Bối cảnh chung
Trong khuôn khổ Chương trình Quản lý chuyển đổi xã hội (MOST) và hưởng ứng Lời Kêu gọi Hành động của các quốc gia thành viên liên quan đến Khuyến nghị về khoa học và nhà Nghiên cứu khoa học 2017 (RSSR), UNESCO và Hiệp hội các Hội đồng Nghiên cứu khoa học xã hội Châu Á (AASSREC) sẽ tổ chức một buổi hội thảo khu vực để thảo luận chương trình nghiên cứu về khoa học xã hội và nhân văn ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Cuộc thảo luận này diễn ra trong bối cảnh có những thay đổi xã hội sâu sắc trong khu vực trong những năm gần đây, bao gồm: (i) Mối quan hệ giữa con người và môi trường, (ii) Tính khả thi của các mô hình phát triển kinh tế, vốn đã tạo ra những bất bình đẳng rõ ràng, (iii) Cách thức con người giảng dạy, học hỏi và làm việc trong kỷ nguyên số hóa hệ thống, (iv) Những chuyển đổi kỹ thuật xã hội tác động đến cuộc sống của cả thế hệ hiện tại và tương lai.
Để hỗ trợ các quốc gia và tổ chức trong khu vực điều hướng thành công những thay đổi này, năng lực nghiên cứu bản địa trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn là điều cần thiết để hỗ trợ các chính sách hướng tới tương lai, tạo ra kiến thức tiên tiến, phân tích các xu hướng chuyển đổi chính và lường trước các rủi ro trong dài hạn.
Tuy nhiên, hệ sinh thái nghiên cứu về khoa học xã hội và nhân văn vẫn còn yếu ở nhiều nước trong khu vực, cũng như bị gạt ra ngoài lề trong lĩnh vực công và nhiều chương trình đối thoại chính sách về phát triển bền vững.
 |
Hệ sinh thái nghiên cứu về khoa học xã hội và nhân văn vẫn còn yếu ở nhiều nước trong khu vực. Ảnh: Shutterstock |
Mục tiêu của hội thảo
Vào ngày 8/5/2024 sắp tới, UNESCO và AASSREC sẽ tổ chức một hội thảo tham vấn kín để bắt đầu đóng khung chương trình nghiên cứu và các ưu tiên sẽ được thảo luận trong Hội nghị cấp cao khu vực về tài trợ và hợp tác khoa học xã hội ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Hội thảo sau đó dự kiến diễn ra vào ngày 9 – 10/5/2024 tại Băng Cốc, do AASSREC và Hội đồng Nghiên cứu Quốc gia Thái Lan (NRCT) đồng tổ chức, hợp tác với Mạng lưới Phát triển Toàn cầu (GDN) và UNESCO, và với sự hỗ trợ của Trung tâm Nghiên cứu Phát triển Quốc tế (IDRC).
Hội thảo có hai mục tiêu, đó là: (i) Làm sáng tỏ và bối cảnh hóa các vấn đề toàn cầu đối với khoa học xã hội và nhân văn mà UNESCO đã ưu tiên trong các chương trình toàn cầu của mình, nhằm cung cấp thông tin và điều chỉnh phù hợp với chương trình nghiên cứu của AASSREC, “Thúc đẩy khoa học xã hội và đóng góp cho cuộc sống tốt đẹp hơn trên khắp Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương”.
(ii) Nêu rõ và hiểu các điểm tương đồng giữa các thành phần khác nhau của chương trình AASSREC, Khuyến nghị của UNESCO về khoa học và nhà nghiên cứu khoa học, và Chiến lược toàn diện của UNESCO cho Chương trình MOST (2022-2029).
Lĩnh vực thảo luận trọng tâm
Trước những thách thức toàn cầu lớn của thế kỷ, Hội nghị khu vực MOST năm 2023 ở Châu Á - Thái Bình Dương đã chỉ ra rằng trong tương lai, khoa học xã hội và nhân văn sẽ thực hiện các chức năng chính. Một là phân tích, điều tra và nghiên cứu (ví dụ: phân tích các hệ thống bất bình đẳng; giải mã sự đa dạng của các khu vực; thẩm vấn các mô hình phát triển; ghi lại những thay đổi trong cuộc sống và môi trường của người dân). Hai là kết nối xúc tiến hợp tác khoa học; cải thiện các mối liên kết nghiên cứu-chính sách; cải cách việc học và giảng dạy....
 |
Chống phân biệt chủng tộc là một trong những chủ đề được thảo luận tại hội thảo. Ảnh: Shutterstock |
Theo phương pháp hai chiều này, hội thảo sẽ thảo luận về các chủ đề như thúc đẩy các hệ thống nghiên cứu và sản xuất tri thức khoa học trong một thế giới thay đổi với khuyến nghị của UNESCO về khoa học và nhà nghiên cứu; Thực thi bình đẳng giới bằng nghiên cứu về giới; Thúc đẩy đạo đức khoa học và công nghệ trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số; Cung cấp thông tin hành động vì khí hậu; Thông báo Chương trình nghị sự chống phân biệt chủng tộc và chống phân biệt đối xử bằng lăng kính khoa học xã hội và nhân văn...
Kết quả của hội thảo sẽ góp phần thúc đẩy nghiên cứu và hợp tác trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn, nhằm giải quyết các vấn đề quan trọng và xây dựng một tương lai tốt đẹp hơn cho tất cả mọi người.
