Trong 2 ngày 10-11/6, gần 5.000 chuyên gia an ninh mạng từ khắp châu Âu đã tham gia Cyber Europe 2026, cuộc diễn tập lớn nhất lịch sử của Liên minh châu Âu (EU) trong lĩnh vực an ninh mạng, nhằm kiểm tra khả năng ứng phó của khối trước các cuộc tấn công nhắm vào cơ sở hạ tầng giao thông trọng yếu. Đây là lần thứ 8 Cơ quan An ninh mạng EU (ENISA) tổ chức chuỗi diễn tập Cyber Europe.
Diễn ra 2 năm/lần, cuộc diễn tập mô phỏng các sự cố an ninh mạng quy mô lớn leo thang thành khủng hoảng toàn diện nhằm kiểm tra khả năng xử lý tình huống phức tạp và chia sẻ thông tin nhanh chóng của các bên tham gia.
Năm nay, cuộc diễn tập tập trung vào cơ sở hạ tầng giao thông, đặc biệt là lĩnh vực đường sắt và hàng hải, vốn được xác định có mức độ quan trọng đặc biệt cao.
Kịch bản mô phỏng một cuộc tấn công mạng phối hợp gây tê liệt đồng thời mạng lưới đường sắt và các cảng biển châu Âu, dẫn đến gián đoạn hoạt động nghiêm trọng và leo thang thành cuộc khủng hoảng an ninh mạng toàn EU.
Tham gia diễn tập gồm chuyên gia an ninh mạng từ khu vực công và tư, các nhà hoạch định chính sách, thể chế EU, cùng 4 quốc gia đối tác ngoài khối là Anh, Na Uy, Thụy Sĩ và Ukraine.
Bà Henna Virkkunen - Phó Chủ tịch điều hành Ủy ban châu Âu (EC) phụ trách chủ quyền công nghệ và an ninh - nhận định giao thông vận tải là huyết mạch của nền kinh tế và đời sống thường ngày, nhưng cũng là mục tiêu ngày càng hấp dẫn của các mối đe dọa mạng.
"Khi các cảng biển hay đường sắt bị tấn công, hậu quả có thể lan sang thương mại, di chuyển quân sự và ứng phó khủng hoảng. Các mối đe dọa hỗn hợp đang làm mờ ranh giới giữa cơ sở hạ tầng dân sự và quân sự. Vì vậy, chuẩn bị là điều bắt buộc," bà Virkkunen nhấn mạnh, đồng thời lưu ý các mối đe dọa mạng có thể vượt qua biên giới chỉ trong vài giây và châu Âu cần trang bị khả năng hành động nhanh, phối hợp cùng các đối tác thân cận nhất.
Dữ liệu từ Báo cáo đe dọa mạng mới nhất của ENISA cho thấy giao thông vận tải là lĩnh vực bị tấn công nhiều thứ hai trong năm 2024, chiếm 11% tổng số sự cố mạng được ghi nhận, trong đó 15% nhắm vào EU.
Trong 2 năm qua, mức độ đe dọa đối với lĩnh vực này vẫn ở ngưỡng cao đáng kể. ENISA đánh giá cả hàng hải lẫn đường sắt đều nằm trong "vùng rủi ro" do tốc độ phát triển an ninh mạng chưa theo kịp mức độ trọng yếu.
Hai ngành này có mức số hóa tương đương nhau và đang đối mặt với thách thức chung là tích hợp hệ thống vận hành cũ với hạ tầng hiện đại, trong khi vẫn phải đảm bảo an toàn và độ tin cậy nghiêm ngặt.
Cũng theo ENISA, Cyber Europe 2026 còn có ý nghĩa đặc biệt bởi đây là cuộc thử nghiệm đầu tiên trên toàn EU đối với Kế hoạch An ninh mạng 2025, với việc lần đầu phân định rõ vai trò và trách nhiệm của từng bên trong một cuộc khủng hoảng mạng quy mô lớn.
Cuộc diễn tập cũng đồng thời kiểm tra hoạt động thực tế của Lực lượng Dự bị An ninh mạng EU, một cơ chế được thành lập theo Đạo luật liên kết mạng. Lực lượng này bao gồm các chuyên gia phản ứng sự cố từ các nhà cung cấp dịch vụ bảo mật được chứng nhận, có thể được huy động khẩn cấp khi một quốc gia thành viên bị tấn công vượt quá năng lực có thể tự ứng phó.
Kết quả từ Cyber Europe 2026 sẽ được tổng hợp nhằm củng cố Kế hoạch tổng thể An ninh mạng EU và tích hợp quản lý khủng hoảng mạng vào các khuôn khổ ứng phó khẩn cấp rộng hơn của liên minh.
