Câu chuyện nhân loại: Một lược sử sống động về loài người

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - “Câu chuyện nhân loại” là tác phẩm kinh điển về lịch sử dành cho trẻ em, được viết và minh họa bởi nhà báo, giáo sư và tác giả người Mỹ gốc Hà Lan Hendrik Willem van Loon và xuất bản năm 1921. Đây là cuốn sách đầu tiên được trao Huân chương Newbery (giải thưởng văn học do Hiệp hội Dịch vụ Thư viện cho Trẻ em – Hoa Kỳ) vì đóng góp xuất sắc cho văn học thiếu nhi.
Câu chuyện nhân loại: Một lược sử sống động về loài người

Để có thể dễ dàng tiếp cận nhiều hơn đến các bạn nhỏ, thay vì tập trung vào các sự kiện hoặc con người, ông đã kể - như ông nói – “một câu chuyện phi nước đại hơn là đi bộ”. Van Loon thường kể câu chuyện của mình với tốc độ chóng mặt mà không đơn giản hóa quá mức.

Ông thực hiện điều này bằng cách tập trung vào những ý tưởng lớn và cắt bỏ bất kỳ chi tiết nào không trực tiếp giúp truyền đạt ý tưởng mà ông đang hướng tới. Ông kết hợp điều này với phong cách đầy quan điểm, giúp nhắc nhở bạn rằng tất cả đều được lọc qua quan điểm của một người và không nên được coi là điểm kết thúc của toàn bộ câu chuyện. Ông đạt được sự cân bằng thú vị giữa việc thể hiện cá tính của riêng mình và cố gắng tỏ ra công bằng và vô tư.

Trích đoạn trong cuốn sách "Câu chuyện nhân loại":

Hơn tất cả, tầm nhìn trải dài bao quanh gợi lại về quá khứ huy hoàng tiếp thêm cho chúng ta dũng khí để đối diện với những vấn đề trước mắt khi trở lại với cuộc sống hằng ngày.

Lịch sử là Tòa tháp Kinh nghiệm hùng vĩ mà Thời gian đã xây dựng giữa những cánh đồng bất tận của các thời đại đã qua. Không dễ dàng gì để lên đến đỉnh của công trình kiến trúc cổ kính này và có được cái nhìn toàn cảnh. Tòa tháp ấy không có thang máy, nhưng với đôi chân trẻ khỏe, vững vàng, ta vẫn có thể làm được.

Chúng ta sống trong bóng tối của một dấu hỏi lớn.

Chúng ta là ai?

Chúng ta đến từ đâu?

Chúng ta bị giới hạn bởi điều gì?

Bước từng bước chậm rãi, nhưng với sự quyết tâm kiên trì, chúng ta đang ngày một tiến xa hơn, vươn ra khỏi đường chân trời, mong mỏi tìm kiếm được câu trả lời thỏa đáng.

Nhưng, như tôi từng nói, chúng ta biết rất ít về những khởi đầu này. Con người thuở ban sơ ấy không có công cụ và không tự xây nhà. Họ sinh ra và chết đi mà không để lại dấu vết nào về sự tồn tại của mình ngoại trừ một vài chiếc xương quai xanh và một vài mảnh hộp sọ. Những điều này chỉ cho chúng ta biết rằng nhiều nghìn năm trước, có một loài động vật có vú khác hoàn toàn với các loài có vú khác, chúng có thể tiến hóa từ một loài động vật giống vượn nào đó ta còn chưa biết đến, học cách đi bằng hai chân sau và biến chân trước thành bàn tay, và đây có lẽ là giống loài có liên hệ nhiều nhất tới những sinh vật tình cờ là tổ tiên trực hệ của chúng ta.

Đây là những điều ít ỏi mà chúng ta biết được, còn lại thì vẫn là ẩn số.

Lịch sử loài người là những ghi chép về một sinh vật đói khát luôn đi tìm thức ăn. Bất cứ nơi nào có thức ăn dồi dào, họ sẽ di chuyển tới đó để làm nhà. (p. 42)

Đặc biệt, cuốn sách này do chính tác giả vẽ minh họa 77 bức tranh, vì ông muốn các bức tranh tự vẽ minh họa cho các ý tưởng hơn là các bức ảnh cho các sự kiện. Một phần vì các thí nghiệm trong nhiều năm tại Trường Thiếu nhi New York đã thuyết phục tác giả rằng: rất ít trẻ em sẽ quên những gì chúng đã vẽ, trong khi không nhiều trẻ em sẽ nhớ những gì chúng chỉ đọc. Và ông cũng đưa ra lời khuyên rằng: hãy để con cái bạn vẽ nên lịch sử theo mong muốn của chúng thật thường xuyên khi bạn có dịp, và chúng có thể vẽ rất tốt.

Van Loon cũng thường xuyên nhắc nhở người đọc rằng bạn cần suy nghĩ cẩn thận về lịch sử, rằng nó phức tạp, nên trong cuốn sách này có thể không cho bạn biết chi tiết về lịch sử, nhưng lại khiến bạn biết phải làm gì với lịch sử.

Thực sự cuốn sách đã truyền cảm hứng tò mò và niềm yêu thích nghiên cứu về lịch sử cho rất nhiều thế hệ bạn đọc. Và chắc chắn bạn cũng sẽ thế.

Hendrik Willem van Loon (1882–1944)

Nhà sử học, nhà báo và tác giả sách người Mỹ gốc Hà Lan. Từ những năm 1910 cho đến khi qua đời, van Loon đã viết rất nhiều tác phẩm dành cho thiếu nhi. Ông được độc giả ca ngợi và yêu mến bởi những cuốn sách tự mình vẽ tranh minh họa. Nổi bật nhất trong đó là cuốn sách “Câu chuyện nhân loại”, một cuốn lịch sử thế giới đặc biệt dành cho trẻ em. Cuốn sách đã giành được Huy chương Newbery đầu tiên vào năm 1922. (Huy chương Newbery là giải thưởng văn học do Hiệp hội Dịch vụ Thư viện Hoa kỳ cho Trẻ em).

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
(Ngày Nay) - Sáng 4/10 đã diễn ra Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 với chủ đề: “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội”. Sự kiện do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với UBND thành phố Hà Nội tổ chức. Tham dự có: Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Minh Huấn; Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cùng đông đảo đại biểu.
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
(Ngày Nay) - Biến đổi khí hậu đang làm gia tăng nhiệt độ toàn cầu và thay đổi chu kỳ lượng mưa, tạo điều kiện thuận lợi cho các loài muỗi Anopheles (truyền bệnh sốt rét) và Aedes (truyền bệnh sốt xuất huyết) sinh sôi, mở rộng địa bàn hoạt động. Đây là cảnh báo vừa được các nhà khoa học thuộc Đại học Monash (Australia) công bố trên tạp chí Science Advances, với lời kêu gọi cộng đồng quốc tế cần khẩn cấp phối hợp ứng phó với gánh nặng dịch bệnh đang gia tăng.
Triều Tiên tuyên bố thử tên lửa siêu vượt âm
Triều Tiên tuyên bố thử tên lửa siêu vượt âm
(Ngày Nay) - Ngày 4/10, Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA) đưa tin nước này đã tiến hành cuộc huấn luyện phóng tên lửa đạn đạo chiến lược tầm trung có khả năng cơ động quỹ đạo và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), nhằm nâng cao khả năng tác chiến của lực lượng tên lửa.
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
(Ngày Nay) - Từng được xem là một trong những sông băng ổn định hiếm hoi trên thế giới, Perito Moreno, một trong những thắng cảnh nổi tiếng nhất của Argentina và là biểu tượng của vùng băng tuyết Patagonia, đang tan chảy và thu hẹp với tốc độ chưa từng thấy trong lịch sử.
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
(Ngày Nay) - Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Canada đánh dấu bước nâng cấp đáng kể trong quan hệ Việt Nam - Canada, đưa quan hệ hai nước từ khuôn khổ hợp tác vốn tập trung nhiều vào thương mại và giao lưu nhân dân sang một giai đoạn mang tính chiến lược hơn, với phạm vi hợp tác mở rộng sang chuỗi cung ứng, công nghệ tiên tiến, an ninh năng lượng, quốc phòng và an ninh hàng hải.
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
(Ngày Nay) - Ngày 2/10, công ty Google thuộc Tập đoàn Alphabet đã phóng vệ tinh mẫu thử nghiệm lên quỹ đạo nhằm đánh giá khả năng hoạt động của chip TPU trong môi trường khắc nghiệt của không gian.
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
(Ngày Nay) - Ngày 1/10/2026, Công ty CPĐT &PT Đường sắt Cao tốc VinSpeed - chủ đầu tư hai tuyến đường sắt tốc độ cao đầu tiên tại Việt Nam và Công ty CPĐT&XD SGC - đơn vị thi công đã chính thức triển khai đúc những phiến dầm đầu tiên cho hai tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh và Bến Thành - Cần Giờ. Đây là cột mốc đặc biệt, đánh dấu khả năng làm chủ công nghệ và thời điểm thi công bước vào giai đoạn tăng tốc nhằm đưa hai tuyến đi vào vận hành sớm ngay trong năm 2029.