Ô nhiễm tiếng ồn giao thông vào ban đêm không chỉ gây ra cảm giác khó chịu mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe con người, đặc biệt là đối với hệ thống tim mạch và chuyển hóa.
Một nghiên cứu mới đây tại châu Âu, với sự tham gia của Đại học Oulu (Phần Lan), đã chỉ ra rằng tiếng ồn giao thông vào ban đêm có thể dẫn đến những thay đổi tinh vi trong các chỉ số sinh học, như mức cholesterol và các chỉ số chất béo trong máu.
Những thay đổi này có thể không rõ ràng đối với mỗi cá nhân nhưng lại có thể tích tụ dần theo thời gian, tạo thành những ảnh hưởng tiêu cực đối với sức khỏe cộng đồng.
Nghiên cứu được công bố vào ngày 25 tháng 2 trên tạp chí Environmental Research đã phân tích dữ liệu của hơn 270.000 người trưởng thành ở ba quốc gia châu Âu, bao gồm Vương quốc Anh, Hà Lan và Phần Lan.
Dữ liệu được thu thập từ các nghiên cứu dài hạn như UK Biobank (Vương quốc Anh), Rotterdam Study (Hà Lan), và Northern Finland Birth Cohort 1966 (Phần Lan), giúp các nhà nghiên cứu tìm hiểu sự ảnh hưởng của tiếng ồn giao thông ban đêm đến sức khỏe con người.
Các nhà nghiên cứu đã sử dụng bản đồ tiếng ồn quốc gia để mô phỏng mức độ tiếng ồn giao thông tại các địa chỉ cư trú của người tham gia. Mục tiêu là phân tích tác động của tiếng ồn vào ban đêm, khi mọi người thường ở nhà và tiếng ồn có thể gây gián đoạn giấc ngủ. Để làm điều này, nhóm nghiên cứu đã đo lường hơn 150 chỉ số sinh học từ các mẫu máu của các đối tượng tham gia nghiên cứu.
Những thay đổi trong các chỉ số máu
Kết quả của nghiên cứu cho thấy rằng các chỉ số chất béo trong máu, bao gồm cholesterol và axít béo, bắt đầu có sự thay đổi từ mức độ tiếng ồn khoảng 50 decibel (dB) và càng rõ rệt khi mức độ tiếng ồn tăng lên. Cụ thể, tiếng ồn giao thông ban đêm từ 55 dB trở lên có sự liên quan rõ rệt đến mức cholesterol tổng thể cao hơn, đặc biệt là mức cholesterol LDL (hay còn gọi là cholesterol "xấu") và các chỉ số chất béo khác.
Những chỉ số này được biết đến là có mối quan hệ chặt chẽ với sức khỏe tim mạch và các rối loạn chuyển hóa. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng mức độ tiếng ồn càng cao thì những thay đổi trong cơ thể càng rõ ràng. Điều này có nghĩa là ngay cả những thay đổi nhỏ trong các chỉ số sinh học cũng có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng nếu số lượng người bị ảnh hưởng là đủ lớn.
Phản ứng căng thẳng và tác động sinh lý
Một trong những lý do chính giải thích cho mối liên quan giữa tiếng ồn ban đêm và mức cholesterol cao là phản ứng căng thẳng mà tiếng ồn gây ra đối với cơ thể. Tiếng ồn giao thông vào ban đêm khiến cho cơ thể không thể nghỉ ngơi hoàn toàn, làm tăng mức độ hormone cortisol và catecholamine. Những hormone này là những yếu tố chủ chốt trong phản ứng căng thẳng của cơ thể, làm thay đổi quá trình chuyển hóa lipid và gây rối loạn mỡ máu, dẫn đến cholesterol cao và các vấn đề tim mạch.
Bên cạnh đó, tình trạng căng thẳng kéo dài cũng làm tăng huyết áp và gây mất ngủ. Mất ngủ là một trong những yếu tố nguy cơ lớn đối với các vấn đề tim mạch, bao gồm cả nhồi máu cơ tim. Những người thường xuyên phải tiếp xúc với tiếng ồn giao thông vào ban đêm có nguy cơ mắc các bệnh tim mạch và rối loạn nhịp tim cao hơn so với những người sống trong môi trường yên tĩnh.
Mối liên hệ với bệnh tim mạch
Ô nhiễm tiếng ồn giao thông ban đêm đã được chứng minh là có tác động trực tiếp đến sức khỏe tim mạch.
Theo các nghiên cứu trước đây, tiếng ồn có thể kích hoạt cơ chế stress trong cơ thể, làm tăng huyết áp và dẫn đến các vấn đề về mỡ máu. Những thay đổi này có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch, bao gồm cao huyết áp và nhồi máu cơ tim.
Một số nghiên cứu còn chỉ ra rằng những người sống gần các tuyến đường lớn hoặc khu vực có mật độ giao thông cao vào ban đêm có mức cholesterol cao hơn, cũng như có nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch cao hơn so với những người sống trong môi trường yên tĩnh.
Làm thế nào để giảm thiểu tác động của ô nhiễm tiếng ồn?
Trước những phát hiện trên, các nhà nghiên cứu khuyến nghị rằng cần phải có những biện pháp giảm thiểu tiếng ồn giao thông vào ban đêm để bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Việc giảm tiếng ồn có thể góp phần giảm thiểu những tác động tiêu cực đến sức khỏe chuyển hóa và tim mạch.
Các giải pháp như cải thiện thiết kế giao thông, sử dụng vật liệu cách âm trong xây dựng và quy hoạch đô thị, cũng như việc tạo ra môi trường sống yên tĩnh hơn, đều có thể giúp giảm thiểu tác động của ô nhiễm tiếng ồn.
Ngoài ra, các nghiên cứu cũng khuyến khích việc thiết kế các tòa nhà và khu dân cư sao cho ưu tiên việc tạo ra không gian nghỉ ngơi yên tĩnh, giúp bảo vệ sức khỏe người dân, đặc biệt là trong bối cảnh đô thị hóa ngày càng gia tăng.
