Báo cáo ngày 14/11 của TomTom Traffic Index cho biết thời gian di chuyển trên quãng đường 10 km trong giờ cao điểm chiều có thể lên tới 44 phút, với tốc độ bình quân khoảng 13 km/giờ trong khi toàn mạng lưới đường giao thông chính của thành phố vận hành ở mức trung bình 18,8 km/giờ.
Đáng chú ý, theo báo cáo của hệ thống đánh giá lưu lượng giao thông toàn cầu có trụ sở tại Hà Lan, trong giờ cao điểm, tốc độ di chuyển trên nhiều trục đường chính tại thủ đô 21 triệu dân này chỉ đạt khoảng 5 km/giờ, thậm chí di chuyển chỉ được đôi chút rồi lại phải dừng do mật độ phương tiện quá lớn.
Trong khi đó, số liệu mới nhất của Viện Thống kê và Địa lý Mexico (INEGI) cho thấy hiện thủ đô Mexico City có hơn hơn 5,56 triệu phương tiện, trong đó phần lớn là xe cá nhân. Sự gia tăng nhanh của lượng phương tiện, cộng với hệ thống hạ tầng giao thông phát triển chậm, khiến tình trạng quá tải diễn ra thường xuyên trên các trục giao thông huyết mạch.
Bên cạnh đó, việc lòng đường bị chiếm dụng bởi công tác thi công tu sửa đường sá - cầu cống, hoạt động biểu tình thường xuyên, xe tải trọng lớn dừng đỗ không đúng quy định và những sự cố liên quan đến xe container cũng là những nguyên nhân khiến tình hình giao thông trở nên phức tạp và dẫn đến xung đột liên quan đến hướng di chuyển của các phương tiện.
Tuy nhiên, chuyên gia giao thông đô thị Ernesto Morúa cho biết nguyên nhân sâu xa dẫn đến tình trạng ùn tắc giao thông nghiêm trọng là việc thiếu đầu tư đồng bộ và lâu dài cho hệ thống giao thông công cộng, trong đó nêu bật nhu cầu cấp thiết về mở rộng mạng lưới tàu điện ngầm, cải thiện chất lượng các tuyến xe buýt và tăng cường kết nối giữa các phương thức vận tải, nhằm tạo điều kiện để người dân giảm sự phụ thuộc vào phương tiện cá nhân.
Ngoài ra, việc ứng dụng các giải pháp công nghệ như điều chỉnh đèn tín hiệu theo thời gian thực, phân luồng linh hoạt và hệ thống quản lý giao thông thông minh được kỳ vọng sẽ góp phần cải thiện đáng kể khả năng lưu thông tại thành phố nằm ở độ cao 2.500 m so với mực nước biển này
Theo ông Morúa, tình trạng ùn tắc kéo dài gây tác động đáng kể đến đời sống và năng suất lao động của người dân. Thời gian di chuyển tăng cao làm giảm hiệu quả công việc, gia tăng chi phí nhiên liệu và ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất lẫn tinh thần. Hoạt động vận chuyển hàng hóa và dịch vụ bị chậm trễ, kéo theo thiệt hại kinh tế không nhỏ cho khu vực đô thị rộng lớn này.
Cùng với đó, việc các phương tiện phải vận hành liên tục trong điều kiện di chuyển chậm cũng làm tăng phát thải ra môi trường, gây sức ép lớn hơn đối với chất lượng không khí vốn đã ở mức đáng lo ngại tại Mexico City.
Các nhà quy hoạch giao thông Mexico nhận định Mexico City là minh chứng điển hình cho thách thức chung của các đô thị đang phát triển khi phương tiện cá nhân tăng nhanh hơn khả năng mở rộng hạ tầng. Nếu chỉ tập trung mở rộng đường bộ mà không đầu tư tương ứng cho giao thông công cộng, tình trạng ùn tắc sẽ tiếp tục gia tăng do lượng xe tiếp tục đổ dồn vào các tuyến mới.
Do đó, việc chuyển dịch sang mô hình phát triển giao thông bền vững, lấy vận tải công cộng làm trụ cột, được xem là hướng đi quan trọng nhằm nâng cao chất lượng sống cho người dân và tăng sức cạnh tranh của Mexico City trong dài hạn.
