Khi chuông báo thức vang lên vào buổi sáng, việc đầu tiên Michaelene Carlton làm là cố gắng từ từ ngồi dậy và lấy một cốc nước. Cô ấy đã để một chiếc ly và một viên thuốc điện giải trên tủ đầu giường từ đêm hôm trước.
Carlon uống nước và chất điện giải rồi đợi khoảng 30 phút. Sau đó, cô cố gắng đung đưa chân qua thành giường. Nếu việc không làm cô ấy quá chóng mặt, cô ấy sẽ đứng dậy.
Carlton (47 tuổi) đến từ Magnolia, Delaware, được chẩn đoán mắc hội chứng nhịp tim nhanh tư thế đứng (POTS) - một tình trạng ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát lưu lượng máu của cơ thể - vào tháng 5 năm 2020, hai tháng sau khi được chẩn đoán là một trường hợp nhẹ mắc COVID-19. Tình trạng này đã hạn chế nghiêm trọng khả năng vận động và hầu hết các hoạt động hàng ngày của cô.
Trước khi được chẩn đoán mắc COVID-19, Carlon đã tập yoga 5 lần mỗi tuần và kết hợp marathon. Cô thích nấu bữa tối cho chồng và hai đứa con của họ. Cô đã làm việc như một nhân viên cứu thương trong một trường giáo dục đặc biệt ở địa phương.
“POTS hoàn toàn ảnh hưởng đến mọi hoạt động của tôi. Tôi không thể làm việc. Tôi không thể nấu ăn cho gia đình mình. Tôi không thể lái xe. Tôi không thể chạy chân không", Carlton nói.
POTS là gì?
POTS là một hội chứng lâm sàng, có nghĩa là nó được xác định bởi một tập hợp các triệu chứng chung. Tiến sĩ Tae Chung, trợ lý giáo sư về y học vật lý và phục hồi chức năng và thần kinh học tại Đại học Y khoa Johns Hopkins - giám đốc Chương trình POTS của Johns Hopkins, giải thích rằng nó vẫn chưa được phân loại là một bệnh vì các bác sĩ không biết chính xác nguyên nhân gây ra nó và điều gì gây ra rối loạn chức năng.
Những gì các bác sĩ biết là POTS ảnh hưởng đến hệ thống thần kinh tự chủ, một phần của hệ thống thần kinh kiểm soát những thứ chúng ta không kiểm soát một cách có ý thức (như đổ mồ hôi, nhịp tim và kiểm soát đường tiêu hóa). Kết quả của việc mắc chứng POTS, cơ thể mất khả năng kiểm soát lưu lượng máu.
Điều hòa lưu lượng máu là điều mà bạn có thể chưa bao giờ nghĩ đến trước đây vì nó là thứ mà cơ thể luôn làm cho bạn.
“Nếu chúng ta đứng lên, hệ thống thần kinh của chúng ta sẽ bóp hoặc bơm máu chống lại trọng lực để chúng ta không bị ngã. Khi bạn tập thể dục, lưu lượng máu đến các cơ tăng lên để cơ của chúng ta có thể đốt cháy năng lượng", Chung - người hiện đang giúp Carlton điều trị chứng POTS giải thích.
Nhưng ở những người mắc chứng POTS, những điều đó không xảy ra. Vì vậy, những người mắc bệnh mãn tính thường cảm thấy mệt mỏi rất nhiều, sương mù não, không thể tập thể dục, khó chịu và tim đập nhanh.
Tình trạng mãn tính suy nhược
Carlton đã đến phòng cấp cứu địa phương 3 lần vì tim đập nhanh quá mức trước khi được chẩn đoán mắc chứng POTS.
Carlton được chẩn đoán mắc COVID-19 vào tháng 3 năm 2020. Cô bị xoang và đau đầu, nhưng có thể kiểm soát các triệu chứng của mình tại nhà. Các triệu chứng nhẹ kéo dài trong vài tuần, nhưng sau đó chúng bắt đầu thuyên giảm. Carlon nghĩ rằng mình đang dần hồi phục.
“Sau đó, tôi mới bắt đầu để ý", Carlon nói. Cô ấy đã trải qua chứng sương mù não và chóng mặt. Cô ấy không thể tập trung. Cô ấy đã phải trải qua điều mà cô ấy gọi là "những cú sốc điện kỳ lạ trong đầu". Cô ấy thậm chí không thể tập trung đủ để nhìn vào màn hình điện thoại của mình.
“Tôi đã gọi cho bác sĩ của mình và nói với cô ấy rằng: Tôi cảm thấy như mình sắp chết".
Cuối cùng, Carlon phải mất khoảng hai tháng để được chuyển đến bác sĩ chuyên khoa và được chẩn đoán mắc bệnh POTS.
Nói chung, khi mọi người được chẩn đoán mắc POTS, đó là sau khi họ bị nhiễm vi rút hoặc vi khuẩn, Tiến sĩ Pam Taub, bác sĩ tim mạch và giám đốc của Trung tâm chăm sóc sức khỏe và phục hồi tim mạch của Step Family Foundation tại Hệ thống Y tế UC San Diego giải thích.
"Vẫn chưa rõ liệu bệnh nhân có đang khả năng POTS sau COVID-19 vì một số lý do trên và ngoài lý do tại sao bất kỳ bệnh nhiễm trùng nào khác kích hoạt POTS hay không, hay chỉ là chúng ta đang thấy rất nhiều trường hợp COVID-19 cùng một lúc. Về mặt lâm sàng, các triệu chứng giống nhau và cách điều trị cũng tương tự", Taub - người điều trị bệnh nhân mắc chứng POTS nói.
Điều trị có thể giúp giảm các triệu chứng POTS, nhưng các hoạt động hàng ngày thường vẫn bị hạn chế
Việc điều trị cho Carlton bao gồm cả điều chỉnh lối sống. Cô ấy đã phải tăng lượng chất lỏng và lượng muối ăn vào rất nhiều. Những bước đó là một phần của cái được gọi là "liệu pháp mở rộng khối lượng", Chung giải thích. Nếu bạn nghĩ các mạch máu giống như một quả bóng nước gắn với một máy bơm, liệu pháp giãn nở sẽ giúp bơm nước qua “quả bóng” để giữ cho nó (các mạch máu) không bị xẹp xuống.
Carlton cũng bắt đầu mặc quần áo nén, chẳng hạn như vớ nén che kín chân cho đến eo và chất kết dính ở bụng, giúp đẩy máu từ chân lên.
Cô ấy cũng bắt đầu dùng thuốc chẹn beta, một loại thuốc giúp giảm nhịp tim. Và cô ấy đang làm việc với một nhà trị liệu vật lý để cải thiện sức mạnh và khả năng vận động của mình.
Tập thể dục có thể thực sự quan trọng trong điều trị POTS - nhưng nó phải là loại bài tập phù hợp. Chạy, đi xe đạp hoặc các hoạt động nghiêm ngặt khác đòi hỏi bạn phải đứng thẳng có nhiều khả năng làm cho POTS bùng phát.
"Tuy nhiên, quá trình tập luyện nên từ từ và được thực hiện dưới sự chăm sóc của một chuyên gia y tế", Taub nói.
Hiếm khi, một số bệnh nhân mắc POTS tự khỏi bệnh theo thời gian hoặc thấy các triệu chứng biến mất hoàn toàn. Nhưng thông thường, những người mắc chứng POTS sẽ bị tình trạng này trong suốt cuộc đời của họ.
Và do có mối liên hệ rõ ràng với COVID-19, gần đây đã có sự gia tăng tài trợ cho nghiên cứu POTS.
Taub hiện đang điều tra xem liệu thuốc ivabradine (một loại thuốc làm chậm nhịp tim không phải là thuốc chẹn beta) có thể giúp POTS hay không. Chung hiện đang tham gia vào nghiên cứu xem POTS có thể là một bệnh tự miễn dịch hay không và liệu các loại thuốc khác giúp điều trị các bệnh tự miễn dịch có thể giúp ích được gì không.
“Nó cực kỳ khó khăn", Carlon nói. Cơ bắp cô ấy bị mất ở chân có thể nhìn thấy được. Các phương pháp điều trị mà cô ấy bắt đầu đang có hiệu quả, nhưng tiến triển rất chậm. Cô ấy vẫn không thể nấu bữa tối hoặc đi dạo cùng gia đình.
“Nhưng câu thần chú mới của tôi là: Tôi cần phải hạnh phúc và hài lòng với nơi tôi đang ở hiện tại. Tôi cần phải mong chờ nơi tôi sẽ đến. Tôi sẽ lầm bất cứ điều gì để có thể cải thiện cơ thể mình", Carlon lạc quan nói.
Ly Phương
(Theo TODAY)
