Công ty công nghệ sinh học và kỹ thuật di truyền Colossal Biosciences có trụ sở tại Mỹ, vốn đang theo đuổi mục tiêu hồi sinh loài voi ma mút, hiện đang hợp tác với Tổ chức Động vật hoang dã Mauritian để tìm môi trường sống thích hợp cho loài chim dodo.
Loài chim không biết bay này đã tuyệt chủng từ năm 1681, nguyên nhân là do hoạt động săn bắt của con người và sự xâm lấn của các động vật săn mồi. Theo các nhà khoa học, việc hồi sinh loài chim dodo và đưa chúng trở lại đảo Mauritius có thể mang lại lợi ích cho chính loài chim này và nhiều loài khác.
Công ty Colossal lần đầu tiên công bố ý định hồi sinh loài dodo vào tháng 1 năm 2023. Hiện vẫn chưa rõ chính xác khi nào công ty này có thể làm được điều đó, nhưng những chi tiết mới về kế hoạch tái tạo loài này đã được tiết lộ.
Bộ gen đầy đủ của dodo đã được giải trình tự bởi Beth Shapiro, nhà cổ sinh vật học hàng đầu tại Colossal. Ngoài ra, công ty cho biết họ hiện đã giải trình tự bộ gen của solitaire, một họ hàng đã tuyệt chủng của chim dodo từ đảo Rodrigues, gần Mauritius, và chim bồ câu Nicobar, họ hàng gần nhất còn sống của dodo, cư trú trên các hòn đảo ở Đông Nam Á trải dài trên lãnh thổ Mauritius.
Các nhà di truyền học tại Colossal đã phát hiện ra rằng các tế bào đóng vai trò là tiền thân của buồng trứng hoặc tinh hoàn ở chim bồ câu Nicobar có thể phát triển thành công trong phôi gà. Hiện họ đang nghiên cứu để xem liệu những tế bào này (được gọi là tế bào mầm nguyên thủy hay PGC) có thể biến thành tinh trùng và trứng hay không.
Đây là một bước quan trọng trong việc tạo ra động vật lai thông qua sinh sản. Các nhà khoa học trước đây đã giới thiệu PGC để tạo ra gà con có bố là vịt, trong đó phôi vịt được tiêm PGC gà, tạo ra một con vịt trưởng thành với tinh trùng của gà trống. Sau đó, nó lai với một con gà mái và sinh ra một con gà con.
Colossal có kế hoạch tương tự. Đầu tiên, họ sẽ so sánh bộ gen của hai loài dodo và solitaire với bộ gen của chim bồ câu Nicobar để xác định chúng khác nhau như thế nào. Sau đó, nó sẽ chỉnh sửa PGC của bồ câu Nicobar để nó thể hiện các đặc điểm thể chất của dodo.
PGC đã chỉnh sửa sau đó sẽ được đưa vào phôi của gà và gà trống đã vô trùng. Với sự ra đời của PGC được chỉnh sửa, gà và gà trống sẽ có khả năng sinh sản và về mặt lý thuyết, con cái của chúng sẽ giống dodo nhờ ADN lai trong hệ thống sinh sản của chúng.
Matt James, giám đốc động vật của công ty Colossal, cho biết con lai này khi sinh ra sẽ có hình hài tương tự loài dodo trong quá khứ.
Ông James mô tả dự án này là “một động lực đổi mới đáng kinh ngạc về di truyền, gen và sinh học tế bào của loài chim”, một phần vì “hầu hết các công nghệ mà Colossal sử dụng để nhân bản ở động vật có vú ngày nay không tồn tại ở loài chim”.
Tuy nhiên, vị chuyên gia từ chối đưa ra mốc thời gian khi nào phôi thai dodo đầu tiên sẽ được tạo ra.
Ông Ben Lamm, Giám đốc điều hành và đồng sáng lập của Colossal, cho biết “việc tái sinh loài dodo mang đến cho chúng ta cơ hội tạo ra 'sự lạc quan về bảo tồn', hy vọng sẽ truyền cảm hứng cho mọi người trên toàn cầu, đặc biệt là giới trẻ, trong thời điểm biến đổi khí hậu, mất đa dạng sinh học và chính trị có thể khiến mọi việc trở nên vô vọng".
