Phản ánh đầy đủ, khách quan về đánh giá liên quan thực hiện phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền
Báo cáo tại cuộc họp, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà cho biết, Bộ Nội vụ đã có văn bản gửi các bộ, ngành, địa phương yêu cầu báo cáo đánh giá việc thực hiện pháp luật về phân cấp, phân quyền và các giải pháp xử lý bất cập, vướng mắc do quy định của pháp luật. Đến nay đã có 16/16 bộ, cơ quan ngang bộ và 30/34 địa phương báo cáo về khó khăn, vướng mắc khi thực hiện các quy định pháp luật về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền.
Về cơ bản, các thông tin tổng hợp tại dự thảo Báo cáo chuyên đề bảo đảm phản ánh đầy đủ, khách quan, bao quát và đồng bộ về đánh giá liên quan thực hiện phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền, làm rõ các vấn đề có tính khả thi hoặc có vướng mắc, khó khăn và đề xuất giải pháp xử lý, phân công trách nhiệm cho từng bộ, ngành hoàn thiện thể chế để quy định rõ thẩm quyền, trình tự giải quyết thủ tục hành chính và các điều kiện đảm bảo.
Phạm vi Báo cáo tập trung đánh giá kết quả thực hiện các nội dung phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền tại các văn bản quy phạm pháp luật được ban hành trong thời gian từ 1/6/2025 đến 31/8/2025, trong đó có 30 nghị định và 66 thông tư chuyên đề về phân cấp, phân quyền và phân định thẩm quyền gắn với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp được ban hành theo yêu cầu tại Kết luận số 155-KL/TW của Bộ Chính trị, Ban Bí thư.
Về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền của các bộ, cơ quan ngang bộ đến thời điểm báo cáo, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà cho biết, trên cơ sở các văn bản quy phạm pháp luật được ban hành trong thời gian từ 1/6/2025 đến 31/8/2025, gồm: 34 luật, 34 nghị quyết của Quốc hội, 120 nghị định, nghị quyết của Chính phủ và các thông tư của Bộ trưởng (trong đó có 30 nghị định chuyên đề về phân cấp, phân quyền), tổng số nhiệm vụ, thẩm quyền đã được phân cấp, phân quyền; phân định thẩm quyền là 2.532 nhiệm vụ.
Từ ngày 1/6/2025 đến nay, ngoài các nghị định, thông tư chuyên đề về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền đã được ban hành, các bộ, cơ quan ngang bộ đã kịp thời trình Chính phủ trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 9, Quốc hội Khóa XV để thể chế các nhiệm vụ, thẩm quyền đã được phân quyền, phân cấp tại Nghị định theo quy định "ủy quyền lập pháp" tại Luật Tổ chức Chính phủ năm 2025, tiếp tục ban hành các nghị định, thông tư có nội dung về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền.
Tuy nhiên, qua kết quả rà soát cho thấy, số liệu báo cáo của các bộ, cơ quan ngang bộ hiện đang có chênh lệch về số lượng các nội dung quy định về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền tại các văn bản quy phạm pháp luật.
Một số bộ, cơ quan ngang bộ đã thực hiện phân cấp, phân quyền với tỉ lệ lớn như: Bộ Tư pháp, Bộ Nội vụ, Thanh tra Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo… Một số bộ, cơ quan ngang bộ tỉ lệ phân cấp, phân quyền còn thấp, số lượng nhiệm vụ thuộc thẩm quyền giải quyết ở Trung ương còn cao như: Bộ Tài chính, Bộ Y tế, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch…
Bộ Chính trị thường xuyên quan tâm đến hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp
Sau khi nghe ý kiến phát biểu của lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan, kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình nhấn mạnh, thực hiện chủ trương, quyết định của Trung ương, chính quyền địa phương 2 cấp đã vận hành đến nay là hơn 2 tháng và trong quá trình vận hành, về cơ bản là tốt. Bộ Chính trị thường xuyên quan tâm đến hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp, bảo đảm hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, phục vụ tốt các yêu cầu của nhân dân, không bị đứt gãy các dịch vụ công.
Trong tháng đầu tổ chức triển khai thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, tuần nào Bộ Chính trị cũng họp kiểm điểm về hoạt động của chính quyền 2 cấp và đến tháng thứ 2 là 2 tuần một lần họp kiểm điểm. Sau mỗi cuộc họp đều có kết luận và có các chỉ đạo, yêu cầu đối với các địa phương, các cơ quan nhằm bảo đảm hoạt động hiệu quả của chính quyền địa phương 2 cấp, trong đó phần lớn nhiều nhiệm vụ có trách nhiệm của Chính phủ trong việc đôn đốc, đào tạo, bồi dưỡng và ban hành các văn bản để tạo hành lang pháp lý cho hoạt động của chính quyền 2 cấp.
Vừa qua, thực hiện kết luận của Bộ Chính trị, Chính phủ có giao cho Bộ Nội vụ, Bộ Tư pháp và các cơ quan hữu quan rà soát kết quả thực hiện phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền và tại cuộc họp này, Bộ Nội vụ đã có Báo cáo hết sức thẳng thắn, cụ thể về những vấn đề phân cấp, phân quyền, trong đó có nêu rõ trách nhiệm của các bộ, ngành.
Phải rà soát kỹ các số liệu báo cáo, bảo đảm đúng, chính xác
Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh, việc làm Báo cáo chuyên đề để báo cáo Bộ Chính trị hay Bộ Chính trị họp để đôn đốc đều hướng tới 2 mục tiêu: Thứ nhất là để vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, đặc biệt là ở cấp xã bảo đảm thông suốt, hoạt động ngày càng tốt hơn, suôn sẻ hơn, phục vụ người dân tốt hơn và những khó khăn dần được tháo gỡ. Thứ hai là để rà soát lại trách nhiệm của Chính phủ, các bộ, ngành xem còn những nhiệm vụ gì chưa làm, những nhiệm vụ gì còn thiếu để bổ sung, hoàn thiện trên tinh thần quyết liệt, trách nhiệm cao.
Hướng tới 2 mục tiêu này, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình hoan nghênh Bộ Nội vụ đã xây dựng được dự thảo Báo cáo chuyên đề rất dày dặn, nhiều thông tin và cơ bản được các bộ đồng tình về nội dung và cho rằng cuộc họp hôm nay là rất cần thiết để thống nhất, hoàn thiện Báo cáo và khi báo cáo Bộ Chính trị sẽ phản ánh được bức tranh sinh động, đa chiều liên quan đến thực hiện nhiệm vụ về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền.
Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu Bộ Nội vụ tiếp thu, tổng hợp đầy đủ các ý kiến phát biểu của lãnh đạo các bộ, ngành tại cuộc họp để hoàn thiện Báo cáo; đặc biệt là phải rà soát kỹ các số liệu thống kê, báo cáo, bảo đảm đúng, chính xác; nêu bật được những kết quả đã làm được, những hạn chế, tồn tại và có những đề xuất cụ thể, khả thi.
Trong thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình cũng nêu lên những khó khăn, vướng mắc cần tập trung khắc phục và phải có lời giải thỏa đáng, trong đó nổi lên là: Trừ những xã được thừa hưởng cơ sở vật chất kỹ thuật, trụ sở của cấp huyện là bảo đảm, còn lại hầu hết các xã có khó khăn về cơ sở vật chất kỹ thuật, phương tiện, trụ sở làm việc; việc bố trí cán bộ ở cấp xã, phường nhiều nơi là thiếu, nhiều cán bộ không có năng lực chuyên môn; hạ tầng số ở các xã còn yếu, thiếu đồng bộ; việc thực hiện chế độ chính sách đối với cán bộ cấp xã nghỉ công tác do sắp xếp bộ máy còn tồn tại những hạn chế, bất cập…
