai các nhiệm vụ được giao.
