Xây dựng hết hàng trăm tỷ đồng
Đền Lảnh Giang nằm trên địa bàn xã Mộc Nam (thị xã Duy Tiên, tỉnh Hà Nam); được công nhận là Di tích lịch sử văn hoá cấp Quốc gia từ năm 1996. Ngay sau khi được công nhận, chính quyền địa phương đã bắt đầu tiến hành phục dựng lại lễ hội. Năm 2012, Di tích Đền Lảnh Giang được tiến hành trùng tu, hiện tại đã rất khang trang.
Theo Quyết định số 88/QĐ-UBND của UBND xã Mộc Nam về việc kiện toàn Ban Quản lý di tích lịch sử văn hoá Đền Lảnh Giang, Đền Vua Lê, Đền Cửa Sông thì Ban này gồm 15 người do ông Phạm Minh Đức – Phó Chủ tịch UBND xã Mộc Nam làm Trưởng ban, ông Phạm Hải Hậu – Thủ nhang Đền Lảnh Giang, Đền Vua Lê, đền Cửa Sông làm Phó Ban, còn lại là 13 Uỷ viên.
Về các hoạt động tại Di tích Đền Lảnh Giang, theo ông Nguyễn Mạnh Trinh – Chủ tịch UBND xã Mộc Nam thì những năm qua nguồn vốn để thực hiện các hoạt động đầu tư xây dựng tại Di tích chủ yếu đến từ nguồn xã hội hoá, Nhà nước chưa đầu tư tiền cho Di tích đến thời điểm này. Nhà nước chỉ đầu tư cho hạ tầng đó là con đường vào Di tích, còn lại sau này đều sử dụng nguồn vốn xã hội hoá do tiền công đức và tiền Nhà Đền tự kêu gọi. Nguồn tiền đầu tư vào trùng tu Di tích ở thời điểm hiện tại đã lên tới hàng trăm tỷ đồng.
Theo ông Trinh, Di tích Đền Lảnh Giang vẫn là do UBND tỉnh Hà Nam quản lý nhưng giao cho địa phương làm công tác quản lý trực tiếp. Không như nhiều nơi khác, Di tích khác thì phải có ban bệ và phải thu gom tiền ở Đền; còn tại Di tích Lảnh Giang thì giao cho Nhà Đền hết, Nhà Đền thu và quản lý.
Thông tin từ chính quyền xã Mộc Nam cho biết, tại Di tích Đền Lảnh Giang, có tồn tại Ban chỉ đạo của thị xã Duy Tiên, có Ban tổ chức của xã và có Ban quản lý Di tích. Người đứng đầu Nhà Đền và cũng là Phó Ban quản lý Di tích Đền Lảnh Giang là ông Phạm Hải Hậu.
 |
| Theo chính quyền địa phương, hiện tại toàn bộ việc thu chi các khoản tiền tại Di tích Đền Lảnh Giang do Nhà Đền quản lý; không thành lập báo cáo UBND xã. |
“Về báo cáo thu chi tiền công đức tại Di tích thì nhiều lắm, bởi lẽ giao cho Nhà Đền thu ở phạm vi đó, nếu chỉ có tiền công đức thì không được bao nhiêu cả. Khoản tiền mà Nhà Đền kêu gọi được để đóng góp, để đầu tư cho Di tích thì không thể đếm hết được. Vì vậy mà vừa rồi ông Phạm Hải Hậu mới được phong Nghệ nhân nhân dân trong việc bảo tồn và phát huy những giá trị văn hoá của Dân tộc", ông Trinh cho biết.
Cũng theo ông Trinh, tiền đầu tư vào xây dựng Di tích đến nay đã lên đến hàng trăm tỷ đồng, bên cạnh đó là tiền đầu tư vào xây dựng Điểm du lịch văn hoá tâm linh; chưa tính việc đóng góp đầu tư xây dựng các công trình Đình Đền khác tại địa bàn. Bình thường các Di tích khác không thể có được nguồn tiền như vậy, tiền giọt dầu, công đức là không đáng bao nhiêu cả…
Trong quy chế làm việc tại Di tích thì cũng giao hết cho Nhà Đền lo việc lễ nghi tín ngưỡng, lo việc quản lý Di tích, lo việc tổ chức lễ hội, lo trùng tu tôn tạo Di tích, đóng góp xây dựng nông thôn mới cho các thôn, quan tâm đến người nghèo và các gia đình chính sách không những ở tỉnh Hà Nam mà còn ở những tỉnh khác. Việc tổ chức lễ hội tại Di tích cũng hết 2-3 tỷ đồng.
Đối với các ki-ốt, cửa hàng trong khuôn viên Di tích Đền Lảnh Giang, nếu đúng ra thì do Nhà nước quản lý toàn phần; tuy nhiên thị xã Duy Tiên là chủ đầu tư Điểm du lịch văn hoá tâm linh Đền Lảnh Giang cũng đã trao đổi với xã Mộc Nam là vì tiền đầu tư là do Nhà Đền bỏ ra chứ không phải tiền của địa phương, ngân sách cũng không có; vì vậy đã giao tạm 1 năm để cho Nhà Đền làm hợp đồng cho thuê với các chủ kinh doanh.
Chủ tịch UBND xã Mộc Nam khẳng định: Hiện tại, toàn bộ việc thu chi các khoản tiền tại Di tích Đền Lảnh Giang do Nhà Đền quản lý; không thành lập báo cáo UBND xã. Hàng năm, đều có tổ chức triển khai kế hoạch lễ hội kết hợp với quản lý Di tích, họp Ban chỉ đạo thị xã, ở xã thì họp Ban tổ chức để triển khai; hết một năm thì có tổ chức hội nghị sơ tổng kết, trong đó có đánh giá sơ bộ việc thu chi, nhưng không có con số chính xác. Số tiền lên đến hàng trăm tỷ đồng nên không thể kiểm soát được chi tiết, chính xác… Thực ra là thị xã không có tiền để đầu tư, vừa rồi chỉ cho được 50 triệu tiền cây hoa trang trí.
Đã có quy hoạch và đầu tư chi tiết cho đền Lảnh Giang
Liên quan đến công tác trông coi, điều hành hoạt động tại Di tích Đền Lảnh Giang, trao đổi với ông Phạm Hải Hậu – Phó Ban Quản lý kiêm Thủ nhang Đền Lảnh Giang được biết, cho đến thời điểm hiện tại, Di tích Đền Lảnh Giang hoàn toàn không thu vé đối với các hoạt động thăm quan, hành hương cúng bái Đức Thánh, tất cả đều miễn phí. Tại Đền có một lực lượng lao động cố định là bảo vệ, nhân viên vệ sinh, người làm công quả… tiền lương của nhóm lao động này là do Nhà Đền chủ động chi trả.
Nói thêm về công việc của mình ông Phạm Hải Hậu cho biết, năm lên 7 tuổi ông có ra sông gần khu vực Đền Lảnh Giang chơi rồi bị trượt ngã, may mắn thoát nạn chết đuối là nhờ sự che chở của Đức Thánh.
“Rồi có người bảo tôi phải ở đền lo quét lá, phẩy bụi cho Thánh nên từ đó tôi cứ ở Đền từ đó cho đến nay… Trước đây, Đền Lảnh Giang rất nhỏ rồi nhiều năm gần đây, có kinh phí tôi mới tôn tạo dần dần, mỗi năm làm một ít, cũng không thống kê cụ thể được là bao nhiêu, cứ có tiền là làm. Du khách thập phương đến ai công đức bao nhiêu thì công đức, người nghèo thì 1000 đồng người giàu thì 10.000 đồng… Nhà Đền đều rất cảm ơn và dùng số tiền đó để lo các công việc cho Đền”, ông Hậu chia sẻ.
Về việc chi phí xây dựng tôn tạo Khu di tích Đền Lảnh Giang đã lên số tiền cả trăm tỷ đồng, ông Phạm Hải Hậu cho biết, tuy không thống kê con số cụ thể việc xây dựng hết bao nhiêu nhưng số tiền thu từ Di tích, công đức là không đủ cho các chi phí đó. Ngoài lo công việc của Nhà Đền, ông Hậu còn đi làm thêm một số công việc khác để lấy tiền bù đắp vào những khoản tiền đã chi cho các hoạt động của Di tích.
“Có thời điểm tôi còn đi vay ngân hàng để lấy tiền xây dựng, cứ làm xong đã rồi sau này tôi lại đi làm, đi cúng lễ cho mọi người để trả tiền cho ngân hàng”, ông Hậu nói thêm.
 |
Một góc Di tích Quốc gia Đền Lảnh Giang. |
Liên quan đến việc trùng tu và tôn tạo Di tích Đền Lảnh Giang, năm 2011, UBND tỉnh Hà Nam đã ban hành Quyết định số 1087/QĐ-UBND về việc Phê duyệt Dự án đầu tư xây dựng, tu bổ, tôn tạo Di tích lịch sử văn hoá Đền Lảnh Giang. Dự án có tổng mức đầu tư hơn 19 tỷ đồng bao gồm nhiều hạng mục như tôn tạo Khu Đền chính, Khu nhà khách, Điện thờ Quan Thần linh, Long Cung, Nhà Mẫu, Nghi Môn, cầu đá…. Nguồn vốn cho dự án này lấy từ Chương trình mục tiêu Quốc gia và các nguồn vốn khác.
Đến năm 2012, UBND tỉnh Hà Nam tiếp tục ban hành Quyết định 527/QĐ-UBND về việc Phê duyệt Quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 về điểm Du lịch văn hoá tâm linh Đền Lảnh Giang với quy mô hơn 18,4ha.
Tại Quyết định 1392/QĐ-UBND, UBND tỉnh Hà Nam cũng Phê duyệt Dự án đầu tư xây dựng công trình hạ tầng, điểm du lịch văn hoá tâm linh Đền Lảnh Giang. Trong đó, hạ tầng từ đường đi, đường điện, đường thoát nước, các công trình phụ trợ đều được quy hoạch rất chi tiết. Dự án này do UBND huyện Duy Tiên (nay là Thị xã Duy Tiên) làm chủ đầu tư.
