Stephen Hawking: Trí tuệ vươn tầm vũ trụ với công trình "Lược sử thời gian" vĩ đại

Hơn 50 năm sống chung với bệnh tật cũng không thể ngăn trở được nhà bác học ‘bậc thầy vũ trụ’ Stephen Hawking có lối tư duy và tưởng tượng vượt bậc trong hành trình khám phá những bí ẩn cuộc sống và vũ trụ bao la.
Stephen Hawking: Trí tuệ vươn tầm vũ trụ với công trình "Lược sử thời gian" vĩ đại

Stephen Hawking: Trí tuệ vươn tầm vũ trụ với công trình "Lược sử thời gian" vĩ đại - anh 1

'Kẻ thù lớn nhất của kiến thức không phải là sự ngu dốt

mà là ảo tưởng về kiến thức' - Stephen Hawking

Stephen Hawking – Trí tuệ vươn tầm vũ trụ

Stephen Hawking, tên đầy đủ là Stephen William Hawking (sinh ngày 8/1/1942 tại Oxford) là một nhà vật lý lý thuyết vũ trụ học, tác giả viết sách khoa học thường thức người Anh.

Ông hiện là Giám đốc Nghiên cứu tại Trung tâm Vũ trụ học lý thuyết thuộc Đại học Cambridge (Anh). Từ năm 1979 đến 2009, Stephen Hawking đảm nhiệm vị trí Giáo sư Toán học Lucas tại Đại học Cambridge.

Stephen Hawking: Trí tuệ vươn tầm vũ trụ với công trình "Lược sử thời gian" vĩ đại - anh 2

Stephen Hawking tại trường Đại học Cambridge

Nhà bác học 72 tuổi là người đầu tiên khởi đầu một nền vũ trụ học dựa trên sự thống nhất giữa thuyết tương đối tổng quát và cơ học lượng tử. Ông là người ủng hộ mạnh mẽ cách diễn giải đa vũ trụ về cơ học lượng tử.

Trước khi trở thành một nhà bác học thiên tài, thời sinh viên Hawking được xem là một sinh viên lười nhác và khó tính. Trong suốt 3 năm học ở Oxford, ông chỉ học tổng tất cả 1.000 giờ (trung bình 1 giờ/ngày).

Stephen Hawking: Trí tuệ vươn tầm vũ trụ với công trình "Lược sử thời gian" vĩ đại - anh 3

Hơn 50 năm bị bệnh tật hành hạ cũng không thể làm
Stephen Hawking nguôi chí

Tuy nhiên, trong thời gian năm cuối đại học, Hawking bắt đầu phải chịu những cơn đau do sức khỏe dần suy giảm. Đến năm 21 tuổi (năm 1963), ông được các bác sĩ chẩn đoán mắc bệnh thần kinh vận động và ông chỉ còn sống được 2 năm nữa. Stephen Hawking bị bệnh Lou Gehrig (thuật ngữ dùng trong các bản đánh giá của người Mĩ) hoặc chứng liệt thần kinh vận động (trong các bản đánh giá của người Anh).

Stephen Hawking: Trí tuệ vươn tầm vũ trụ với công trình "Lược sử thời gian" vĩ đại - anh 4

Stephen Hawking trên chiếc xe lăn

Bệnh tật không thể ngăn được trí tuệ phát triển đỉnh cao của nhà bác học. Cuộc hôn nhân và ý chí không chịu khuất phục bệnh tật của ông đã chiến thắng bệnh tật và thần chết.

Năm 1965, đánh dấu bước trở lại của nhà bác học. Ông bắt đầu viết luận án tiến sĩ về sự khai sinh vũ trụ sau khi lấy cảm hứng của định lý về kì dị không – thời gian trong tâm các hố đen của Huân tước Roger Penrose, một nhà vật lý học, toán học, triết học người Anh.

Với cá tính đặc biệt, không muốn bị người khác xem mình là người bệnh tật, Hawking luôn muốn người khác xem ông “trước hết như một nhà khoa học, thứ đến như một nhà văn phổ biến khoa học, và, trong mọi cách mà nó đáng kể, một người bình thường với cùng những ham muốn, nghị lực, ước mơ và tham vọng như những người xung quanh."

Stephen Hawking: Trí tuệ vươn tầm vũ trụ với công trình "Lược sử thời gian" vĩ đại - anh 5

Stephen Hawking và vợ

Mãi cho đến cuối những năm 1960, Hawking mới chấp nhận ngồi xe lăn. Đến năm 1970, Hawking gặp khó khăn trong việc phát âm. Năm 1979, thời điểm Hawking được bổ nhiệm vào ghế Giáo sư Toán học Lucas (một vị trí danh tiếng hàng đầu ở Đại học Cambridge, nơi Isaac Newton và Paul Dirac từng đảm nhiệm), là lúc ông phải trải qua cơn đột biến suy sụp sức khỏe. Điều này khiến ông phải ở nhà và điều dưỡng tại gia.

Trước khi mất giọng nói hoàn toàn, Hawking nhận được một chương trình máy tính tên là "Equalizer" từ Walt Woltosz. Đây là một phương pháp mà ông sử dụng tới tận ngày nay, sử dụng một công tắc ông chọn các cụm từ, từ, hoặc chữ cái từ một bộ nhớ chứa khoảng 2500-3000 lựa chọn được quét qua bởi máy. Chương trình này về sau được gắn cùng vào chiếc xe lăn của Hawking. Thoát khỏi nhu cầu cần ai đó diễn giải giọng mình, Hawking bình luận rằng "Giờ tôi đâm ra giao tiếp tốt hơn là trước khi tôi mất giọng nói."

“Lược Sử Thời Gian” – Công trình vĩ đại của một ‘Bậc thầy vũ trụ”

Với 9 triệu bản được bán trên toàn thế giới (năm 2009) sau khi xuất bản năm 1988, cuốn sách “Lược Sử Thời Gian” là cái nhìn tổng quan, cố gắng giải thích các vấn đề của Vũ trụ học.

Stephen Hawking: Trí tuệ vươn tầm vũ trụ với công trình "Lược sử thời gian" vĩ đại - anh 6

Bìa cuốn sách 'Lược sử thời gian'

Hawking từng chia sẻ: “Lần đầu tiên tôi có ý tưởng viết một cuốn sách phổ biến kiến thức về vũ trụ là vào năm 1982. Dự tính của tôi một phần là để có chút tiền đóng học phí cho con gái. Nhưng lí do chính là tôi muốn giải thích chúng ta đã tiến được bao xa trên con đường nhận thức vũ trụ: chúng ta đã tiến gần như thế nào đến chỗ tìm thấy một lí thuyết hoàn chỉnh sẽ mô tả vũ trụ và mọi thứ bên trong nó.”

Trong lời bộc bạch của mình, Stephen Hawking mong muốn mọi độc giả (bao gồm những người không chuyên sâu) có thể hiểu về Thuyết Big Bang, Lỗ Đen, Nón ánh sáng và Lý thuyết Siêu Dây một cách đơn giản nhất, dễ hiểu và khái quát nhất.

Stephen Hawking: Trí tuệ vươn tầm vũ trụ với công trình "Lược sử thời gian" vĩ đại - anh 7

"Phương trình thế kỷ" E = mc2 là phương trình duy nhất trong
"Lược Sử Thời Gian"

Thậm chí, ông đã lược giảm nhiều nhất có thể trong việc đưa các phương trình toán học phức tạp vào cuốn sách. Phương trình thế kỷ của Albert Einstein: E = mc2 là phương trình duy nhất được đưa vào cuốn sách “Lược Sử Thời Gian” của Hawking.

Stephen Hawking: Trí tuệ vươn tầm vũ trụ với công trình "Lược sử thời gian" vĩ đại - anh 8

Hố Đen - Black Holes

Cuốn sách “Lược Sử Thời Gian” của Hawking gồm 2 phần lớn, chia thành 15 chương. Phần 1 có 11 chương và 5 phần phụ lục về nhà bác học Albert Einstein, Galileo Galilei, Isaac Newton, các giải thích về thuật ngữ và phần Lược sử về “Một lược sử”. Phần 2 gồm 4 chương nói về Vũ trụ tuần hoàn; Vũ trụ hệ; Đấu tranh sinh tồn; và Cha đỡ đầu của kỷ nguyên nguyên tử.

Cuốn “Lược Sử Thời Gian” ban đầu có tên “Từ Vụ Nổ nổ Lớn đến Các lỗ đen: Một Lược sử Thời gian” (From the Big Bang to Black Holes: A Short History of Time).

Đến năm 2001, cuốn sách đã được dịch sang 40 thứ tiếng, và đã bán hết hơn 10 triệu bản trên toàn thế giới. Ngay từ khi ra đời, nó đã trở thành một trong những cuốn sách bán chạy nhất thế giới. Nó đứng trong danh mục sách bán chạy nhất của New York Times trong 53 tuần, và tại nước Anh, 205 tuần liền nó có tên trong mục sách bán chạy nhất của Sunday Times - một kỷ lục của mọi thời đại.

Tờ Newsweek cùng một chương trình truyền hình đặc biệt mô tả ông là "Master of the Universe" (tạm dịch: Bậc thầy Vũ trụ).

Stephen Hawking: Trí tuệ vươn tầm vũ trụ với công trình "Lược sử thời gian" vĩ đại - anh 9

Cuốn "Vũ trụ trong một chiếc thuyền nhỏ"

Năm 1989, ông được Nữ hoàng Elizabeth IIphong tước CH (tước hiệu dân sự cao thứ hai mà một bình dân Anh có thể đạt được).

Ngoài “Lược Sử Thời Gian”, Stephen Hawking còn viết thêm các công trình sách như “Vũ trụ trong một chiếc thuyền nhỏ" (The Universe in a Nutshell). Đây là ấn phẩm tiếp theo, đầy đủ hơn, kỹ lưỡng hơn cuốn “Lược sử thời gian”; Cùng một số cuốn sách khác như: “Lịch Sử Không gian và Thời gian” (The history of Space and Time 1-4); “Bản chất của Không gian và Thời gian” (The nature of Space and Time); “Tương lại của Vũ trụ học Lượng tử” (The future of Quantum Cosmology); “Thiết kế Vĩ đại” (The Grand Design)...

Thư Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gửi ngành Giáo dục nhân dịp Khai giảng năm học mới 2026 - 2027
Thư Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gửi ngành Giáo dục nhân dịp Khai giảng năm học mới 2026 - 2027
(Ngày Nay) - Nhân dịp khai giảng năm học mới 2026 - 2027, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã gửi thư động viên, nhắn nhủ đến các thầy giáo, cô giáo, cán bộ quản lý, người lao động ngành Giáo dục, các bậc phụ huynh, học sinh, sinh viên trên cả nước. Ngày Nay xin trân trọng giới thiệu toàn văn bức thư của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước.
UNESCO và nhiều nước hoan nghênh sáng kiến văn hoá do Việt Nam thúc đẩy
UNESCO và nhiều nước hoan nghênh sáng kiến văn hoá do Việt Nam thúc đẩy
(Ngày Nay) - Ngay sau khi cuộc họp toàn thể ngày 4/9 của Đại hội đồng Liên hợp quốc (ĐHĐ LHQ) thông qua Nghị quyết tuyên bố giai đoạn 2027-2036 là Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì phát triển bền vững - một sáng kiến do Nhóm nòng cốt gồm Việt Nam, Cyprus, Italy, Lào, Qatar, Saint Kitts và Nevis thúc đẩy, lãnh đạo UNESCO và Đại sứ nhiều nước thành viên UNESCO đã hoan nghênh sự kiện quan trọng này.
EU tăng cường viện trợ nhân đạo Nepal
EU tăng cường viện trợ nhân đạo Nepal
(Ngày Nay) - Liên minh châu Âu (EU) đã tăng cường hỗ trợ Nepal trong bối cảnh hàng nghìn gia đình đang đối mặt với hậu quả thảm khốc từ một trong những trận lũ lụt thảm khốc nhất đất nước này trong nhiều thập kỷ qua. Chuyến bay thuộc cầu hàng không nhân đạo của EU, phối hợp với UNICEF, đã hạ cánh tại Nepal với 82 tấn hàng cứu trợ thiết yếu, bao gồm vật tư y tế, nước sạch và vệ sinh môi trường, thực phẩm dinh dưỡng, nhà tạm trú, đồ dùng học tập và các thiết bị bảo hộ trích từ kho dự trữ của EU.
Ảnh minh hoạ.
Indonesia xây mới hàng nghìn trung tâm y tế cộng đồng
(Ngày Nay) - Chính phủ Indonesia có kế hoạch xây mới 1.988 trung tâm y tế cộng đồng trong năm 2027, trong đó ưu tiên những địa bàn chưa có cơ sở y tế, khu vực có nhu cầu khám chữa bệnh cao, qua đó mở rộng khả năng người dân được tiếp cận dịch vụ y tế cơ sở.
Những khu vườn kiểu Pháp chật vật thích nghi với nắng nóng và khô hạn
Những khu vườn kiểu Pháp chật vật thích nghi với nắng nóng và khô hạn
(Ngày Nay) - Những khu vườn kiểu Pháp, nổi tiếng với các thảm cỏ, hàng cây và bồn hoa được bố trí cân đối theo những đường nét hình học, đang đứng trước thách thức lớn của biến đổi khí hậu. Nắng nóng và hạn hán khắc nghiệt trong mùa Hè 2026 không chỉ khiến nhiều loại cây chết hoặc suy yếu, mà còn buộc những người chăm sóc các khu vườn lịch sử phải tìm cách thích nghi với khí hậu ngày càng nóng lên.
Các em học sinh xem trưng bày hiện vật nghệ thuật cải lương.
Đưa người trẻ vào không gian nghệ thuật cải lương
(Ngày Nay) -Hiếm có dịp nào, ngoại trừ giỗ Tổ sân khấu, Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang lại nhộn nhịp từ sáng đến tối, tấp nập các bóng áo trắng học sinh qua lại các gian hàng trưng bày vật phẩm cải lương với những ánh mắt háo hức, tò mò.
Máy dĩa than, dĩa nhựa lâu đời vẫn mở nghe nhạc được trong bộ sưu tập hiện vật cải lương
Hiện vật nghệ thuật cải lương từ trăm năm vọng về
(Ngày Nay) -Chiếc dĩa than 78 vòng có tuổi đời 108 năm thu âm tuồng cải lương Kim Vân Kiều và hàng trăm hiện vật quý vừa được trưng bày cho công chúng thưởng lãm hôm qua 4/9 tại Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang và tiếp tục hiện diện tại Tiệm cà phê Xứ Nam Kỳ (24A Đường D5, Phường Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM) từ ngày 5/9.