Virus SARS-CoV-2 và những điều cần biết về vaccine, sự suy giảm kháng thể và bộ nhớ hệ miễn dịch

0:00 / 0:00
0:00
Nhiều nước trên thế giới đã bắt đầu triển khai tiêm mũi tăng cường vaccine phòng COVID-19 trong bối cảnh vẫn còn nhiều ý kiến trái chiều. Một số ý kiến cho rằng liệu có cần thiết phải tiêm mũi thứ ba sớm hay không khi mà bộ nhớ hệ miễn dịch vẫn hoạt động.
Virus SARS-CoV-2 và những điều cần biết về vaccine, sự suy giảm kháng thể và bộ nhớ hệ miễn dịch

"Nhiệm vụ" của vaccine là "huấn luyện” cơ thể chống lại một mầm bệnh cụ thể bằng cách sử dụng một phần bất hoạt hoặc được giảm độc lực của virus mầm bệnh, hoặc một bản sao của virus đó, nhờ đó thúc đẩy sự phản ứng của hệ miễn dịch. Khi các kháng thể dần ngừng hoạt động, các tế bào bộ nhớ vẫn hoạt động và được kích hoạt ngay khi gặp mầm bệnh thực sự. Quá trình này được gọi là sự phản ứng trí nhớ.

Theo các chuyên gia vaccine, việc hệ miễn dịch suy giảm sau một thời gian tiêm vaccine là bình thường. Giáo sư về dược phẩm thuộc Đại học King's College London, bà Penny Ward, nhấn mạnh tất cả các phản ứng miễn dịch đều suy giảm theo thời gian và mức độ kháng thể mà các loại vaccine phòng COVID-19 sản sinh hay tế bào T cũng vậy. Tế bào T là một loại tế báo bộ nhớ có thể giúp kích hoạt phản ứng của các tế bào khác để chống chọi với mầm bệnh.

Theo Giáo sư Ward, một số quốc gia đã khuyến nghị tiêm mũi tăng cường vaccine phòng COVID-19 cho nhóm nguy cơ cao như người già và những người bị suy giảm hệ miễn dịch bởi vaccine phòng COVID-19 không tạo ra phản ứng miễn dịch có chủ đích. Những người cao tuổi và những người bị suy giảm miễn dịch ở các mức độ khác nhau - do bệnh tật hoặc do điều trị ngoại sinh như ung thư - có thể không có phản ứng mạnh với liều tiêm chủng ban đầu và phản ứng miễn dịch ở những người này có thể sụt giảm nhanh hơn khiến họ có nguy cơ bị lây nhiễm cao hơn. Bà nhận định đối với những người thuộc nhóm nguy cơ cao, các mũi tăng cường có thể không tạo ra đủ miễn dịch. Do vậy, những người này có thể được bảo vệ tốt hơn bằng cách sử dụng kháng thể đơn dòng. Hiện nay, AstraZeneca đang tiến hành thử nghiệm giai đoạn cuối liệu pháp kháng thể đơn dòng trong điều trị và phòng ngừa COVID-19, sử dụng một liều duy nhất có thể giúp bảo vệ hệ miễn dịch trong vòng từ 6-12 tháng.

Các nghiên cứu về hệ miễn dịch trên khắp thế giới cho thấy mức độ kháng thể giảm dần ở những người tiêm các loại vaccine phòng COVID-19 khác nhau, bao gồm cả vaccine sử dụng công nghệ mRNA.

Bà Ward lưu ý rằng hiện các nhà khoa học trên thế giới vẫn chưa đi đến kết luận về mối tương quan về sự bảo vệ của vaccine hoặc mức tiêu chuẩn về phản ứng miễn dịch mà một loại vaccine sản sinh cung cấp sự bảo vệ đầy đủ cho cơ thể. Giáo sư đồng thời là nhà virus học Jin Dong-yan, thuộc Đại học Hong Kong, cho biết đối với virus SARS-CoV-2, chính kháng thể trung hòa chứ không phải là tế bào B , vốn sản sinh kháng thể, có mối liên hệ với sự bảo vệ. Ông cho rằng các tế bào T có thể có tác động đến sự bảo vệ giai đoạn cuối, làm giảm các ca bệnh nặng, song để bảo vệ một người tránh bị mắc COVID-19 trong trường hợp nghiêm trọng thì thực sự cần các kháng thể trung hòa.

Sự suy giảm mức độ kháng thể sau khi tiêm vaccine hoặc mắc bệnh là bình thường trong nhiều tháng và nhiều năm sau, song điều này không có nghĩa là trí nhớ của hệ miễn dịch cũng suy giảm. Bà Ashley St John, Phó giáo sư tại Trường Y Duke-NUS, cho biết nếu cơ thể của một người đã tạo ra kháng thể trước đó thì nhiều khả năng cơ thể của họ có các tế bào B sống sót để nhanh chóng tạo ra kháng thể trở lại. Theo Phó Giáo sư St John, hệ miễn dịch sẽ tạo ra phản ứng nhanh hơn nếu đã được tiếp nhận với vaccine trước đó. Điều này phù hợp với những trường hợp đã tiêm chủng song vẫn mắc COVID-19, bởi có thể lượng kháng thể ở những người này đã suy giảm theo thời gian, song vẫn tránh được nguy cơ bệnh trở nặng.

Sun Group nhận giải thưởng 'Thương hiệu truyền cảm hứng châu Á 2021'
Sun Group nhận giải thưởng 'Thương hiệu truyền cảm hứng châu Á 2021'
(Ngày Nay) - Với bản lĩnh kiên cường, năng lực quản trị linh hoạt và những việc làm ý nghĩa dành cho cộng đồng trong suốt hai năm đầy khó khăn do dại dịch Covid-19, Tập đoàn Sun Group đã xuất sắc được Giải thưởng Asia Pacific Entrepreneurship 2021 vinh danh ở hai hạng mục: Doanh nghiệp xuất sắc châu Á và Thương hiệu truyền cảm hứng châu Á.
Triển vọng phát triển vaccine phòng ngừa biến thể Omicron
Triển vọng phát triển vaccine phòng ngừa biến thể Omicron
(Ngày Nay) - Kể từ khi biến thể mới Omicron của virus SARS-CoV-2 với hàng chục đột biến xuất hiện, nhiều câu hỏi đã được đặt ra về biến thể này. Liệu biến thể này có "né tránh" được “hệ thống phòng thủ” của các loại vaccine hiện nay hay không? Liệu nó có lây lan rộng như biến thể Delta hay mất dần như biến thể Beta? Trong khi giới chức y tế còn phải tìm hiểu về biến thể mới, các công ty dược phẩm cho biết có thể nhanh chóng sản xuất được các loại vaccine mới.
Đà Nẵng: 17 đơn vị đủ điều kiện tham gia chương trình Thí điểm đón khách quốc tế
Đà Nẵng: 17 đơn vị đủ điều kiện tham gia chương trình Thí điểm đón khách quốc tế
(Ngày Nay) - Ngày 2/12, Sở Du lịch thành phố Đà Nẵng cho biết đã thẩm định, xét chọn được 17 đơn vị cung ứng dịch vụ đủ điều kiện tham gia chương trình Thí điểm đón khách quốc tế đến Đà Nẵng. Việc lựa chọn đơn vị đủ điều kiện để đảm bảo các yêu cầu phòng, chống dịch nhằm thực hiện hiệu quả chỉ đạo của Chính phủ, hướng dẫn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về việc thí điểm đón khách du lịch quốc tế đến Việt Nam.
Nền tảng TRiCERA ART hiện có sự góp mặt của tám trăm nghệ sĩ, 7.000 tác phẩm đến từ Nhật Bản. Những con số vẫn tiếp tục tăng lên — một thế giới quan mới đang hình thành.
TRiCERA ART - nền tảng nghệ thuật từ Nhật Bản
(Ngày Nay) - Vào thời điểm TRiCERA ART ra đời vào năm 2018, vũ trụ nghệ thuật trực tuyến đã tràn ngập các diễn đàn nghệ thuật thuộc mọi thể loại. Bắt đầu với hơn một trăm nghệ sĩ vào cuối năm 2019, TRiCERA ART hiện đã thu hút được 5.000 nghệ sĩ từ hơn 100 quốc gia. Nền tảng này đã phát triển và mở rộng ra ngoài phạm vi nước Nhật, đặc biệt là tại các quốc gia châu Á. 
F0 nào sẽ được điều trị tại nhà?
F0 nào sẽ được điều trị tại nhà?
(Ngày Nay) -  Người nhiễm Covid-19 dưới 49 tuổi, đã tiêm đủ liều vaccine, sức khỏe chưa có dấu hiệu bất thường và chưa phát hiện bệnh lý nền sẽ được chăm sóc tại nhà.
UNESCO: Văn hóa trong Chương trình nghị sự 2030
UNESCO: Văn hóa trong Chương trình nghị sự 2030
(Ngày Nay) - Các Quốc gia Thành viên UNESCO ngày càng thừa nhận và nhấn mạnh tầm quan trọng của văn hóa đối tiến trình thực hiện Chương trình Nghị sự 2030 trong các Báo cáo Rà soát Quốc gia Tự Nguyện (VNR). Văn hóa là nhịp cầu hiện thực hóa những tham vọng toàn cầu ở cấp quốc gia và địa phương, từ hòa nhập xã hội đến giải quyết biến đổi khí hậu, từ an ninh lương thực đến xây dựng hòa bình sau xung đột, từ học tập suốt đời đến thiết lập các thể chế mạnh mẽ hơn.
Phát huy 'sức mạnh mềm' của văn hóa Việt Nam
Phát huy 'sức mạnh mềm' của văn hóa Việt Nam
(Ngày Nay) - “Văn hóa là bản sắc của dân tộc, văn hóa còn thì dân tộc còn, văn hóa mất thì dân tộc mất”, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng khẳng định vai trò quan trọng của văn hóa trong chặng đường phát triển bền vững đất nước tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc.