Kể từ khi xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran bùng nổ, nhu cầu thuê chuyên cơ rời khỏi Trung Đông tăng đột biến. Những khách hàng giới thượng lưu sẵn sàng chi trả mức giá trên trời để tìm đường rời đi nhanh nhất có thể.
Cuộc chiến bắt đầu từ ngày 28/2 đã gây ra sự xáo trộn lớn nhất đối với ngành hàng không vùng Vịnh kể từ đại dịch COVID-19. Các hãng hàng không thương mại gần như "tê liệt" do lệnh đóng cửa không phận trước các đợt tập kích tên lửa và drone liên tiếp.
Ông John Matthews, Chủ tịch hãng hàng không tư nhân AirX, chia sẻ: “Nhu cầu thuê chuyên cơ tăng vọt trong những ngày qua bởi lịch bay của các hãng thương mại trở nên hạn chế và thiếu ổn định”. Hàng chục nghìn hành khách đang mắc kẹt tại các sân bay. Giữa bối cảnh hỗn loạn, những khách hàng “lắm tiền nhiều của” sẵn sàng vung tiền thuê trọn chuyên cơ riêng, gấp rút rời khỏi Trung Đông.
Các đơn vị cung cấp dịch vụ cho biết, khách hàng hiện nay không chỉ là các gia đình thượng lưu mà còn bao gồm các tập đoàn đa quốc gia đang sơ tán nhân sự cấp cao, hay các đội thể thao và đoàn nghệ thuật cần di chuyển tập thể.
Theo ông Bernardus Vorster, CEO của SHY Aviation, thông thường mỗi ngày chỉ có khoảng 10 đến 15 chuyến bay tư nhân khởi hành từ Muscat, Dubai hay Riyadh. Tuy nhiên, con số này đã chạm mốc 98 chuyến chỉ trong ngày 4/3.
Giá cước "phi mã" trước rủi ro bủa vây
Giá thuê chuyên cơ hiện cao gấp nhiều lần mức bình thường. Nguyên nhân đến từ sự khan hiếm tàu bay, phí bảo hiểm tăng vọt và đặc biệt là tình trạng "bay rỗng" chiều về - nghĩa là khách hàng phải trả tiền cho cả hai lượt đi và về vì máy bay không thể đón khách ngược trở lại vùng chiến sự.
Sự “loạn giá” được thể hiện rõ nhất qua trường hợp một nhóm 12 khách cùng một thú cưng đã vung tới 145.000 USD (hơn 3,6 tỷ VND) cho chuyến bay dài 5 giờ từ Muscat đến Istanbul. Trước xung đột, mức giá này chỉ dao động quanh ngưỡng 60.000 USD, tức là đã phi mã tới 142% chỉ sau ít ngày.
Theo ông Vorster, trong những ngày đầu của cuộc xung đột, Muscat và Riyadh là các sân bay khởi hành phổ biến vì không phận và hành lang bay ở đây ổn định hơn. Tuy nhiên, Dubai sau đó trở thành điểm xuất phát được ưa chuộng hơn do có nhiều cư dân đang tìm cách tháo chạy khỏi khu vực.
Istanbul hiện là điểm đến được lựa chọn nhiều nhất nhờ vị trí gần Trung Đông, ngoài ra còn Athens và Mumbai.
"Phao cứu sinh" cho thiểu số
Dù bùng nổ, song dịch vụ chuyên cơ không thể thay thế mạng lưới hàng không thương mại do chi phí quá đắt đỏ và năng lực vận chuyển hạn chế. Với sức chứa trung bình chỉ 12 người/chuyến và đội tàu bay trong khu vực chỉ khoảng 40-50 chiếc, đây vẫn chỉ là đặc quyền của một nhóm nhỏ.
“Dù không thể thay thế quy mô của các hãng hàng không lớn, nhưng thuê chuyến riêng mang lại sự linh hoạt tối đa về lịch trình, giúp các nhóm khách hàng sơ tán khẩn cấp mà không phải phụ thuộc vào các đường bay thương mại đang bị gián đoạn”, Chủ tịch hãng hàng không tư nhân AirX nhận định. Đơn cử như tuần trước, AirX đã chốt một hợp đồng thuê chuyến trị giá khoảng 1 triệu Euro (tương đương 1,16 triệu USD) cho một chuyên cơ 100 ghế nằm phẳng.
Dù vậy, CEO của SHY Aviation thừa nhận rằng chuyên cơ riêng không phải là phương án cho cuộc khủng hoảng di tản hiện nay. Với sức chứa trung bình chỉ 12 khách/chuyến và đội tàu bay vỏn vẹn 40 - 50 chiếc trong khu vực, nỗ lực này chỉ như “muối bỏ bể”. Minh chứng là trong suốt tuần qua, công ty của ông cũng chỉ hỗ trợ di tản được khoảng 120 người - một con số rất khiêm tốn so với dòng người khổng lồ đang tìm cách rời khỏi Trung Đông.
Hiện có hàng chục nghìn người đang tìm cách rời khỏi khu vực xung đột. Trước tình trạng hàng không dân dụng bị tê liệt nghiêm trọng, chính phủ nhiều nước đang khẩn trương phối hợp triển khai các chuyến bay hồi hương để đưa công dân về nước an toàn.
Hôm 9/3, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết đã điều phối hơn 24 chuyến bay thuê chuyến, sơ tán thành công hàng nghìn công dân Mỹ. Một quan chức cấp cao cho biết thêm, khả năng đặt vé máy bay thương mại trong khu vực đang dần được cải thiện.
