Lỗ lũy kế vẫn là gánh nặng
Là một trong những doanh nghiệp Nhà nước lâu đời, từng giữ vai trò quan trọng trong hệ thống vận tải quốc gia, VNR đã có nhiều đóng góp cho sự phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, trong nhiều năm trở lại đây, doanh nghiệp này dần bộc lộ dấu hiệu suy giảm sức cạnh tranh, thị phần vận tải thu hẹp đáng kể và hiệu quả sử dụng vốn còn hạn chế.
Theo báo cáo tài chính năm 2024 – báo cáo mới nhất được công bố, doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ của VNR đạt 9.788 tỷ đồng, tăng nhẹ so với mức 8.806 tỷ đồng của năm trước. Dù có cải thiện, quy mô doanh thu này vẫn khá khiêm tốn nếu đặt cạnh các lĩnh vực vận tải khác, đặc biệt là hàng không. Cùng năm, Vietnam Airlines ghi nhận doanh thu lên tới 106.912 tỷ đồng.
Nhờ chi phí tài chính giảm và thu nhập khác tăng, lợi nhuận sau thuế của VNR trong năm 2024 đạt 132 tỷ đồng, tăng 55 tỷ đồng, tương đương 71,4% so với năm 2023. Tuy nhiên, xét trên quy mô vốn, mức lợi nhuận này vẫn còn rất thấp.
Cụ thể, tỷ suất lợi nhuận sau thuế trên vốn chủ sở hữu năm 2024 chỉ đạt 0,8%, thấp hơn đáng kể so với lãi suất tiền gửi tiết kiệm. Trước đó, năm 2023, tỷ lệ này còn thấp hơn, chỉ ở mức 0,34%.
Với kết quả kinh doanh như trên, VNR vẫn chưa đủ khả năng xử lý khoản lỗ lũy kế. Tính đến ngày 31/12/2024, doanh nghiệp vẫn ghi nhận lỗ lũy kế lên tới 2.028 tỷ đồng.
Thu nhập người lao động cải thiện, nhưng chênh lệch với lãnh đạo gia tăng
Tại hội nghị tổng kết ngành đường sắt, ông Mai Thành Phương, Chủ tịch Công đoàn Đường sắt Việt Nam (thuộc Tổng công ty Đường sắt Việt Nam) cho biết, với sự nỗ lực của gần 24.000 người lao động trong toàn Tổng công ty, trong đó có hơn 200 lao động tại cơ quan Tổng công ty, năm 2024 đã ghi nhận nhiều kết quả tích cực, đặc biệt trong hoạt động sản xuất kinh doanh.
Thu nhập của người lao động theo đó cũng được cải thiện rõ rệt. Bình quân, người lao động toàn Tổng công ty đạt mức thu nhập 12,9 triệu đồng/người/tháng, tăng 11,5% so với năm 2023. Riêng khối điều hành Tổng công ty đạt hơn 17 triệu đồng/người/tháng.
Đây là mức thu nhập tương đối khả quan nếu so sánh với bình quân chung cả nước (7,7 triệu đồng/người/tháng) hoặc tại địa phương có thu nhập cao nhất là TP. Hồ Chí Minh (9,8 triệu đồng/người/tháng).
Tuy nhiên, trong khi thu nhập của người lao động tăng ở mức hai con số, thì thù lao của đội ngũ lãnh đạo lại có mức tăng cao hơn đáng kể. Theo báo cáo tài chính hợp nhất năm 2024, tổng thu nhập của Hội đồng thành viên, kiểm soát viên và Ban Tổng giám đốc đạt gần 6,5 tỷ đồng, tăng 35,4% so với năm 2023.
Khoản tiền thuê đất tại 551 Nguyễn Văn Cừ vẫn chưa có lời giải
Một trong những vấn đề tồn đọng đáng chú ý của VNR là nghĩa vụ tài chính liên quan đến khu đất tại địa chỉ 551 Nguyễn Văn Cừ (Gia Lâm, Hà Nội).
Tính đến ngày 31/12/2024, VNR ghi nhận hơn 457 tỷ đồng thuộc khoản phải trả ngắn hạn khác, liên quan đến tiền thuê đất tại khu vực này. Trong đó, tiền nợ thuế và tiền chậm nộp đang tạm giữ lần lượt là 457 tỷ đồng và 261 tỷ đồng.
Hiện Tổng công ty đang tiếp tục làm việc với các cơ quan chức năng để xác định phần diện tích đất thuộc kết cấu hạ tầng đường sắt và công trình công nghiệp đường sắt – nhóm có thể được giao đất không thu tiền sử dụng. Do đó, nghĩa vụ tài chính cuối cùng có thể thay đổi khi có quyết định chính thức từ cơ quan có thẩm quyền.
Trong trường hợp không có điều chỉnh, tổng số tiền VNR có thể phải nộp vào ngân sách Nhà nước lên tới 718 tỷ đồng, tạo thêm áp lực đáng kể lên tình hình tài chính vốn đã nhiều khó khăn của doanh nghiệp.
Trước đó, vào năm 2020, đại diện Cục Thuế TP. Hà Nội cho biết đã phối hợp với các sở, ngành liên quan để báo cáo UBND TP. Hà Nội cũng như Tổng cục Thuế về các vướng mắc và kiến nghị của VNR trong việc xử lý khoản nợ này.
Theo cơ quan thuế, sau khi hoàn tất việc sắp xếp, xử lý cơ sở nhà đất, Sở Tài nguyên và Môi trường sẽ tiến hành rà soát, phân tách cụ thể từng phần diện tích trong tổng thể khu đất theo Quyết định số 6960/QĐ-UBND. Đây sẽ là cơ sở để xem xét miễn, giảm hoặc điều chỉnh nghĩa vụ tiền thuê đất đối với VNR trong thời gian tới.
