Thuốc giảm đau - Con dao hai lưỡi

Trung tâm Kiểm soát dịch bệnh Mỹ (CDC) mới đây công bố báo cáo cho biết tình trạng sử dụng thuốc giảm đau có chứa tiền chất heroin ngày càng tăng.
Thuốc giảm đau - Con dao hai lưỡi

Bất chấp các biện pháp kiểm soát của chính phủ, tình trạng lạm dụng thuốc giảm đau vẫn tồn tại do chiến dịch tiếp thị của các hãng dược phẩm, dẫn đến nhận thức sai lầm về sử dụng thuốc giảm đau của một bộ phận người Mỹ.

Xem nhẹ cảnh báo về Opioid

Báo cáo của CDC công bố hồi tháng 4 vừa qua kết luận số người chết vì sử dụng quá liều thuốc giảm đau đã tăng gấp ba lần kể từ năm 2010.

Tính riêng năm 2010, có tới 16.651 trường hợp tử vong. Trên thị trường hiện nay, phần lớn thuốc giảm đau đều thuộc nhóm Opioid có chứa tiền chất heroin và morphine (một loại thuốc giảm đau gây nghiện). Thuốc giảm đau nhóm Opioid được các công ty dược phẩm Mỹ quảng cáo là “cuộc cách mạng” trong điều trị giảm các cơn đau. Tuy nhiên, thay vì chữa trị tận gốc căn bệnh thì Opioid chỉ giúp người bệnh tạm thời dứt cơn đau.

Thuốc giảm đau - Con dao hai lưỡi - anh 1

Lạm dụng thuốc giảm đau dẫn đến hậu quả nghiêm trọng

Tình trạng này đã được các chuyên gia Mỹ liên tục cảnh báo trong các năm gần đây, do những loại thuốc giảm đau như OxyContin, Percocet hay Vicodin có thể gây nghiện, hoặc được người có tiền sử nghiện ma túy sử dụng để thay thế.

Khi cơ thể người bệnh đã nhờn thuốc cũng là khi Opioid không còn tác dụng giảm đau, người sử dụng sẽ phải sống chung với cơn nghiện thuốc và có chiều hướng tìm đến heroin để giải tỏa cơn nghiện. Đây được xem là nguyên nhân dẫn đến tỷ lệ nghiện ma túy và chết vì ma túy ở Mỹ tăng cao trở lại trong khoảng 20 năm trở lại đây.

Trước thực trạng đó, tháng 5 năm ngoái, đại diện hai quận Orange và Santa Clara ở bang California, Mỹ đã khởi kiện năm công ty dược phẩm lớn nhất thế giới, cáo buộc các công ty này lừa dối khách hàng để tăng doanh thu. Giới chức hai quận trên ghi nhận số ca tử vong cùng những vụ cấp cứu liên quan Opioid tăng gấp ba lần từ năm 2010 đến năm 2013. Ngoài ra, chính quyền thành phố Chicago phải trả 9,5 triệu USD tiền bồi thường bảo hiểm thuốc kê theo đơn từ năm 2008 và nhiều chi phí chăm sóc sức khỏe phát sinh có liên quan Opioid.

Do đó, năm công ty dược phẩm bao gồm Nhà sản xuất thuốc Actavis, Công ty Dược phẩm Janssen, Công ty Dược phẩm Purdue, Tập đoàn Giải pháp y tế Endo và Công ty Cephalon trực thuộc Tập đoàn công nghiệp dược phẩm Teva đã bị cáo buộc vi phạm luật pháp bang California vì quảng cáo sai sự thật, cạnh tranh không lành mạnh và gây tác động xấu tới xã hội.

Vụ việc vẫn đang được Tòa án California thụ lý hồ sơ. Đây không phải là lần đầu ngành dược phẩm của Mỹ đối mặt với những cáo buộc như vậy. Năm 2007, Công ty dược Purdue đã phải bồi thường và nộp phạt 635 triệu USD để giải quyết các cáo buộc hình sự và dân sự, do công ty này trả tiền cho các bác sĩ kê đơn thuốc OxyContin gây nghiện.

Theo một cuộc điều tra của tạp chí Time, nhiều bác sĩ không những ăn chia với hãng dược phẩm mà còn cố ý kê đơn tăng sử dụng thuốc nhóm Opioid nhằm giữ chân bệnh nhân.

Kristan Hilchey, 41 tuổi sống tại Rockland là một trong số những người đã tố cáo năm 2003 bác sĩ của cô kê đơn OxyContin trong suốt thời gian cô chữa trị chứng đau nhức. Cho dù thuốc làm cắt cơn đau tạm thời nhưng mỗi khi ngừng sử dụng, cô bị đau trở lại và tiếp tục lệ thuộc vào đơn thuốc của bác sĩ, dẫn đến nghiện ma túy. Hilchey hiện là nhà hoạt động nhằm siết chặt các biện pháp quản lý việc kê thuốc giảm đau nhóm Opioid cho bệnh nhân.

Tại quận Orange, giới chức ghi nhận số vụ kiện có liên quan tình trạng tử vong do sử dụng thuốc giảm đau ngày càng tăng. Thẩm phán quận Orange Tony Rackauckas cho biết vụ việc phải được mở rộng thành vấn đề bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Theo ông, việc đầu tiên cần làm là ngăn chặn những chiến dịch tiếp thị đang lừa dối người tiêu dùng về tác dụng của thuốc giảm đau, sau đó các công ty dược sẽ phải bồi thường thiệt hại cho người sử dụng thuốc, vì việc quảng cáo sai sự thật đã thu về cho các nhà làm thuốc lợi nhuận khổng lồ, trong khi đó để lại ảnh hưởng to lớn đến xã hội.

“Bình mới, rượu cũ”

Cuốn sách “Bí mật heroin” của Giáo sư người Mỹ Joseph Mercola, tác giả nhiều cuốn sách y học bán chạy của NXB First New, coi cơn nghiện thuốc giảm đau ở Mỹ hiện nay chẳng khác gì cơn nghiện heroin hồi thế kỷ 19.

Thuốc giảm đau - Con dao hai lưỡi - anh 2

Ảnh minh họa

Năm 1874, dược sĩ kiêm nhà hóa học người Anh Alder Wright tổng hợp ra diacetylmorphine (tức heroin) dùng trong y học, sau đó được hãng dược phẩm khổng lồ của Đức là Bayer mua lại. Lúc đầu, heroin được xem như dược phẩm chữa bách bệnh nhờ tác dụng giảm đau hữu hiệu. Năm 1898, Bayer tung ra thị trường thương hiệu thuốc bán chạy nhất thời đại với thành phần chính là heroin. Tuy nhiên, chỉ một thời gian sau đó heroin đã bị cấm sử dụng vì gây nghiện.

Ngày nay, các công ty dược phẩm sản xuất thuốc giảm đau có thành phần ma túy đã mua chuộc bác sĩ nhằm khuếch đại tác dụng và tăng liều dùng thuốc giảm đau. Các chương trình tiếp thị hứa hẹn những lợi ích của thuốc nhóm Opioid như giúp ngủ tốt hơn, an thần, giảm đau và gọi đó là “cải thiện chất lượng cuộc sống”.

Theo Giáo sư Mercola, các bệnh nhân bao gồm cả cựu chiến binh và người cao tuổi, đều được kê đơn thuốc giảm đau cho các bệnh thông thường như đau đầu, đau xương khớp hay đau lưng. Ngoài ra, đã có rất nhiều báo cáo ghi nhận các con nghiện sử dụng thuốc giảm đau thay heroin, vì thuốc giảm đau có nồng độ tương tự heroin nhưng lại có giá rẻ hơn và dễ mua. Thậm chí có những vụ cướp hiệu thuốc để lấy thuốc giảm đau Opioid.

Theo Giáo sư Joseph Mercola, việc sản xuất thuốc giảm đau nhóm Opioid đại trà như hiện nay ở Mỹ so với sử dụng heroin trước đây chỉ là chuyện “bình mới, rượu cũ”. Việc khiếu kiện các nhà sản xuất thuốc cũng không hề dễ dàng vì các “đại gia” ngành dược sẽ không tiếc tiền vận động hành lang nhằm mở rộng thị trường tiêu thụ Opioid một cách hợp pháp. Cuốn sách “Bí mật heroin” kết luận, chiến dịch vận động nhằm hợp lý hóa việc sử dụng chất giảm đau có chứa ma túy thực chất là là âm mưu tiếp thị của các nhà sản xuất thuốc, chứ không phải một “bước đột phá điều trị” như quảng cáo.

Những chiến dịch tiếp thị của các nhà sản xuất thực hiện trong những năm qua đã khiến bệnh nhân bị bưng bít các thông tin y tế cần thiết. Thay vào đó, đôi khi sự sống và cái chết lại được quyết định bởi những thông tin bị cường điệu, không có căn cứ khoa học. Theo thống kê, đến năm 2012, khoảng 259 triệu đơn thuốc Opioid và thuốc giảm đau có chất gây mê khác đã được kê, tương đương 82,5 đơn thuốc/100 người Mỹ.

Các chất có nguồn gốc ma tuý được xem là nguyên nhân gây ra 46 ca tử vong mỗi ngày ở Mỹ. Các loại thuốc giảm đau gây nghiện đã dẫn đến hơn 16.600 ca tử vong ở nước này mỗi năm. Khoảng 31% số này dùng thuốc giảm đau để có được hiệu quả như khi sử dụng ma túy. Số người tử vong vì sử dụng quá liều thuốc đã vượt qua tỷ lệ tử vong do tai nạn giao thông, trở thành nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở Mỹ.

Hiện nay, heroin đã quay lại Mỹ và hình thành một thị trường khổng lồ. Năm 2010, ước tính thị trường heroin của Mỹ trị giá 27 tỷ USD, nhiều hơn cả doanh số bán lẻ thực phẩm. Trên thực tế, khó có thể xác định được quy mô của các “chợ đen heroin” ở Mỹ, được cho là khoảng 15-45 tỷ USD.

Hợp tác cùng Thời Nay

>>> Xem thêm:

- Những món ai cũng "khoái" vào mùa hè nhưng cực bẩn

- 7 tác hại chết người của thói quen cắn móng tay

- Những điều cần lưu ý khi sử dụng kính áp tròng

Trưng bày 300 hiện vật, hình ảnh khảo cổ ven biển và hải đảo
Trưng bày 300 hiện vật, hình ảnh khảo cổ ven biển và hải đảo
(Ngày Nay) - Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam, ngày 15/11, Bảo tàng - Thư viện Bà Rịa-Vũng Tàu (Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh) tổ chức khai mạc Không gian trưng bày chuyên đề “Khảo cổ học ven biển, hải đảo Thành phố Hồ Chí Minh - Những phát hiện mới giai đoạn 2020 -2025”.
Huế triển khai ba chính sách giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch
Huế triển khai ba chính sách giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch
(Ngày Nay) - Chiều 15/11, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế (thành phố Huế) cho biết, thành phố đã ban hành các quyết định triển khai ba chính sách giảm phí tham quan các điểm di tích thuộc Quần thể Di tích Cố đô Huế dành cho du khách sử dụng các tuyến giao thông du lịch mới, khách tham dự hội nghị, hội thảo, triển lãm (du lịch MICE) và khách sử dụng dịch vụ khám, chữa bệnh (du lịch y tế). Đây là các chính sách nhằm kích cầu du lịch của UBND thành phố Huế.
Nga tái khẳng định lập trường đàm phán về Ukraine
Nga tái khẳng định lập trường đàm phán về Ukraine
(Ngày Nay) - Ngày 15/11, Ngoại trưởng Sergei Lavrov khẳng định lập trường đàm phán của Moskva về Ukraine tiếp tục hướng tới các mục tiêu do Tổng thống Vladimir Putin đề ra hồi tháng 6/2024. Trong khi đó, phía Mỹ cho biết đang thúc đẩy đối thoại trực tiếp giữa Nga và các nước châu Âu về giải pháp cho cuộc xung đột.
Nghệ sĩ Đặng Văn Phúc chụp hình với một tiểu thương của khu chợ
“Chạm Đồng Xuân”: khám phá những “kho báu” nghệ thuật ẩn giấu trong lòng chợ
(Ngày Nay) - Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 từ 13-28/11/2026 , chương trình “Chạm Đồng Xuân”, với sự đồng hành của Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB), mang đến một hành trình trải nghiệm nghệ thuật độc đáo, nơi công chúng có thể tìm kiếm những “kho báu” sáng tạo ẩn mình giữa không gian giao thương tuổi đời hơn một thế kỷ.
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
(Ngày Nay) - Lễ trao giải Giải thưởng Truyền hình giải trí Châu Á lần thứ 31 - năm 2026 (31 st Asian Television Awards 2026 - ATA2026) diễn ra trong hai đêm 13 và 14/11/2026 tại Nhà hát Hòa Bình, TP.Hồ Chí Minh, quy tụ hơn 400 nghệ sĩ, nhà sản xuất, nhà làm phim và lãnh đạo các đài truyền hình châu Á và Việt Nam.
Các tác giả giao lưu, chia sẻ tâm huyết sáng tác sách tranh thiếu nhi tại chương trình “Gọi tên yêu thương, ươm mầm cảm xúc” vào sáng 14/11.
Các tác giả tìm cách giữ sức hút cho sách tranh thiếu nhi thời AI
(Ngày Nay) - Trước sự phát triển của AI và các hình thức đọc số, những người viết sách tranh thiếu nhi lựa chọn đầu tư vào câu chuyện, hình ảnh và cảm xúc; đồng thời đề cao vai trò đồng hành của cha mẹ để nuôi dưỡng thói quen đọc, giúp trẻ gắn bó với sách từ những năm đầu đời.