Đây là triển lãm do kiến trúc sư Phan Trường Sơn (con trai họa sĩ Nguyễn Phan và gia đình) tổ chức từ những tác phẩm của họa sĩ Nguyễn Phan mà gia đình còn lưu giữ được. Trước đó, từ ngày 9 đến 16/5 tại Bảo tàng Mỹ thuật Đà Nẵng đã diễn ra triển lãm cùng tên.
 |
Kiến trúc sư Phan Trường Sơn bên tượng họa sĩ Nguyễn Phan tại triển lãm ở Bảo tàng Mỹ thuật TPHCM. Ảnh: TRÀ TRƯƠNG |
Họa sĩ Nguyễn Phan, tên khai sinh Phan Ngọc Nam, trưởng thành từ trường Cao đẳng Mỹ thuật Huế - một trong những cái nôi đào tạo mỹ thuật quan trọng của miền Trung. Năm 1965, ông nhận Huy chương Bạc tại một triển lãm quốc tế ở Rome với tác phẩm Trăng thanh bình. Giải thưởng này là dấu mốc đáng chú ý trong giai đoạn đầu sự nghiệp của họa sĩ Nguyễn Phan.
Bên cạnh hội họa, ông còn tham gia thiết kế và thực hiện một số công trình tượng đài tại tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng, như: Tượng đài Vĩnh Trinh, Đài tưởng niệm Cây Cốc. Việc một họa sĩ tham gia xuyên suốt từ ý tưởng quy hoạch đến tạo hình là điều không phổ biến ở thời điểm đó.
 |
Một tác phẩm của họa sĩ Nguyễn Phan |
Triển lãm này mang tính tưởng niệm, đồng thời giới thiệu đến công chúng yêu mỹ thuật của họa sĩ Nguyễn Phan tập sách Họa sĩ Nguyễn Phan, những năm tháng và sắc màu hoài niệm, cũng là tên của cuộc triển lãm này.
Họa sĩ Phan Trọng Văn, làm giám tuyển triển lãm này, cho biết: “Tranh Nguyễn Phan thiên về cấu trúc gọn, tiết chế chi tiết, nhưng giữ được độ căng trong bố cục. Màu sắc thường trầm, có xu hướng nghiêng về các gam tối, tạo cảm giác lắng và kín. Nguyễn Phan luôn trăn trở sáng tạo, bứt phá, cố vượt chính mình để vươn tới cái mới trong lặng lẽ và khiêm tốn đã có nơi ông.
Đề tài xoay quanh cảnh và người, nhưng không đi theo hướng tả thực thuần túy. Các hình ảnh như mảng tường cũ, con thuyền, hay nhân vật nữ thường xuất hiện như những motif lặp lại, gợi về một không gian riêng, mang tính nội tâm. Một số tác phẩm tiêu biểu có thể kể đến: Thời gian (1993), Dấu chân em (1991), Thành Nội 1995, Ly rượu trần gian (2006), Bến Mộng mơ (1997), Đêm Hương Giang” (1995)... Ở đó, yếu tố hình ảnh không dừng ở mô tả mà nghiêng về cảm nhận, có độ suy tư nhưng không phô bày”.
 |
Một nhà sưu tập đang thưởng lãm tranh của họa sĩ Nguyễn Phan |
Năm 1991 tại Đà Nẵng, họa sĩ Nguyễn Phan cho rằng: “Nghệ thuật hiện hữu trong những điều chân thật, những mâu thuẫn dằn vặt, những âu lo mất niềm tin cùng với nỗi cô đơn bất tận trong cuộc đời này. Tác phẩm là tình yêu chân thật và thiết tha, tất cả rồi cũng hư vô... như ánh sáng và bóng tối của mặt trời. Trong ký ức chỉ còn lại một chút gì để nhớ, hoặc để quên...”.
 |
Công trình kiến trúc nhà lưu niệm chí sĩ Phan Châu Trinh do họa sĩ Nguyễn Phan tham gia thiết kế năm 1983 |
Nhà thơ, nhà nghiên cứu Cung Tích Biền ghi nhận ở họa sĩ Nguyễn Phan một thái độ làm nghề bền bỉ, ít ồn ào, luôn có xu hướng tự đẩy mình đi xa hơn trong khả năng của chính mình. “Hội họa của Nguyễn Phan có những đặc trưng sau đây: bố cục đơn giản mà chặt chẽ đối kháng trong thể tài nhưng thuần nhất ở cá tính, rặt ngôn ngữ ấn tượng, cách biểu cảm cổ điển song thủ pháp thể hiện mới mẻ, sâu lắng, trữ tình!”, theo Cung Tích Biền.
Còn họa sĩ Thân Trọng Dũng cho rằng, ngoài hội họa, những đóng góp trong lĩnh vực điêu khắc và tượng đài của ông cũng đáng được nhắc tới như một phần không tách rời trong sự nghiệp của Nguyễn Phan.
Nhà sưu tập Gérard Chapuis nhìn nhận tranh Nguyễn Phan như một không gian có màu sắc Á Đông rõ nét, thiên về cảm giác hơn là lý giải.
Triển lãm “Những năm tháng và sắc màu hoài niệm” mở cửa đến 31/5.
Họa sĩ Nguyễn Phan (Phan Ngọc Nam), sinh ngày 10/1/1940 tại Thủy Châu, Hương Thủy, Thừa Thiên Huế, mất năm 2010. Từ 1958-1962 học và: Tốt nghiệp Khóa II Trường Cao đẳng Mỹ thuật Huế.
 |
Họa sĩ Nguyễn Phan (1940-2010) |
1962-1964: Giáo sư Hội họa tại Trường Sư phạm Quy Nhơn. 1963-1964: Tốt nghiệp lớp Giáo khoa chuyên nghiệp Hội họa & Điêu khắc - Trường Quốc gia Cao đẳng Mỹ thuật Gia Định. 1965: Huy chương Bạc Triển lãm Mỹ thuật Quốc tế tại Rome (Ý). 1966-1975: Hiệu trưởng Trường Mỹ nghệ thực hành Huế; Giảng dạy tại các trường Trung học tại Quảng Trị, Đà Nẵng. 1975-1990: Thiết kế Kiến trúc, trang trí nội thất, quy hoạch cảnh quan và điêu khắc tượng đài tại tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng. Tác giả của Tượng đài Vĩnh Trinh, Tượng đài Cây Cốc, Quy hoạch Công viên 29/3... 1991-2010: Trở lại hội họa chuyên nghiệp với hàng loạt triển lãm cá nhân và nhóm tại TPHCM, Hội An, Huế, Đà Nẵng và nước ngoài.
Một số tác phẩm của họa sĩ Nguyễn Phan tại triển lãm
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
