Quan hệ hợp tác này đánh dấu một bước tiến quan trọng, hướng tới việc đảm bảo rằng công nghệ sẽ mang lại lợi ích cho công lý và quyền con người không chỉ tại Colombia mà còn cho toàn bộ khu vực Mỹ Latinh.
UNESCO đã hợp lực với Hội đồng Tư pháp tối cao của Colombia để hỗ trợ quá trình phát triển các hướng dẫn và năng lực về việc sử dụng AI có trách nhiệm trong các văn phòng tư pháp của đất nước. Dự án này là một phần của Sáng kiến Thẩm phán của UNESCO cùng chương trình Trí tuệ nhân tạo và Quy tắc pháp luật, nhằm trang bị cho các hệ thống tư pháp bằng các công cụ cần thiết để xử lý những phức tạp của AI trong khi củng cố pháp luật. Liên minh này cũng phù hợp với chiến lược sử dụng AI có trách nhiệm và an toàn trong hệ thống tư pháp Colombia, dưới sự dẫn dắt của Hội đồng Tư pháp Tối cao.
Sự hợp tác sẽ dựa trên 4 lĩnh vực chính:
Xây dựng hướng dẫn: xác định các hướng dẫn toàn diện để đảm bảo các công cụ AI được sử dụng một cách có đạo đức, tôn trọng nhân phẩm con người, nhân quyền và cải thiện các quá trình tư pháp.
Tăng cường năng lực: Thông qua các hội thảo và đào tạo, UNESCO đang giúp tăng cường năng lực của hệ thống tư pháp Colombia, tích hợp các khóa học mở vào các chương trình đào tạo của họ.
Đánh giá tác động của thuật toán: Sự hợp tác cũng tập trung vào việc tạo ra các hướng dẫn để đánh giá tác động của thuật toán, thúc đẩy tính minh bạch và trách nhiệm trong các ứng dụng AI.
Chuyển giao kiến thức và phổ biến thực hành: tiếp cận thông tin liên quan, các thực tiễn tốt và khung tham chiếu cho các nhóm công tác của Ngành Tư pháp và cho các diễn viên khác trên thế giới.
Bà Diana Alexandra Remolina Botía, Chủ tịch Hội đồng Tư pháp Tối cao Colombia chia sẻ: “AI đang ngày càng có vai trò quan trọng trong thế giới và nay là trong hệ thống tư pháp Colombia. Công nghệ này có thể cải thiện hiệu quả, khả năng tiếp cận và tính minh bạch của quy trình tư pháp. Tuy nhiên, việc áp dụng AI trong hệ thống tư pháp cũng đặt ra những thách thức về đạo đức và thực tiễn mà chúng ta phải đối mặt. Điều cốt yếu là đảm bảo rằng việc sử dụng AI là minh bạch, công bằng và tôn trọng quyền con người.”
Ông Tawfik Jelassi, Trợ lý Tổng Giám đốc UNESCO về Truyền thông và Thông tin cho biết: “UNESCO rất hân hạnh được cùng Hội đồng Tư pháp Tối cao Colombia tham gia vào kế hoạch hành động đầy tham vọng và có ý nghĩa này nhằm củng cố việc sử dụng và quản trị AI dựa trên quyền con người trong hệ thống tư pháp.”
Sáng kiến kịp thời cho khu vực Mỹ Latinh
Sáng kiến này xuất hiện đúng lúc Colombia đang trải qua một thời điểm lịch sử, khi Tòa án Hiến pháp vừa đưa ra phán quyết T323 năm 2024, trong đó viện dẫn các công cụ của UNESCO và công nhận những nỗ lực của Hội đồng Tư pháp Tối cao trong vấn đề này. Phán quyết cũng nhấn mạnh sự cần thiết của sự giám sát của con người trong việc ứng dụng AI trong hệ thống tư pháp.
Sự tham gia của UNESCO thể hiện cam kết của tổ chức này trong việc thúc đẩy quản trị AI có đạo đức trên toàn khu vực. Thông qua việc chia sẻ kinh nghiệm của Colombia trên các nền tảng quốc tế như hội nghị thượng đỉnh về AI và chuyển đổi số, UNESCO đang khuyến khích một cuộc đối thoại toàn cầu về các thực hành tốt nhất trong quản trị AI.
Tác động rộng lớn
Quan hệ đối tác này không chỉ giới hạn trong lãnh thổ Colombia mà còn tạo ra một tiền lệ cho việc ứng dụng AI dựa trên quyền con người trong hệ thống tư pháp, mở ra hướng dẫn cho các quốc gia khác. Sáng kiến này phù hợp với sứ mệnh của UNESCO là hỗ trợ các quốc gia thành viên triển khai các khung đạo đức cho việc sử dụng AI, tôn trọng quyền con người và duy trì quyền lực pháp luật.
Nhìn về tương lai, quan hệ đối tác này sẽ là “ngọn hải đăng” hy vọng cho một thế giới công bằng hơn, nơi công nghệ được ứng dụng để cải thiện khả năng tiếp cận công lý. Sự hợp tác này đại diện cho một bước tiến lớn trong việc tích hợp AI vào quy trình tư pháp, đồng thời bảo vệ các quyền con người cơ bản.
UNESCO sẽ tiếp tục cam kết mở rộng các sáng kiến tương tự trên toàn khu vực Mỹ Latinh và toàn cầu, đảm bảo rằng công nghệ mới sẽ được áp dụng cùng trách nhiệm và sự liêm chính.
