Sau hơn 7 năm triển khai, Chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí cho cơ sở khám bệnh, chữa bệnh để điều trị cho người bệnh đã đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần giảm gánh nặng chi phí điều trị, đặc biệt đối với các bệnh hiểm nghèo, bệnh hiếm và bệnh mạn tính nặng.
Tại khoản 1 Điều 42, Luật Dược số 105/2016/QH13 quy định cơ sở kinh doanh dược có quyền thực hiện chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí cho cơ sở khám bệnh, chữa bệnh để điều trị cho bệnh nhân theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế.
Thực hiện quy định này, Bộ Y tế đã ban hành Thông tư số 31/2018/TT-BYT ngày 30/10/2018 quy định thực hiện chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí cho cơ sở khám bệnh, chữa bệnh để điều trị cho người bệnh, có hiệu lực từ ngày 1/1/2019.
Theo báo cáo của Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế), từ khi Thông tư có hiệu lực đến nay, chương trình hỗ trợ thuốc đã được triển khai tương đối đồng bộ trên phạm vi cả nước.
Tính đến hết năm 2025, đã có 18 chương trình hỗ trợ thuốc được phê duyệt và triển khai tại 63 bệnh viện Trung ương và địa phương.
Các chương trình tập trung chủ yếu vào các bệnh lý ung thư, bệnh hiếm, bệnh mạn tính nặng là những nhóm bệnh có chi phí điều trị cao, sử dụng nhiều thuốc sinh học, biệt dược gốc.
Đây cũng là những lĩnh vực mà chi phí điều trị thường vượt quá khả năng chi trả của nhiều gia đình nếu không có sự hỗ trợ kịp thời.
Kết quả đạt được cho thấy, tổng số người bệnh tham gia các chương trình đạt hơn 6.000 trường hợp. Tổng giá trị thuốc được hỗ trợ lên tới trên 1.600 tỷ đồng.
Trong bối cảnh chi phí điều trị các bệnh hiểm nghèo ngày càng gia tăng, nhiều loại thuốc mới chưa được đưa vào danh mục thanh toán của bảo hiểm y tế hoặc mới được thanh toán hạn chế, việc hàng nghìn người bệnh được tiếp cận thuốc thông qua chương trình hỗ trợ có ý nghĩa thiết thực.
Theo Vụ Bảo hiểm y tế, việc triển khai chương trình không chỉ giúp người bệnh có thêm cơ hội tiếp cận thuốc điều trị mà còn góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống và giảm gánh nặng tài chính cho gia đình.
Đồng thời, các chương trình hỗ trợ thuốc cũng tạo điều kiện để các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, đặc biệt là các bệnh viện tuyến cuối, tiếp cận sớm với các thuốc tiên tiến, nâng cao năng lực điều trị.
Dữ liệu thực tiễn thu thập được trong quá trình triển khai chương trình là nguồn thông tin quan trọng phục vụ công tác đánh giá hiệu quả điều trị. Đây cũng là căn cứ để cơ quan quản lý xem xét việc cập nhật thuốc vào danh mục thanh toán của quỹ bảo hiểm y tế trong thời gian tới.
Sau hơn 7 năm thực hiện, chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí được đánh giá đã mang lại hiệu quả thiết thực về mặt xã hội, chuyên môn và kinh tế; góp phần chia sẻ trách nhiệm giữa Nhà nước, doanh nghiệp và xã hội trong chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Bên cạnh những kết quả đạt được, nhằm hỗ trợ nhanh chóng hơn cho các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trong việc tiếp cận chương trình, Bộ Y tế đã tập trung nghiên cứu sửa đổi, hoàn thiện Thông tư số 31/2018/TT-BYT theo hướng phù hợp với quy định của Luật Dược và các nghị định của Chính phủ hướng dẫn thi hành.
Theo đó, dự thảo Thông tư sửa đổi tập trung vào ba nhóm nội dung chính. Đó là hướng dẫn cụ thể hơn việc triển khai thực hiện chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí cho cơ sở khám bệnh, chữa bệnh để điều trị cho người bệnh, bảo đảm tuân thủ đúng quy định pháp luật hiện hành.
Cải cách thủ tục hành chính theo hướng đơn giản hóa nhưng vẫn bảo đảm chặt chẽ trong quản lý.
Bộ Y tế định hướng tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong tiếp nhận và xử lý hồ sơ; thiết lập cơ chế điều chỉnh, bổ sung chương trình linh hoạt nhưng có kiểm soát, tạo thuận lợi cho cơ sở kinh doanh dược và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trong quá trình thực hiện.
Đồng thời, tăng cường công tác giám sát, hậu kiểm và đánh giá hiệu quả chương trình.
Việc thu thập, phân tích dữ liệu từ các chương trình hỗ trợ thuốc sẽ được thực hiện bài bản hơn, qua đó phục vụ công tác hoạch định chính sách, đặc biệt trong việc xem xét cập nhật danh mục thuốc được quỹ bảo hiểm y tế thanh toán, hướng tới mục tiêu tiếp cận thuốc bền vững và công bằng cho người dân.
Lãnh đạo Vụ Bảo hiểm y tế cho biết đã cơ bản hoàn thiện dự thảo Thông tư sửa đổi theo chỉ đạo của lãnh đạo Bộ Y tế và đang phối hợp với các vụ, cục liên quan để hoàn thiện hồ sơ, trình lãnh đạo Bộ xem xét, ký ban hành.
Việc tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý rõ ràng, minh bạch, vừa bảo đảm quyền lợi người bệnh, vừa nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực dược và khám bệnh, chữa bệnh.
Trong bối cảnh nhu cầu điều trị các bệnh lý nặng, bệnh hiếm ngày càng gia tăng, cùng với sự xuất hiện của nhiều thuốc mới có chi phí cao, chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí tiếp tục được xác định là một trong những giải pháp quan trọng nhằm hỗ trợ người bệnh, góp phần bảo đảm an sinh xã hội và thực hiện mục tiêu chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân.
