Nghịch lý trong đợt lũ lụt này có thể nhìn thấy, là nhiều dụng dùng điện trong các hộ dân bị ngập nước đều hư hỏng, khó sửa chữa nếu di chuyển lên nơi khô ráo không kịp. Đồ điện hiển nhiên xài điện. Muốn có điện phải có… thủy điện. Muốn có thủy điện thì ngăn nước sông nước suối. Để rồi mưa lớn bất thường, thủy điện xả nước tràn lan góp phần vào lũ lụt thêm nặng nề. Và những vật dụng thiết yếu trong các gia đình hiện nay như tivi, tủ lạnh, máy giặt… trở thành tài sản bị thiệt hại vì một phần nước từ thủy điện xả ra. Để mua mới những vật dụng xài điện này, không phải gia đình nào cũng có thể chạy vù ra siêu thị điện máy mang về.
 |
Nhiều xe chở hàng cứu trợ từ khắp nơi đến Phú Yên chia sẻ với đồng bào |
Bộ phim nước ngoài “Nước mắt nhà giàu” hay “Người giàu cũng khóc” từng tạo hiệu ứng xã hội vào những năm 1990. Dịch giả Đào Minh Hiệp quê Phú Yên, nguyên Chủ tịch Hội Văn nghệ tỉnh này, là người chuyển ngữ tác phẩm “Người giàu cũng khóc” sang tiếng Việt. Nhưng có lẽ ông không thể ngờ rằng có ngày “người giàu” ở quê ông “cũng khóc” trong trận lũ lụt vừa qua. Và có lẽ dịch giả Đào Minh Hiệp “cũng khóc” khi nhà ông ở Tuy Hòa cũng bị ngập sâu với tivi, tủ lạnh, máy giặt… nặng nề khó khuân vác lên cao với người đã ngoài 70 tuổi như ông.
Ở một nơi như Phú Yên, khi đa số người dân vẫn còn sống dựa vào vài sào ruộng mỗi hộ, còn những gia đình nuôi tôm hùm hay có thuyền công suất lớn đánh bắt xa bờ, thì những hộ này thuộc diện “nhà giàu” nếu so sánh thu nhập hàng năm. Nhưng trận bão số 13 vừa qua và trận lũ lụt thế kỷ này đã thực sự khiến những hộ “nhà giàu cũng khóc” theo đúng nghĩa đen chứ không phải khóc theo nghĩa văn học đã được thi vị hóa trên phim.
 |
Xưởng may gia công ở thôn Minh Đức đang dọn dẹp bùn đất |
Anh Lê Trọng Huỳnh làm nghề buôn bán hải sản ở TPHCM, anh vừa có chuyến chở hàng cứu trợ ra Phú Yên, cho biết: “Dân biển tính tình rất hào phóng và hiếu khách, mọi khi tôi ra vùng nuôi tôm hùm Sông Cầu là được đón tiếp như con cháu ở xa về thăm nhà. Các cô chú, anh chị trong xóm lúc nào cũng sợ tôi đói bụng, họ cho ăn một ngày đến 5 – 7 bữa, ăn đến độ ngán luôn. Nay tôi đem đồ ra cứu trợ, bữa ăn của chủ nhà và khách chỉ toàn mì tôm, thấy cảm cảnh gì đâu”.
Một lồng bè nuôi tôm hùm đầu tư tiền tỷ, bão số 13 quét qua một trận mất gần sạch. Bây giờ thêm trận lụt này coi như mất “sạch sành sanh”, tôm hùm sống ở nước mặn gặp dòng nước bạc bùn non chết không còn con nào. Tôm chết vớt lên cũng bỏ đi, vì nước bạc bùn non chui vào trong phần đầu và vỏ con tôm khiến tôm mau phân hủy không thể đem nấu ăn được. Nếu chỉ mới nuôi một hai vụ thì bị vố này là cụt vốn, khó đầu tư trở lại nếu không đem tài sản thế chấp vay vốn.
 |
Một ngôi nhà được xây dựng kiên cố ở xã Xuân Sơn Bắc vẫn bị nước lũ tàn phá |
Ở thôn Minh Đức xã Hòa Kiến có một gia đình khấm khá so với đời sống chung của xóm làng, gia đình này sở hữu hai xưởng may nho nhỏ để làm hàng gia công. Hôm chúng tôi đến thì họ đang dọn dẹp bùn non, còn máy móc thì hư hỏng, vải vóc ngâm nước thì xem như vứt đi. Người dân trong thôn nói, làm ăn mà có đầu tư một chút phải vay ngân hàng, không biết hai xưởng may này đã dứt nợ ngân hàng chưa, nếu chưa thì vừa trắng tay lại còn mang thêm nợ.
Trong chợ trung tâm Tuy Hòa cũng thế. Hàng hóa của những tiểu thương chợ Tuy Hòa đều bị ngâm nước nhiều ngày. Những sạp hàng tạp hóa, quần áo, đường, gạo, cá khô… bị ngâm nước cũng cùng chung cảnh ngộ. Một vài tiểu thương bán tạp hóa vớt vát được vài lô áo mưa, thứ này tất nhiên ngâm nước không bị hư nhưng đã dính nước bạc bùn non rồi thì chỉ có bán dưới giá vốn mặc may có người mua.
Khu vực cầu Ông Chừ (phường Tuy Hòa) nằm ngay luồng nước chảy xiết, nhiều cửa sắt nhà mặt tiền đường bị nước uốn cong lõm vào bên trong cứ như bị xe tải tông trực diện. Đây là khu vực có nhiều chành vận tải xây nhà kho chứa hàng. Với lũ lụt kinh hoàng đợt này, hàng hóa của những chủ chành đều no nước nhưng không biết than khóc với ai bây giờ.
 |
Những bao lúa bị nước lũ nhấn chìm đang được đem ra phơi ở xã Hòa Tân Tây dù trời không có nắng và có lúc mưa lớn. Người dân phơi lúa với hy vọng vớt vát được chút công sức đã bỏ ra sau một vụ mùa |
Mấy ngày qua, rất nhiều đoàn cứu trợ từ khắp các vùng miền đem theo nhu yếu phẩm, tiền bạc đến Phú Yên. Tất nhiên các đoàn thiện nguyện này chỉ có thể nhìn thấy và lướt qua, chứ ai lại cứu trợ “nhà giàu” bao giờ. Mà cứu trợ thế nào được, khi con số thiệt hại của họ lên đến tiền tỷ. Chẳng lẽ đến cứu trợ thùng mì gói, chục ký gạo hay vài triệu đồng?
Bộ phim “Người giàu cũng khóc” có hàm ý “mỗi cây mỗi hoa, mỗi nhà mỗi cảnh”. Những tiểu thương, kinh doanh nhỏ, nuôi trồng sản vật giá trị cao… ở Phú Yên được xem là “nhà giàu” nếu so với mặt bằng chung của đời sống làm ruộng vài sào mỗi hộ, nhưng trong tình cảnh lũ lụt này, họ trở thành những “người giàu không nước mắt”, bởi nhiều người đã không thể khóc được trước những mất mát của mình và khó lòng chia sẻ cùng ai.
