Theo đó, vào tháng 7/2026, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ chủ trì, phối họp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam và tỉnh Hưng Yên tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế về Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn. Tháng 8/2026, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và tỉnh Hưng Yên tổ chức cấp quốc gia lễ kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn.
Dịp này, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh chủ trì tổ chức cuộc thi tìm hiểu về cuộc đời và sự nghiệp Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn. Tại Khu lưu niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (xã Lê Quý Đôn, tỉnh Hưng Yên) diễn ra Lễ dâng hương, dâng hoa Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn; chương trình Chính luận nghệ thuật và Chương trình nghệ thuật đặc biệt.
Theo Phó Bí thư thường trực Tỉnh ủy Hưng Yên Trần Quốc Toản, việc tổ chức các hoạt động kỷ niệm này nhằm tuyên truyền thân thế, sự nghiệp và khẳng định công lao, tài năng, tôn vinh những đóng góp quan trọng của danh nhân Lê Quý Đôn đối với lĩnh vực văn hóa, văn học, lịch sử, giáo dục... của Việt Nam. Qua đó nâng cao nhận thức, lòng tự hào, tự tôn dân tộc, tình yêu đất nước, tình yêu quê hương cho cán bộ, đảng viên và nhân dân Hưng Yên, nhất là thế hệ trẻ; đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh về đất và người Hưng Yên, tạo nguồn lực, khí thế mới thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Thông qua các hoạt động kỷ niệm, tiếp tục thực hiện và cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Nghị quyết 80-NQ/TW, ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030.
Lê Quý Đôn sinh năm 1726 trong một gia đình khoa bảng tại làng Diên Hà, huyện Diên Hà, trấn Sơn Nam, nay là thôn Đồng Phú, xã Lê Quý Đôn, tỉnh Hưng Yên. Từ bé, Lê Quý Đôn đã nổi tiếng là người thông minh, có trí nhớ tuyệt vời, lại ham học hỏi, được gọi là "thần đồng". Năm 5 tuổi, ông đã có thể đọc nhiều bài thơ trong Kinh Thi. Năm 12 tuổi, ông đã thông thạo kinh điển Nho học; năm 17 tuổi, đỗ đầu kỳ thi Hương; năm 24 tuổi, đỗ đầu kỳ thi Hội; năm 26 tuổi, đỗ đầu thi Đình.
Năm 1753, ông bắt đầu làm Thị thư tại Viện Hàn lâm (tương đương Thư ký, Viện lưu trữ quốc gia), phụ trách biên soạn và bảo quản các tài liệu quan trọng của triều đình. Năm 1754, ông được bổ nhiệm làm Toản tu tại Quốc sử quán (Biên tập quốc sử), đảm trách việc soạn thảo và chỉnh lý các bộ sử chính thống quốc gia. Đến năm 1760, ông được cử làm Phó sứ thứ nhất trong đoàn ngoại giao sang nhà Thanh (Trung Quốc), thực hiện nhiều nhiệm vụ ngoại giao và tiếp thu tri thức từ nước ngoài.
Trở về từ chuyến đi sứ này, ông được bổ nhiệm vào nhiều vị trí quan trọng khác, bao gồm Tư nghiệp Quốc Tử Giám (Phó Hiệu trưởng trường Quốc Tử Giám), nơi ông khuyến khích cải cách giáo dục và chú trọng tinh thần thực học. Năm 1771, ông được thăng chức Tả Thị lang Bộ Lại (Thứ trưởng Bộ Nội vụ), góp phần cải cách quy trình tuyển dụng và giám sát quan lại, đồng thời đề xuất thay đổi nhiều chính sách. Năm 1775, ông giữ chức Tổng tài Quốc sử quán (Tổng chủ biên quốc sử), đóng vai trò chủ chốt trong việc ghi chép và biên soạn lịch sử quốc gia.
Lê Quý Đôn tiếp tục đảm nhiệm các chức vụ quan trọng như Bồi tụng (tương đương Phó Thủ tướng) vào năm 1773, và Thị lang Bộ Hộ (Thứ trưởng Bộ Tài chính) vào năm 1778, nơi ông đưa ra nhiều chính sách tài chính giúp giảm gánh nặng cho người dân. Năm 1782, ông được thăng chức Thượng thư Bộ Công (Bộ trưởng Bộ Công Thương), nhưng sau đó lâm bệnh nặng và xin về quê an dưỡng. Ông qua đời năm 1784 trong sự tiếc thương của mọi người. Vua cho bãi triều ba ngày để tang ông.
Lê Quý Đôn có những đóng góp sâu sắc trong giáo dục, khoa học và văn hóa. Ông khuyến khích "thực học," kết hợp giữa lý thuyết và thực tiễn, đề cao tự học và sáng tạo. Các công trình như Vân Đài Loại Ngữ, Phủ Biên Tạp Lục và Kiến Văn Tiểu Lục của ông không chỉ là bách khoa thư đồ sộ mà còn hệ thống hóa tri thức dân tộc, đặt nền tảng cho nhiều ngành khoa học tự nhiên, khoa học xã hội và nhân văn của Việt Nam.
Học thuật, tư tưởng, di sản văn hóa của Lê Quý Đôn không chỉ ảnh hưởng sâu rộng đến tri thức kinh viện và dân gian Việt Nam trung đại mà còn tiếp tục có giá trị trong bối cảnh đất nước tiến vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Để tưởng nhớ công ơn và những đóng góp của ông, nhân dân đã xây dựng các nhà thờ, Khu tưởng niệm Lê Quý Đôn tại quê nhà, xã Lê Quý Đôn. Đây là quần thể di tích lưu giữ những tư liệu, hiện vật quý liên quan đến cuộc đời, sự nghiệp của ông.
Đặc biệt, ghi nhận, tôn vinh những công lao, đóng góp, cống hiến của ông cho nền văn hóa Việt Nam và thế giới, tại phiên họp Đại Hội đồng Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hiệp quốc (UNESCO) lần thứ 43 diễn ra vào ngày 31 tháng 10 năm 2025 tại Samarkand, Cộng hòa Uzbekistan, đã thông qua Nghị quyết vinh danh và cùng tham gia kỷ niệm 300 năm ngày sinh Danh nhân văn hoá Lê Quý Đôn...
