Sự việc diễn ra tại Gói thầu “Mua sắm Máy chạy thận nhân tạo phục vụ công tác khám chữa bệnh của Bệnh viện Đa khoa Gia Lai”. Gói thầu này không lớn về giá trị, nhưng trong E-HSMT có nhiều “bất thường”, có dấu hiệu hạn chế nhà thầu theo các quy định của pháp luật hiện hành về hoạt động đấu thầu.
Trong quá trình Bệnh viện Đa khoa Gia Lai phát hành E-HSMT, đã phát sinh 2 yêu cầu làm rõ (YCLR) và 2 kiến nghị của nhà thầu về các yêu cầu được cho là hạn chế nhà thầu. Tuy nhiên, 2 kiến nghị được gửi đi khi chỉ còn 1 ngày là đóng thầu, nên không có cơ sở để chủ đầu tư giải quyết kiến nghị.
Bởi theo quy định, việc YCLR hay kiến nghị về hồ sơ mời thầu phải gửi trước thời điểm đóng thầu là 3 ngày. Đối với 2 YCLR, 3 nội dung YCLR đều liên quan đến Lô 2 - Hệ thống xử lý nước cho máy chạy thận nhân tạo và được Bệnh viện Đa khoa Gia Lai trả lời bằng Văn bản số 336/BVĐKGL-VT&TBYT ngày 3/3.
 |
Bệnh viện Đa khoa Gia Lai. Ảnh: bvgialai.vn |
Cái lý của nhà thầu
Về cấu hình kỹ thuật Hệ thống xử lý nước R.O, nhà thầu YCLR: Trong E-HSMT tại cấu hình R.O có yêu cầu bồn thành phẩm, tại cấu hình cụm diệt khuẩn cấp nước chạy thận có yêu cầu: bơm cấp nước, lọc vi sinh 0.2 micron, bộ đèn UV nhúng chìm và cấp nước, bộ lọc khí…?
- Theo cấu hình này thì quy trình công nghệ R.O là cấp nước gián tiếp (Indirect feed), trữ nước vào bồn chứa rồi mới có bơm cấp nước đến máy thận. Công nghệ này là công nghệ cũ sẽ phải súc rửa bằng hoá chất, bởi vì bồn chứa nước thành phẩm, các role mực nước, bơm phân phối nước, bộ lọc vi sinh, các bộ đèn cực tím… đều không thể chịu nhiệt khi khử khuẩn ở nhiệt độ 80-85°C, mà nếu bồn chứa nước R.O và các thiết bị liên quan không được khử khuẩn, chỉ mỗi đường ống cấp nước chạy thận được khử khuẩn nhiệt thì việc khử khuẩn nhiệt coi như vô nghĩa ? Không khử khuẩn đúng và hiệu quả thì chắc chắn sẽ gây tai biến cho bệnh nhân chạy thận.
- Trong E-HSMT lại có đoạn yêu cầu “Máy gia nhiệt khử khuẩn đường ống”. Theo đúng công nghệ thì máy gia nhiệt phải gắn liền với công nghệ cấp nước trực tiếp (Direct feed). Công nghệ này là công nghệ mới cấp nước trực tiếp từ máy RO đến tất cả các máy thận không qua bồn chứa nước, không cần bơm phân phối, không cần đèn cực tím diệt khuẩn, không cần bộ lọc vi sinh…Công nghệ Direct feed phải gắn liền với máy gia nhiệt nước để khử khuẩn gọi là Direct feed - Hot rinse.
- Theo Quyết định 2482/QĐ-BYT ngày 13/04/2018 của Bộ Y Tế tại quy trình 4 có quy định “Nếu dùng hệ thống nước R.O: Indirect feed thì có bồn đựng nước R.O, còn dùng hệ thống Direct feed không có bồn đựng nước R.O”.
Bên cạnh YCLR cấu hình hệ thống nước R.O, nhà thầu còn YCRL việc E-HSMT yêu cầu nhà thầu thiết bị y tế phải có ISO 14001:2015 - hệ thống quản lý môi trường. Trong khi, theo quy định hiện hành, đối với các doanh nghiệp sản xuất, mua bán các trang thiết bị y tế trong nước cũng như nhập khẩu ở Việt Nam hiện nay, thì điều kiện tuân thủ theo pháp luật Việt Nam là đạt tiêu chuẩn ISO 13485 và có số lưu hành hoặc giấy phép lưu hành thiết bị y tế.
Sau cùng, nhà thầu YCLR việc E-HSMT yêu cầu nhân viên thực hiện kỹ thuật của nhà thầu phải đảm bảo được cấp “Chứng nhận đào tạo: Kỹ thuật lấy mẫu và bảo quản mẫu trong phân tích môi trường”.
Nhà thầu cho rằng chứng nhận đào tạo này là chứng nhận cho các nhân sự hoạt động trong lĩnh vực lấy mẫu và phân tích mẫu môi trường bao gồm cả đất, nước, không khí, chất thải và thường áp dụng cho các Doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực môi trường chuyên xử lý nước thải, khí thải hoặc chất thải,… Còn đối với gói thầu này, thì phải yêu cầu các chứng nhận, chứng chỉ có tính chất chuyên môn phù hợp với thiết bị mua sắm chẳng hạn như “thực hành tẩy trùng hệ thống xử lý nước R.O và kỹ thuật xét nghiệm nước lọc thận” hoặc “hệ thống xử lý nước trong lọc máu và các trị liệu liên quan sử dụng công nghệ R.O” do các Bệnh viện tuyến Trung ương hoặc các Viện trực thuộc Bộ Y Tế đào tạo cấp chứng nhận/chứng chỉ.
Lập luận của bệnh viện
Trong các YCLR, nhà thầu đều căn cứ vào các cơ sở pháp lý, đặc biệt là các quy định của pháp luật về đấu thầu. Còn nội dung của Bệnh viện Đa khoa Gia Lai, chỉ là những lập luận mang tính chủ quan, thiếu vắng cơ sở pháp lý cũng như viện dẫn khoa học hoặc liên quan đến khoa học.
Chẳng hạn như trả lời YCLR về cấu hình hệ thống xử lý nước R.O, Bệnh viện cho biết: “Hiện nay, nhiều bệnh viện xây dựng giải pháp tiên tiến đã được phát triển để kết hợp ưu điểm của cả hai công nghệ, giúp nâng cao độ an toàn và hiệu quả. Điều này giúp diệt khuẩn triệt để trên toàn bộ hệ thống, bao gồm cả bồn chứa đến đường ống cấp nước đến máy thận, loại bỏ hoàn toàn rủi ro nhiễm khuẩn từ bồn chứa mà công nghệ gián tiếp truyền thống không giải quyết được... Điều này giúp đảm bảo chất lượng nước lọc luôn đạt chuẩn, giảm thiểu nguy cơ tai biến cho bệnh nhân”.
Chủ đầu tư khẳng định các tiêu chí nêu trên đã được xây dựng trên cơ sở nhu cầu thực tế được tham khảo nhiều cơ sở khám chữa bệnh và đã được hội đồng khoa học kỹ thuật của Bệnh viện thông qua, tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của luật, nghị định và thông tư về công tác đấu thầu và không làm hạn chế sự tham gia của các nhà thầu có đủ năng lực. Tuy nhiên, hiện chưa rõ.
Mặc dù khẳng định như vậy, nhưng trong văn bản trả lời YCLR, “không thấy” Bệnh viện Đa khoa Gia dựa vào cơ sở pháp lý hay căn cứ khoa học nào.
 |
Hệ thống máy xử lý R.O. Ảnh minh họa bởi AI. |
Hay đối với nội dung E-HSMT yêu cầu nhà thầu phải có ISO 14001: 2015, trong khi gói thầu là mua sắm trang thiết bị y tế. Bệnh viện cho rằng: “Chứng nhận quản lý chất lượng ISO 14001:2015 là tiêu chuẩn quốc tế về hệ thống quản lý môi trường, áp dụng cho mọi loại hình tổ chức doanh nghiệp có hoạt động trong môi trường. Đối với hệ thống xử lý nước R.O, quá trình cung cấp, lắp đặt, vận hành, bảo trì và xử lý nước có liên quan trực tiếp đến việc sử dụng hóa chất, xả thải, súc rửa, tẩy trùng và kiểm soát chất lượng nước, do đó việc yêu cầu nhà thầu có hệ thống quản lý môi trường phù hợp là cần thiết...
Ngoài ra, việc yêu cầu Chứng nhận chất lượng ISO 14001:2015 là phù hợp và cần thiết, đảm bảo sản phẩm được sản xuất tại cơ sở có quy trình quản lý môi trường, phù hợp với đặc thù sử dụng trong cơ sở y tế và góp phần nâng cao tính an toàn và tính thân thiện với môi trường của hàng hóa.
Chứng nhận quản lý chất lượng ISO 14001: 2015 không phải yêu cầu về xuất xứ cụ thể của một nước, không gắn với nhà sản xuất cụ thể do đó không mang tính chất hạn chế sự tham gia của nhà thầu”.
Sau cùng, đối với yêu cầu chứng nhận đào tạo “Kỹ thuật lấy mẫu và bảo quản mẫu trong phân tích môi trường”, Bệnh viện Đa khoa Gia Lai cho rằng là phù hợp, là cần thiết, đảm bảo chất lượng cho gói thầu.
Bệnh viện Đa khoa Gia Lai cho biết: “Đối với Hệ thống xử lý nước cho máy chạy thận nhân tạo, công tác lấy mẫu và bảo quản mẫu nước là khâu bắt buộc trong quá trình kiểm soát chất lượng nước sau xử lý, phục vụ việc đánh giá các chỉ tiêu theo yêu cầu chuyên môn, bảo đảm an toàn cho người bệnh. Việc lấy mẫu không đúng kỹ thuật hoặc bảo quản mẫu không đúng quy trình có thể dẫn đến sai lệch kết quả phân tích, tiềm ẩn rủi ro nghiêm trọng trong công tác điều trị. Do đó, việc yêu cầu nhân sự kỹ thuật được đào tạo về kỹ thuật lấy mẫu và bảo quản mẫu là cần thiết...”.
Tuy nhiên, lập luận của Bệnh viện Đa khoa Gia Lai có đúng với chuyên môn của kỹ thuật viên về thiết bị y tế của nhà thầu? Trong khi đây là công việc của kỹ thuật viên của công ty chuyên về quan trắc môi trường (đối tượng được cấp chứng nhận như trong E-SMT yêu cầu), hay có phải đó là phần việc của kỹ thuật viên lấy mẫu của bệnh viện?
Bởi, tại khoản 1 Điều 40 Nghị định 98/2021/NĐ-CP quy định trình độ chuyên môn của nhân viên kỹ thuật thiết bị y tế, không có bất cứ quy định nào yêu cầu nhân viên kỹ thuật thiết bị y tế phải có Chứng nhận “Kỹ thuật lấy mẫu và bảo quản mẫu trong phân tích môi trường”.
Để tìm hiểu rõ thông tin sự việc xung quanh gói thầu này, phóng viên đã gửi nội dung trao đổi đến Bệnh viện Đa khoa Gia Lai và Sở Y tế Gia Lai. Sẽ thông tin đến bạn đọc khi có phản hồi từ các cơ quan này.
Ngày Nay sẽ tiếp tục thông tin!
