Dù tin tức về cuộc binh biến tại Nga dần lắng xuống, một số nhà xuất khẩu Trung Quốc hiện đang đặt câu hỏi về sự phụ thuộc trong tương lai của họ vào thị trường truyền thống này.
Ông Shen Muhui, người đứng đầu cơ quan thương mại doanh nghiệp tỉnh Phúc Kiến, cho biết: “Chúng tôi đã lo rằng sẽ có một vấn đề lớn xảy ra. Nhiều người vẫn còn tạm ngừng giao hàng vì không chắc điều gì sẽ xảy ra".
Các công ty tại tỉnh ven biển Trung Quốc hiện đang xuất khẩu các mặt hàng như phụ tùng ô tô, máy móc và hàng may mặc sang Nga.
Trung Quốc đã tìm cách giảm nhẹ các sự kiện cuối tuần qua và lên tiếng ủng hộ chính quyền Moscow.
Nhưng một quan chức hàng đầu của Mỹ hôm thứ Hai cho biết cuộc nổi loạn của Wanger đã khiến giới lãnh đạo Bắc Kinh cảm thấy bất an, một số nhà phân tích trong và ngoài Trung Quốc đã bắt đầu đặt câu hỏi liệu Bắc Kinh có cần giảm bớt quan hệ chính trị và kinh tế với Moscow hay không.
Nhà phân tích an ninh Alexander Neill cho biết: “Vụ việc đã làm hỏng mối quan hệ 'không giới hạn' giữa hai cường quốc".
Bộ Ngoại giao Trung Quốc mô tả cuộc binh biến là "công việc nội bộ" của Nga và bày tỏ sự ủng hộ đối với những nỗ lực của Moscow nhằm ổn định tình hình.
Dù Trung Quốc không bình luận gì khi cuộc khủng hoảng tại Nga, nhưng đã đưa ra một tuyên bố vào Chủ nhật khi Ngoại trưởng Trung Quốc tổ chức một cuộc gặp với Thứ trưởng Ngoại giao Nga tại Bắc Kinh.
Trọng tâm của mối quan hệ giữa Trung Quốc và Nga là sự phản đối chung đối với những gì họ coi là một thế giới do Mỹ thống trị và sự mở rộng của liên minh quân sự NATO đe dọa an ninh của họ.
Trong khi các nhà bình luận theo chủ nghĩa dân tộc Trung Quốc cổ vũ những nỗ lực nhanh chóng của Tổng thống Vladimir Putin nhằm dập tắt cuộc nổi loạn, thì ngay cả một số người ở Trung Quốc đã bắt đầu đặt câu hỏi về "ván cược" của Trung Quốc vào Nga.
Shen Dingli, chuyên gia về quan hệ quốc tế tại Thượng Hải, cho biết Trung Quốc "sẽ thận trọng hơn với lời nói và hành động của mình về Nga".
Một số học giả Trung Quốc thậm chí còn xa hơn nữa.
Giáo sư Yang Jun từ Đại học Khoa học Chính trị và Luật Trung Quốc ở Bắc Kinh, đã viết một bài bình luận đăng hôm thứ Bảy kêu gọi Trung Quốc trực tiếp hỗ trợ Ukraine để tránh bị Nga "lôi vào vũng lầy chiến tranh".
"Với sự phát triển của tình hình hiện tại và xu hướng của cuộc chiến, Trung Quốc nên điều chỉnh hơn nữa lập trường của mình đối với Nga và Ukraine, thể hiện thái độ rõ ràng hơn và kiên quyết đứng về phía những người chiến thắng trong lịch sử", ông Yang viết trên tờ Lianhe Zaobao của Singapore.
Tuy nhiên, các học giả khác ở Trung Quốc cho biết Bắc Kinh sẽ không thay đổi lập trường đối với Moscow sau vụ việc này.
Trung Quốc là đối tác thương mại hàng đầu của Nga, nước này xuất khẩu mọi thứ từ ô tô đến điện thoại thông minh và đổi lại nhận nguồn dầu thô giá rẻ của Nga.
Dù lĩnh vực năng lượng, vốn là "đòn bẩy" trong quan hệ thương mại giữa Nga và Trung Quốc đã tăng 40% trong 5 tháng đầu năm nay, vẫn có một số dấu hiệu thận trọng ở Trung Quốc.
Các giám đốc điều hành tại các công ty năng lượng nhà nước Trung Quốc cho rằng còn quá sớm để bình luận hoặc bỏ qua các câu hỏi về các khoản đầu tư mới vào Nga.
Michal Meidan, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu năng lượng Trung Quốc tại Viện Nghiên cứu Năng lượng Oxford, cho biết: "Nếu Nga thất bại hoặc chứng kiến những thay đổi trong giới lãnh đạo trong nước, điều đó sẽ tạo ra những bất ổn lớn cho các nhà đầu tư Trung Quốc".
Ông Meidan cho biết chính phủ Trung Quốc dường như cũng đang thận trọng, chỉ ra rằng chính quyền Bắc Kinh vẫn chưa ký thỏa thuận cấp phép một đường ống dẫn khí lớn kết nối hai nước, bất chấp sự thúc đẩy từ Moscow.
Trong khi Trung Quốc đóng vai trò quan trọng đối với nền kinh tế Nga, thì giao dịch thương mại của Trung Quốc với các nước như Mỹ, Liên minh châu Âu và Nhật Bản vẫn lấn át các giao dịch của nước này với Nga.
Wen-Ti Sung, một nhà khoa học chính trị tại Đại học Quốc gia Australia, cho biết: “Bắc Kinh hiện có nhiều lý do hơn để dè dặt hơn và trở nên giao dịch nhiều hơn trong các giao dịch với Nga”.
