Hành vi nhỏ nhưng tác động không nhỏ
Trước khi khởi hành, hướng dẫn viên luôn nhắc nhở du khách tuân thủ các quy định an toàn như không tự ý xuống xe, giữ im lặng, không sử dụng đèn flash hay các nguồn ánh sáng xanh. Đây là những nguyên tắc quan trọng nhằm bảo đảm an toàn cho cả khách du lịch lẫn hệ sinh thái tự nhiên.
Tuy nhiên, theo các hướng dẫn viên, tình trạng du khách sử dụng điện thoại để quay phim, chụp ảnh vẫn xuất hiện trong một số chuyến tham quan. Ánh đèn flash từ màn hình có thể khiến những loài nhạy cảm như đom đóm mất phương hướng, tiêu tốn thêm năng lượng để tìm bạn tình. Với những loài thú lớn như hươu, nai, những tác động nhỏ như ánh sáng hay tiếng động phát ra từ du khách có thể sẽ khiến chúng hoảng sợ và bỏ chạy.
Ngay trong không gian bảo tồn của Vườn quốc gia Cúc Phương, những câu hỏi mang tính đùa cợt về động vật hoang dã vẫn xuất hiện từ một bộ phận khách du lịch. Theo chị Bùi Thị Tích, hướng dẫn viên tại Vườn, không ít người từng vô tư hỏi liệu các loài động vật ở đây có thể chế biến thành món ăn hay không.
Những thắc mắc tưởng như vô hại ấy lại khiến các cán bộ bảo tồn không khỏi trăn trở. Theo họ, những câu hỏi như vậy cho thấy không phải du khách nào cũng hiểu đầy đủ về giá trị của động vật hoang dã và công tác bảo tồn. “Chúng tôi muốn khách tham quan hiểu các loài động vật quý hiếm cần được tôn vinh và bảo vệ, chứ không phải trở thành đối tượng để săn bắt hay giết thịt”, chị Tích chia sẻ.
Trải nghiệm thiên nhiên đi cùng trách nhiệm bảo tồn
Bên cạnh những trường hợp vi phạm quy định, nhiều khách du lịch cho rằng việc tuân thủ các nguyên tắc của tour là cần thiết để giảm thiểu tác động đến động vật hoang dã. Đây cũng được xem là cách để vừa bảo vệ hệ sinh thái, vừa đảm bảo trải nghiệm tham quan diễn ra đúng với giá trị vốn có của tour xem thú đêm.
Trải nghiệm tour xem thú đêm tại Cúc Phương, chị Thiên Phú cho biết những quy định như giữ im lặng hay không sử dụng đèn điện thoại là cần thiết để đảm bảo hoạt động quan sát không làm ảnh hưởng đến đời sống tự nhiên của các loài động vật. Chị Phú bày tỏ: “Nếu ai cũng gây tiếng ồn hoặc sử dụng ánh sáng tùy tiện, các loài động vật sẽ sợ hãi và bỏ đi. Khi đó chính du khách cũng không thể có được trải nghiệm trọn vẹn”.
Theo chị, việc tuân thủ các quy định của tour không phải là sự hạn chế trải nghiệm mà là cách để người tham quan thể hiện sự tôn trọng đối với thiên nhiên. Khi mỗi người chủ động điều chỉnh hành vi của mình, hoạt động tham quan cũng trở nên ý nghĩa hơn và góp phần bảo vệ môi trường sống của động vật hoang dã. Những trải nghiệm quan sát động vật hoang dã về đêm tại Cúc Phương là kết quả của quá trình bảo vệ và gìn giữ hệ sinh thái được duy trì trong nhiều năm qua bởi lực lượng kiểm lâm và cán bộ bảo tồn. Tuy nhiên, công tác bảo tồn không thể chỉ dựa vào nỗ lực của ban quản lý hay những lời nhắc nhở của hướng dẫn viên trước mỗi chuyến tham quan.
 |
Nhịp sống bóng đêm của Mèo rừng, loài động vật quý hiếm được bảo tồn tại Vườn quốc gia. (Ảnh: Phùng Kha) |
Thực tế tại Cúc Phương cho thấy bảo tồn động vật hoang dã không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng kiểm lâm hay các trung tâm cứu hộ. Mỗi hành vi của du khách trong quá trình tham quan đều có thể góp phần bảo vệ hoặc gây tác động đến môi trường sống của các loài. Vì vậy, ý thức ứng xử với thiên nhiên được xem là yếu tố quan trọng để các hoạt động du lịch trải nghiệm và mục tiêu bảo tồn có thể song hành lâu dài.
