Độc đáo lễ Sene Neak Ta của người Khmer ở Bình Phước

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) -  Theo quan niệm của đồng bào Khmer, Sene Neak Ta “thường gọi là ông Tà”, là vị thần trông coi từng khu vực lớn, nhỏ, từ thửa ruộng đến địa phận phum, sóc (hay còn gọi là ấp) bảo hộ cuộc sống và sức khỏe cho con người.
Độc đáo lễ Sene Neak Ta của người Khmer ở Bình Phước

Vào khoảng giữa tháng 4 đến đầu tháng 5 hằng năm, tức vào đầu mùa mưa, đồng bào dân tộc Khmer ở Bình Phước lại tổ chức lễ Sene Neak Ta. Đây là hoạt động nhằm thể hiện niềm tin, lòng biết ơn của người dân trong ấp đối với thần linh đã che chở, phù hộ bà con trong sản xuất , có cuộc sống ấm no và hạnh phúc.

Già làng Lâm Uông ở xã Nha Bích (huyện Chơn Thành) cho biết, Lễ hội Sene Neak Ta có nhiều loại, tùy theo phạm vi ảnh hưởng mà người Khmer chia thành Sene Neak Ta của phum, sóc.

Mỗi Neak Ta thường có miếu thờ riêng, bên trong miếu, thờ hình tượng Neak Ta. Hình tượng Neak Ta là những hòn đá to, nhỏ. Neak Ta không chỉ là thần bảo hộ mà còn là vị thần có thể chữa bệnh, xét xử, giải quyết tranh chấp.

Trước kia, khi có mâu thuẫn xảy ra họ thường đến miếu Sene Neak Ta để giải quyết bằng cách thề thốt trước sự chứng giám của ông Tà.Tùy từng khu vực và phạm vi ảnh hưởng của Neak Ta mà việc cúng được tổ chức lớn hay nhỏ.

Đơn cử như ở xã Nha Bích vừa qua, có 3 ấp tổ chức lễ hội chung. Lễ có sự tham gia của nhiều người với lễ vật như con gà, vịt, bánh trái… Ngoài ra, lễ vật cũng phong phú hơn mỗi khi đoàn diễu hành đến từng nhà thường được chủ nhà cho con gà, chai rượu, nải chuối xiêm hay trái dừa, cơm, muối, gạo, hoa quả, bánh trái…

Mỗi năm, không khí lễ hội trở nên đông hơn với cả ngàn người tham gia, trong đó thanh thiếu niên chiếm số lượng lớn. Trong lúc đoàn diễu hành đi đến từng nhà, đi qua các trục đường chính, những người được hóa trang thành nhân vật rất riêng, đeo mặt nạ... luôn tạo ra các trò vui cười cùng tiếng trống, kèn, kèm theo đó là nước được hắt liên tục vào đám đông đang diễu hành tạo nên không khí vui nhộn.

Sau khi đi qua các nhà, những con đường trong ấp, đoàn diễu hành đến một nhà đã được chọn trước khi lễ diễn ra. Các già làng cùng những người lớn tuổi thực hiện theo nghi thức truyền thống. Người đại diện cho bà con báo cáo với Neak Ta tình hình sản xuất trong năm vừa qua, đồng thời dâng vật phẩm cúng trả lễ Sene Neak Ta và cầu xin ông tiếp tục che chở, bảo vệ dân làng khỏe mạnh, phù hộ cho bà con sản xuất vụ mùa sau đạt hiệu quả cao hơn.

Tiếp theo, đoàn diễu hành cùng người đại diện mang các lễ vật, tiến đến miếu thờ Neak Ta. Tất cả người tập trung tại miếu Neak Ta, những người đại diện bày các vật phẩm và thực hiện các nghi lễ truyền thống và cùng chúc người dân tốt lành, bình an, may mắn...

Người đại diện cho người dân trong làng sẽ đem vật phẩm chia nhau cho mọi người thưởng thức, hưởng lộc để làm lễ cầu an. Trong đó, cầu những người đã khuất phù hộ cho mưa thuận gió hòa, mùa vụ bội thu, xua tan đi những điều không may, những ưu phiền, bệnh tật và ước muốn vạn sự như ý, nhà nhà có cuộc sống vui khỏe, ấm no hơn.

Sau khi cầu an xong, đoàn diễu hành tiếp tục đi 3 vòng miếu với mong muốn thần linh tiếp tục che chở, phù hộ cho sản xuất được mùa để có cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Lúc đó mọi người cùng nhau múa, hát những điệu truyền thống của đồng bào Khmer.

Trong ngày lễ, nơi đây không chỉ có riêng đồng bào Khmer mà còn có sự giao lưu, chung vui của các dân tộc khác đang sinh sống trên địa bàn. Anh Lâm Đại ở xã Nha Bích cho biết, hằng năm anh cùng chung vui trong lễ hội Sene Neak Ta. Lễ hội giúp mọi người sau một năm lao động vất vả gặp gỡ vui chơi, gắn kết nhau trong cộng đồng hơn.

Bà Lâm Thị Tây xã Nha Bích phấn khởi vì văn hóa đặc sắc của dân tộc mình vẫn đang được lưu giữ. “Năm nào, tôi cũng tham gia cùng mọi người nên rất vui. Khi có dịch bệnh, bà con tuân thủ các quy định về phòng, chống dịch, không tập trung đông người. Lễ thường diễn ra tại phum, sóc nên rất tiết kiệm, đảm bảo an ninh trật tự. Hầu hết mọi người tham gia với ý nghĩa cầu an, cầu mưa thuận gió hòa, thời tiết thuận lợi, bình an cho gia đình, họ hàng”, bà Lâm Thị Tây chia sẻ.

Sene Neak Ta là một lễ hội, một sinh hoạt văn hoá dân gian truyền thống của người Khmer mang đậm bản sắc văn hóa riêng. Đồng thời, lễ hội thể hiện niềm tin của con người vào thiên nhiên, thể hiện sự đoàn kết trong cộng đồng không chỉ riêng dân tộc Khmer mà tất cả dân tộc khác trên địa bàn sinh sống.

Trưng bày 300 hiện vật, hình ảnh khảo cổ ven biển và hải đảo
Trưng bày 300 hiện vật, hình ảnh khảo cổ ven biển và hải đảo
(Ngày Nay) - Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam, ngày 15/11, Bảo tàng - Thư viện Bà Rịa-Vũng Tàu (Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh) tổ chức khai mạc Không gian trưng bày chuyên đề “Khảo cổ học ven biển, hải đảo Thành phố Hồ Chí Minh - Những phát hiện mới giai đoạn 2020 -2025”.
Huế triển khai ba chính sách giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch
Huế triển khai ba chính sách giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch
(Ngày Nay) - Chiều 15/11, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế (thành phố Huế) cho biết, thành phố đã ban hành các quyết định triển khai ba chính sách giảm phí tham quan các điểm di tích thuộc Quần thể Di tích Cố đô Huế dành cho du khách sử dụng các tuyến giao thông du lịch mới, khách tham dự hội nghị, hội thảo, triển lãm (du lịch MICE) và khách sử dụng dịch vụ khám, chữa bệnh (du lịch y tế). Đây là các chính sách nhằm kích cầu du lịch của UBND thành phố Huế.
Nga tái khẳng định lập trường đàm phán về Ukraine
Nga tái khẳng định lập trường đàm phán về Ukraine
(Ngày Nay) - Ngày 15/11, Ngoại trưởng Sergei Lavrov khẳng định lập trường đàm phán của Moskva về Ukraine tiếp tục hướng tới các mục tiêu do Tổng thống Vladimir Putin đề ra hồi tháng 6/2024. Trong khi đó, phía Mỹ cho biết đang thúc đẩy đối thoại trực tiếp giữa Nga và các nước châu Âu về giải pháp cho cuộc xung đột.
Nghệ sĩ Đặng Văn Phúc chụp hình với một tiểu thương của khu chợ
“Chạm Đồng Xuân”: khám phá những “kho báu” nghệ thuật ẩn giấu trong lòng chợ
(Ngày Nay) - Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 từ 13-28/11/2026 , chương trình “Chạm Đồng Xuân”, với sự đồng hành của Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB), mang đến một hành trình trải nghiệm nghệ thuật độc đáo, nơi công chúng có thể tìm kiếm những “kho báu” sáng tạo ẩn mình giữa không gian giao thương tuổi đời hơn một thế kỷ.
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
(Ngày Nay) - Lễ trao giải Giải thưởng Truyền hình giải trí Châu Á lần thứ 31 - năm 2026 (31 st Asian Television Awards 2026 - ATA2026) diễn ra trong hai đêm 13 và 14/11/2026 tại Nhà hát Hòa Bình, TP.Hồ Chí Minh, quy tụ hơn 400 nghệ sĩ, nhà sản xuất, nhà làm phim và lãnh đạo các đài truyền hình châu Á và Việt Nam.
Các tác giả giao lưu, chia sẻ tâm huyết sáng tác sách tranh thiếu nhi tại chương trình “Gọi tên yêu thương, ươm mầm cảm xúc” vào sáng 14/11.
Các tác giả tìm cách giữ sức hút cho sách tranh thiếu nhi thời AI
(Ngày Nay) - Trước sự phát triển của AI và các hình thức đọc số, những người viết sách tranh thiếu nhi lựa chọn đầu tư vào câu chuyện, hình ảnh và cảm xúc; đồng thời đề cao vai trò đồng hành của cha mẹ để nuôi dưỡng thói quen đọc, giúp trẻ gắn bó với sách từ những năm đầu đời.